Sankt-Peterburgtegi «Internet-zertteuler» kompaniyasınıñ bwrınğı qızmetkeri Lyudmila Savçuk mekemeniñ üstinen sotqa şağımdanğan.

Mausımnıñ 1-i küni Sankt-Peterburg qalası Petrograd audandıq sotında jwrt «internet-troll'dar fabrikası» dep atap ketken wyım ökilderine qarsı sot ötedi. Qoğamdıq belsendi äri osı wyımdı äşkereleudi wyğarğan bwrınğı «jaldamalı troll'» Lyudmila Savçuk «Internet-zertteuler» kompaniyası üstinen sotqa şağımdanğan.

Lyudmila Savçuk bwrın da swhbat bergen, biraq jurnalisterden atı-jönin körsetpeudi swrağan. Endi ol «Aqparattıq älem» tobın qwrıp, «Ol'gino troll'darı» (keñsesi Sankt-Peterburgtağı «Ol'gino» temir jol stanciyası mañında ornalasqan mekemeni jwrt solay ataydı) wyımına qarsı aşıq küresudi wyğarğan. Ol Ivan Pavlovtıñ «29» tobındağı advokattardıñ qoldauımen «Internet zertteuler» kompaniyasın sotqa bergen. Lyudmila Savçuk kompaniyanı ne maqsatpen sotqa bergenin aytpas bwrın, öz basınan ötken oqiğanı bayandadı.

– 2014 jıldıñ jeltoqsanında älgi mekemege kiru mümkindigi tudı. Qaptağan habarlandıruların körip, olardıñ nemen aynalısatının tekserip körgim keldi. Qañtardıñ 2-si küni mindetime kirisip, birinşi künnen bastap aqparat jinap, jurnalisterge berip otırdım.

– «Internet-zertteuler» kompaniyasında jwmıs isteytinder nemen aynalısadı?

– Ol jerde jüzdegen adam otıradı. Birneşe auısımğa bölip tastağan älgi adamdar täulik boyı jwmıs istep, äleumettik jeli, blogtarğa mıñdağan kommentariy, mätin, postar jazadı. Suret salıp, videoblogtar jürgizedi… Olar orıs tildi internet qana emes, ağılşın tilindegi sayttarda da otıradı. Kädimgi adamdardıñ keypine enip, BAQ-ta jariyalanğan materialdarğa kommentariyler jazadı, blogtar jürgizedi. Joğarıdan auızşa nemese jazbaşa tüsetin ideyalardı jwrt sanasına tıqpalaydı.

– «Internet-zertteuler» kompaniyasınan ketken kezde bergen alğaşqı äşkereleuşi swhbatıñızdı bwrınğı äriptesteriñiz qalay qabıldadı?

– Älgi mekeme mülde joq wyım siyaqtı tür tanıtadı. Jurnalister de, qarapayım azamattar da aynalşıqtap, suretke tüsirip jatqan wyımnıñ qanday mekeme ekenin qazir bükil älem biledi. Qazir olardıñ eşqaysısımen aralaspaymın. Älgi jerde otırğandardıñ işinde deni dwrıs adamdar bar siyaqtı köringen. Kezinde keybirin tükke twrğısız sol şaruanı tastauğa köndiruge tırısıp körgenmin. Biraq olar bas tarttı, äli jwmıs istep jür. Ol jaqtağı jayttarğa bey-jay qaramaytın Marat Burkhard degen bloger jigit qana bar. Kezinde ekeuimiz qatar jwmıs istegenbiz, qazir söylesip twramız. Ol da swhbat beredi. Bwl qwbılıstıñ qır-sırın jürgen jerimizde aytıp kelemiz. Qazir jalğız sol jigitpen ğana aralasamın.

– Bwrınğı äriptesteriñizden eşqanday aqparat almaysız ba?

Reseydiñ Sankt-Peterburg qalasındağı «Internet-zertteuler» kompaniyasınıñ keñsesi ornalasqan ğimarat.

– Bwl swrağıñızğa jauap bere almaymın. Öytkeni, mümkin ol jaqta troll' bolıp jaldanıp emes, men siyaqtı aqparat jinau maqsatımen otırğandar bar şığar. Basqa eşteñe ayta almaymın.

– Al älgi wyımdı qanday maqsatpen sotqa berdiñiz?

– Bügin osı taqırıpqa jazılğan maqalanı oqıdım. Keybir twstarı dwrıs aşılmağan. Advokat Ivan Pavlov basqaratın «29» kompaniyası zañgerlerimen keñesip, älgilerdi äşkereleudiñ äzirşe jalğız amalı – eñbek zañın bwzğanı üşin sotqa beru dep şeştik. Öytkeni, ol fabrika jüzdegen adamdı jinap alğan, biraq olardı jwmısqa resmi türde qabıldamaydı, jaqpasa – jwmıstan şığarıp jiberedi, jalaqısın tölemey qoyadı, ayıppwl saladı. Salıq ta tölemeydi. Jalaqını qolma qol aqşamen beredi. Tipti konvert te joq. Aqşanı buhgalterdiñ qolınan alasıñ. Al bwl tiisti organdardıñ nazarına ilinbeytin «aram jalaqı» ekeni tüsinikti. Memlekettiñ qıruar aqşadan qağılıp jatqanına bilik pen qoğam nazarın audarğım keledi.

Advokat Ivan Pavlovtıñ «29» tobı zañgeri Dar'ya Suhih aldağı sot procesiniñ negizgi maqsatı bölek ekenin aytadı.

– Biz mwnı zañ twrğısınan bılay negizdemekpiz. Kezinde Lyudmila älgi «troll'dar fabrikasına» jwmısqa ornalasqan. Jwmıs beruşiler onımen eñbek qatınasın resmi türde resimdemegen. Biraq, eñbek kodeksine säykes, qızmetker öz mindetine kirisken sätten bastap wyımda jwmıs isteydi dep sanaladı. Demek, onday qızmetker eñbek zañında qarastırılğan barlıq normalardı paydalanuğa qwqılı. Lyudmilanıñ jwmısqa ornalasqanı qwjat jüzinde resimdelmegen. Soñğı jwmıs küni oğan uäde etilgen jalaqını tolıq tölemegen. Älgi fabrika jaylı aqparat jinağanı üşin eşqanday aqşa tölemesten, onı jwmıstan şığarıp jibergen. Sol mekemeniñ nemen aynalısatının bilu üşin jwmısqa kirgen, al keyin olar bwl maqsatın sezip qalıp, onı jwmıstan şığarıp jibergen. Äzirşe talap arızımızda «eñbek etu qwqın qorğaudı, onı jwmısqa qabıldaudı da, jwmıstan şığarudı da qwjat jüzinde resimdep, jalaqısın töleudi talap etemiz» dep berdik. Biraq, şın mäninde, negizgi maqsatımız bwl emes. Lyudmila da, bizdiñ komandamız da jwrtqa älgi wyımnıñ şın beynesin körsetkimiz keledi äri zañ men sot aldında öziniñ nemen aynalısatının jariya türde tüsindiruin talap etemiz.