“КЕНЕСАРЫ – КҮНІМЖАНДЫ” КӨРІҢІЗ! ЖАУҒА ТҰРА ШАБАТЫНДАЙ, РУХТАНЫП ШЫҒАСЫЗ!..

“KENESARI – KÜNİMJANDI” KÖRİÑİZ! JAUĞA TWRA ŞABATINDAY, RUHTANIP ŞIĞASIZ!..

| May 11, 2015

ALMATILIQ AĞAYIN, 14-İ KÜNİ ÄUEZOV TEATRINA KELİÑİZ! “KENESARI – KÜNİMJANDI” KÖRİÑİZ! JAUĞA TWRA ŞABATINDAY, RUHTANIP ŞIĞASIZ!..

Kenesarı men Qoñırqwlja körinedi.

QOÑIRQWLJA. Kenesarı, wlı imperiyağa jalañ qılışpen qalay qarsı twrmaqsıñ?!. Eldi qwr bosqa dürliktirip, qandı qırğınğa bastağannan ne tabam deysiñ?!
KENESARI. Qoñırqwlja, sen siyaqtı janıñdı jaldap, küniñ üşin aq patşağa satılıp jürgenşe, azattıq üşin küresip ölgen artıq!
QOÑIRQWLJA. Au, men aq patşağa qızmet etsem, Aqmolanıñ ağa swltanımın.
KENESARI. Ağa swltan ekenmin dep, ata-babamızdan mwra bop qalğan ataqonısımızdı tartıp alıp, qasietti jerimizdi qaraşekpendilerge taratıp berip jatsa da qarap otıra bermekpisiñ!
QOÑIRQWLJA. Tek jürgen, toq jüredi, Kenesarı. Jönderiñmen jürmey, özderiñ emes pe, aq patşağa qarsı şığıp jürgen. Äytpese, däl osı seniñ jeke basıña eşkim de soqtığıp jatqan joq qoy! İşkeniñ aldıñda, işpegeniñ artıñda emes pe, Kenesarı!..
KENESARI. Qaraqan basımdı oylap, qarınnıñ qamın ğana küyttesek, ne bolğanı! Eliñdi qasqırşa talap, qatınıñ men qızıñdı zorlap, wlıñnıñ twlımın qiıp, qwlaqkesti qwlına aynaldırsa da, tırs etpey otıra beru kerek pe?! Jo.. joq… Bwğan sen könersiñ, men köne almaymın, sen tözersiñ, men töze almaymın!..
QOÑIRQWLJA. Kenesarı, bayqa, bayqa, aq patşağa qarsı şığamın dep, basıñnıñ qayda qalğanın bilmey qalıp jür me?! Men patşağa ne üşin, kim üşin qızmet etip jürmin?!. Osınıñ bäri qara halıqtıñ, qalıñ eldiñ qamı emes pe? Seniñ janıñdı auırtqan jay, bizdi küyzeltpeydi deymisiñ?!.
KENESARI. Joq… Qoñırqwlja… Sonda aydağannıñ aldına tüsip, wstağannıñ jeteginde kete ber demekpisiñ! Jo.. joq… namısımdı taptata qoymaspın!
QOÑIRQWLJA (säl kidirip). Kenesarı, ormanday orıs ğana emes, Qoqan, Bwhara, Hiua handıqtarı da basıña bäyge tigip, jeriñe köz alartıp, älekedey jalanıp otır. Qayda barsañ da aldıñnan qwrılğan tor men qazılğan kör şığar!..
KENESARI. Qorqınış pen üreyge boy aldırıp, orıstıñ tepkisi men qorlığına köne bersek, jer basıp tiri jürgenimizden ne payda?!. Jo.. joq… Elimniñ tizgini men şılbırın jat qolına wstata almaymın! Biz qwl bolu üşin jaralğamız joq! Sen qwl bolsañ, men qwl bolsam, erteñgi wrpağımız kim bolmaq? Qaytsek te ayqasıp erkindikke jetemiz, bolmasa, osı jolda janımızdı qwrbandıqqa şalamız!..

“KENESARI – KÜNİMJAN” dramasınan

Duman Ramazannıñ Facebook paraqşasınan alındı

Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

kerey.kz

Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda
Ateister men täñirşilderge mıñ alğıs!

kerey.kz

Eldes Orda Suret: Avtordıñ jeke arhivinen alındı. Qazaq qoğamında jaña intellektualdıq kezeñ tuıp keledi. Birinşi, qazirgi qazaq qoğamında senim mäselesine qatıstı pikirtalastardıñ küşeyui kezdeysoq qwbılıs emes. Bwl degeniñiz äleumettik jelilerdiñ, aşıq aqparattıq keñistiktiñ jäne jahandıq intellektualdıq ağımdardıñ ıqpalımen qalıptasqan jaña qoğamdıq oylau formasınıñ körinisi. Ateistik közqarastardıñ aşıq aytıluı, täñirşildik ideyalardıñ qayta jañğıruı jäne dästürli dini orta arasındağı pikir qaqtığısı ziyalı ortada alañdauşılıq tudırğanımen, şın mäninde bwl qwbılıs qoğamnıñ ruhani älsireuin emes, sanalı izdeniske bet bwrğanın körsetedi. Ekinşi, wzaq uaqıt boyı qazaq qoğamındağı dini diskurs negizinen MONOLOGTIQsipatta boldı. Uağız aytıldı, al tıñdauşı tarap onı talqılausız qabıldauğa tiis edi. Swraq qoyu kümänmen, kümän älsiz imanmen teñestirildi. Mwnday ortada senim däleldeudi emes, qaytalaudı talap etti. Ğılımi
Oljas Süleymenov. Men bilem!..

kerey.kz

Serik Erğali Suretter: madeniportal.kz jäne S.Erğali mwrağattarınan alındı. «YA znayu!..» kitabınan üzindi-audarma. OSIRIS ZAÑI I Biz adamzat tarihın öte naşar bilemiz. XIX ğasırdıñ basında Napoleon älemge Mısırdı aştı, al ğalımdar bwl eldiñ qirandıların zerttep, onıñ şamamen b.z.d. III mıñjıldıqqa tiesili ekenin anıqtadı. Sol kezde adamzat tarihı tağı da qos mıñjıldıqqa tereñdey tüsti. Birneşe mıñjıldıq bwrın (men bilem) adamzat (nemese onıñ keybir böligi) tañbalı jazudı qoldanıp, jazıp jürgen. Bwl bilimderdi qalpına keltiru arqılı biz XX ğasırdıñ basında jasandı türde üzilgen tilimizdiñ tarihına qatıstı qoljeter şındıqtı qayta tanuımızğa tura keldi. 1926 jılı Bakude ötken alğaşqı türkologiyalıq kongresten keyin türkologiya ğılım retinde qalıptasa almadı… …2018 jılı Nazarbaev meni äñgimelesu üşin Aqordağa şaqırdı. Ülken üsteldiñ basında
Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı»

kerey.kz

Bwl Dağandel, Baqanas ölkesinen şıqqan bi Üysinbay Janwzaqwlı haqında qwrastırılıp jazılğan kitap. Tıñ tolıqtırılğan eñbekte bolıs Äldeke Küsenwlı, Dağandeli bolısınıñ basşıları men bilerimen qatar Äbdirahman Älimhanwlı Jünisov sındı aytulı twlğalar jaylı äñgime qozğalğan. Olardıñ el aldındağı eñbekteri, bilik, kesim – şeşimderi, halıq auzında qalğan qanattı sözderi men ömir joldarı, ata – tek şejiresi qamtılğan. Sonımen qatar mwrağat derekterindegi mälimetter keltirilgen. Kitapqa esimi engen erlerdiñ zamanı, üzeñgiles serikteri turalı jazılğan key maqalalar, jır –dastandar, üzindiler engen. Kitap qalıñ oqırman qauımğa arnalğan. Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı», - Jebe baspası, Şımkent qalası.134 bet tolıq nwsqasın tömendegi silteme arqılı oqi alasız. Üysinbay kitap kerey.kz
«Alğaşqı kitap» derekti beynefil'mi

kerey.kz

Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne aqparat ministrliginiñ Mädeniet komitetine qarastı Wlttıq kinonı qoldau memlekettik ortalığınıñ tapsırısımen «JBF company» kompaniyası Semey qalasında, Şıñğıstau öñirinde, Almatı oblısınıñ Jambıl audanında «Alğaşqı kitap» attı derekti beynefil'm tüsirude. Derekti fil'm Abaydıñ 1909 jılı Sankt Peterburgtegi Il'ya Boraganskiy baspasında basılğan alğaşqı şığarmalar jinağınıñ jarıq köruine arnaladı. Wlı Abay mwrasınıñ qağaz betine tañbalanu tarihın bayandaydı. Qazirgi adamdar bwrınğı uaqıttıñ, Abay zamanınıñ naqtı, derekti beynesin, sol kezdegi adamdardıñ älpetin, kiim ülgisin köz aldarına elestetui qiın. Köpşiliktiñ ol uaqıt turalı tüsinigi teatr men kinofil'mderdegi butaforlıq kiimder men zattar arqılı qalıptasqan. Alayda Abay uaqıtındağı qazaq tirşiligi, qazaqtardıñ bet-älpeti, kiim kiisi, üy – jayı, bwyımdarı tañbalanğan mıñdağan fotosuretter saqtalğan. Bwlar Resey, Türkiya, Wlıbritaniya