|  | 

Äleumet

Dertine şipa izdegen almatılıqtar buddiske ağılıp jatır

Moñğoliyanıñ ataqtı halıq emşisi, buddist qazaqtardı emdeu üşin Almatığa keldi. Lamaizm dininiñ ökili özderiniñ qwdayı Burhanğa siınatının aytadı. Qazaqtar 80 jastağı buddisten şipa alu üşin kezekte twr.

Böhçuluun Damdin Qazaqstanğa arnayı şaqırtumen kelgen. Tört künnen beri aldınan adam üzilmey jatqan 80 jastağı aqsaqal, 2 jarım mıñ şaqırım joldan şarşap kelse de bir künnen soñ jwmısına kirisip ketti. Mi şayqalu, türli bas auruları, büyrektiñ sozıluı, buın auruları, köz tiyu, bala kötermeu sındı özge de densaulığında kinarattarı bar adamdardı qaraydı.

Moñğoldardıñ uranhay ruınan şıqqan Böhçuluun aqsaqaldı öziniñ jolın quğan, 12 jasınan lamalıq jolğa tüsken 40 jastağı wlı Galörög ertip jür. Aqsaqal emşilik qasiettiñ ata-babasınan beri jalğasıp kele jatqanın aytadı. Emşilik törtinşi atalarımnan beri kele jatqanın bilem, bwl qasiet 8 balamnıñ (4 wl, 4 qız) ekeuine qazir darıdı, – deydi qolında biotoğı bar qart.

Almatı irgesindegi qazaqtardıñ üyine twraqtağan qart emşi kün sayın 40-50 şaqtı adamdı qarap ülgeredi.

«Maqsatım adamğa jaqsılıq jasau. Qazaqstanğa birinşi ret kelip twrmın. Erlerde bel aururları, äyelderde jatır auruları köp eken. Monğoldarda midıñ şayqaluı jii  kezdesedi. Aurudıñ köbi negizinen büyrekke de baylanıstı. Ayağı, buını auırıp, tizesin basa almau da köbine büyrektiñ bwzıluınan, büyrektiñ tömen tüsui, tamırınıñ jiñişkeruinen boladı», – dedi emşi.

Lamaizm dininiñ ökili özderiniñ qwdayı Burhanğa siınatının aytadı. Halıq emimen, buddalıq ilimmen keñes kezinde adam qarauğa tiım salınsa da tığılıp, ata saltın  jalğastırğan. Qartın jetektep, balasın köterip qaraluğa kelgen qazaqtar qazir 80 jastağı buddisten şipa alu üşin kezekte twr. Özin Altıngül Millionqızı dep tanıstırğan äyel wlın, kelin-nemeresin ertip osımen ekinşi kün qatarınan kelip jürgenin ayttı.

«Ol (Böhçuluun) kisiniñ qolı qay jerge tidi, sol jerdiñ bärine äser etti. Jaqsı eken. Sezdim. Biz bwl adam turalı bwrınnan estitinbiz. Tipten şeşem men inim bwl emşini Monğoliyağa arnayı izdep te barğan. Biraq ol kezde kezdese almadı, adamdar özge jaqqa alıp ketken eken. Basım jii auıratın. Büyrektiñ isigi basqa äser etip, endi ayaqqa şauıp bara jatır eken. Üş künde nätije beredi dedi. Basımdı wstağan  soñ miım bos, solqıldap qalğan siyaqtı boldı. Wlım, kelinim, nemerem, inim beseumiz de emdelip jürmiz,- dedi almatılıq Altıngül Millionqızı.

Almatıda tağı jiırma kündey ayaldaytın lama-emşi qızmeti üşin aqı, aqşa swramaydı. Onıñ alğan eñ ülken därejesi “Ard emç”, yağni “Halıq emşisi” degen  atağı eken.  12 jasınan bastap budda ilimin alğan Galörög Böhçuluunwlı da äke jolın quğan.

«Äkem Qazaqstanğa şığarda buddalıq saltpen de emdeuge qajetti şöp, qwmalaq, dwğa kitaptarın, lamalıq kiimderi sındı özge de qajetti zattarın  salıp alıptı. Monğoliyanıñ işindegidey dep oylağan boluı kerek, qart adam ğoy. Şekarada problema boluı mümkin dep tüsindirip, qaldırıp kettik. Äri mwsılmandardıñ arasında buddalıq ilimmen emdeuge rwqsat joq. Qazir äkemdi Qarağandı, Astana, Pavlodar jaqqa da şaqırıp jatır. Biotoğı bar, tamırdan-aq köp aurulardı anıqtaydı, sipap emdeydi.  Adamdardıñ  bergenin aladı, dünie qumaydı, qwdaydıñ qasietin halıqqa körsetuim kerek degen maqsat onda», – dedi Ard emç-ge jol körsetip jürgen wlı Galörög Böhçuluun.

Ämirbolat Qwsayınwlı, Almatı

Related Articles

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

  • Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti.

    Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti.

    Arman Älmenbet Eki-üş kün uayımğa salınıp kettim. Osı soñğı jazğanım bolsın. Äri qaray Qwdayğa tapsırıp, jwmısımdı isteyin. 6 aqpan küngi oyım: Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti. Kovid kezinde ökpesi jwmıs istemey qalğan adamdarğa Türkiyadan IVL degen apparat äkelgeni esteriñizde me? IVL bolmay, qanşa adam ölip qaldı. Orıs tilin alıp tastasaq, Mäñgilik el men Esil özeniniñ ortasındağı bes-altı ğimarat bosap qaladı. Tek orısşa oylanatın adamdar jinalıp ap, özderi ädemi otır o jerde. Meniñ tüsinigimde, orıs tilin konstitciyadan alıp tastau üşin oğan aldın ala dayındalu kerek. Soñğı eki jarım jılda osını qattı oylanıp jürmin. Wsınayın dep edim, qızığatın adam taba almadım. Söytip «Ana til

  • Tek tilge baylanıstı…

    Tek tilge baylanıstı…

    Qazaq Respublikasında bir ğana memlekettik til bar. Ol- qazaq tili. Qazaq tilinen basqa eşbir ekinşi tilge memlekettik märtebe berilmeui kerek! Otız jıldan astam uaqıttan beri geosayasi ahualdı sıltauratıp keldik. Endi bizdiñ de minezimizdi häm mısımızdı körsetetin uaqıt keldi. QR-nıñ azamatı häm salıq tapsıruşı qatardağı twrğını retinde talap etemin! Aldağı bes jılda Qazaq Respublikasında eleuli demografiyalıq özgerister boladı. Atap aytqanda 2030 jılınan keyin qazaqtardıñ respublikadağı jalpı ülesi 80-85% ke deyin artadı. Slavyan halıqtarınıñ ösimi azayıp 10%-ğa deyin tüsedi. Esesine eldegi türkitildes özbek, tatar, wyğırlardıñ ösimi eselep ösip tipti 10-15 jılda orıstardıñ ornın basıp ozuı mümkin. Sol kezde Qazaq Respublikasındağı jalpı türkitildes halıqtardıñ üles salmağı 85-90% ke jetedi. Nätijesinde qazaq mektepteriniñ sanı,

  • “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

    “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

    “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin. “Jaña konstituciyanıñ” 9-bap 2-tarmağı twrğanda qwjattar eşqaşan qazaqşa jasalmaydı. Tek audarma tili bolıp qaladı. Sebebi memlekettik byurokratiya 9-baptıñ 2-tarmağına süyenip, is-qağazdardı orısşa jasap üyrengen. Sol sebepti is-qağazdıñ bäri aldımen orısşa jasaladı, keyin qazaqşağa qalay bolsa solay audarıladı. Sol sebepti 1-tarmaqtıñ bolğanı qazaq tiliniñ nağız memlekettik til märtebesinde boluına eş kömektese almaydı. Bir ğana jolı bar: konstituciyada memlekettik til de, resmi til de – qazaq tili dep tayğa tañba basqanday jazılıp twruı kerek. Qwjattıñ memlekettik tildegi nwsqasınıñ ğana zañdı küşi boluı tiis. Sol kezde basqa tilderdegi nwsqası jay audarması boladı. Sol kezde ğana qazaq

  • Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

    Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

     Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: