|  | 

Mädeniet

Mädeniet ministri qauqarı jetetin qaltalı azamattardı kömekke şaqırdı

  Mädeniet jäne sport ministri Arıstanbek Mwhamediwlı BNews.kzportalınıñ studiyasında ötkizgen onlayn konferenciya barısında Qazaq handığı turalı serial tüsiru jwmıstarı aynalasında tuındağan mäselelerge toqtaldı.

Foto: today.kz

«Bıltır boljamdıq jospar qwrıp, aldımızğa on seriyalı telehikaya tüsiru maqsatın qoyğan edik. «Qazaqfil'm» kinostudiyasınıñ basşılığı 1 mlrd 120 mln teñgeniñ smetasın qwrıp, rejisser Rüstem Äbdiraşev, prodyuser Arman Asenov, scenariyst Smağwl Elubaev bastağan tüsirilim tobı osı jwmısqa kirisip ketti. Men, ärine, bwl şığarmaşılıq toptı jaqsı sıylaymın. Olar tüsirilim jwmıstarı bir pavil'onnıñ aynalasında, belgili bir ğimarattarda jüzege asatın, tarihi oqiğalarmen, monologtarmen süyemeldenetin jay ğana teleserial emes, auqımı äldeqayda keñ sapalı körkem fil'm tüsirgileri keledi. Mäselen, tüsirilim ayasında 500 jılqı paydalanıp, Sığanaq, Sarayşıq sındı tarihi qalalarda bolğan oqiğalardı tabiğat ayasında tüsirmekşi. Bwl degeniñiz ülken dekarociyanı qajet etetin auqımdı jwmıstar. Sonday-aq olar mwnday tarihi oqiğa (Qazaq handığınıñ 550 jıldığı – agent eskertp.) jılda bola bermeydi dep, sonıñ arqasında kez kelgen şığarmaşılıq twlğa tärizdi, öz esimderin, «qoltañbaların» tarihta qaldırğıları keledi. Ärine, men olardıñ nietin tolıq qoldaymın», – dedi Arıstanbek Mwhamediwlı.

Ministrdiñ aytuınşa, bastapqıda jobanı talqılau ayasında «Qazaq handığı qaşan qwrıldı?», «Kerey men Jänibekten keyin bolğan handar kim?» degen siyaqtı swraqtarğa jauap wsınatın tanımdıq oqu qwralı bolatınday derekti material tüsiru josparlanğan. Alayda şığarmaşılıq wjım bwl formattan şığıp, ülken körkem fil'm tüsirudi qalap otırğan körinedi. Biraq oğan jwmsalatın şığındardı jobağa bölingen qarjı qamti alar emes.

«Talqılau kezinde, dollarğa şaqqandağı jobanıñ 5 mln byudjeti olardıñ közdegen dekoraciyaların qwruğa, jarqın kostyumder tiguge, «massovkadağı» äskerdiñ sauıt-saymandarın äzirleuge jetpeytini aytılğan bolatın. Sondıqan olar qoğamnıñ kömegine jüginip, demeuşiler tartuğa bola ma degen wsınıs ayttı. Men, ärine, kelisim berdim. Sondıqtan, «Qazaq handığı turalı fil'm tüsiruge qarjı jetkiliksiz» degen mälimdemeleri oğan demeuşi tartu maqsatında jasalğan boluı kerek dep oylaymın. Jäne osı sätti paydalanu arqılı bwl mäselege qoğamnıñ nazarın audartıp, qauqarı jetetin qaltalı azamattardı kömekke şaqıramın. Biraq kez kelgen jağdayda «tırnaq astınan kir izdeytinder» tabıladı. Osı jağdaydı basqa bağıtqa bwrıp, iritki saludı közeytinderdiñ äreketi ökinişti, ärine», – dep tüsindirdi vedomstvo basşısı tarihi serial aynalasında tuındağan mäseleniñ män-jayın.

Ministrdiñ ayuınşa, «masqara, tüsirilim jwmıstarı toqtap qalıptı» dep baybalam saluğa negiz joq. Tüsirilim tobı on seriyanıñ beseuin biıl tüsiruge äzir.

Tipti, «Qazaqfil'm» irgesindegi bar dekoraciyanı paydalanıp, on seriyanı da tüsirip tastauğa dayın. Biraq bwl jerde közdep otırğan maqsat äldeqayda joğarı. Jäne sol maqsatqa qol jetkizu üşin işki rezervterden qarjı qarastırıp, demeuşi izdeu jwmısına ministrdiñ özi de aralasıp ketken eken.

«Qazir olardıñ wsınğan jaña smetası boyınşa qosımşa 1 mlrd 125 mln teñge qajet. YAğni, soma bölingen qarjıdan eki ese artıq. Bılay alıp qarasa, «masqara!» deytindey ülken qarjı da emes. Qazir mäsele jobanıñ janrına qatıstı tuındap otır: jay teleserial tüsiru nemese auqımdı birneşe bölimdi körkem fil'm tüsiru. Jobağa barşa Qazaqstan qoğamı atsalıssa deymiz. Bwl joba halıqtıq jobağa aynaluı tiis. Men öz basım tüsirilimge dayındıq jwmıstarına qatıstım. Bwyırsa, tüsirilim qırküyek ayında bastaladı dep otırmız. Şığarmaşılıq top 15 jeltoqsanğa deyin joğarı sapalı körkem fil'm janrında 5 seriya nemese televiziyalıq nwsqadağı 10 seriyasın tolıq ayaqtauğa dayın. Bwl endi qosımşa tabılğan qarjı kölemine baylanıstı boladı», – dedi Mwhamediwlı.

Vedomtsvo basşısınıñ aytuınşa, aynalasında şu tuğan 10 seriyalı kinoönim Qazaq handığı turalı bayandaytın auqımdı jobanıñ alğaşqı qadamı ğana.

Eger tuındı körermenniñ arasında swranıs tudırsa, Qazaq handığı turadı tarihi jeli aldağı jıldarı da jalğasın tabuı mümkin.

bnews.kz

Tags

Related Articles

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

  • Tek tilge baylanıstı…

    Tek tilge baylanıstı…

    Qazaq Respublikasında bir ğana memlekettik til bar. Ol- qazaq tili. Qazaq tilinen basqa eşbir ekinşi tilge memlekettik märtebe berilmeui kerek! Otız jıldan astam uaqıttan beri geosayasi ahualdı sıltauratıp keldik. Endi bizdiñ de minezimizdi häm mısımızdı körsetetin uaqıt keldi. QR-nıñ azamatı häm salıq tapsıruşı qatardağı twrğını retinde talap etemin! Aldağı bes jılda Qazaq Respublikasında eleuli demografiyalıq özgerister boladı. Atap aytqanda 2030 jılınan keyin qazaqtardıñ respublikadağı jalpı ülesi 80-85% ke deyin artadı. Slavyan halıqtarınıñ ösimi azayıp 10%-ğa deyin tüsedi. Esesine eldegi türkitildes özbek, tatar, wyğırlardıñ ösimi eselep ösip tipti 10-15 jılda orıstardıñ ornın basıp ozuı mümkin. Sol kezde Qazaq Respublikasındağı jalpı türkitildes halıqtardıñ üles salmağı 85-90% ke jetedi. Nätijesinde qazaq mektepteriniñ sanı,

  • “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

    “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

    “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin. “Jaña konstituciyanıñ” 9-bap 2-tarmağı twrğanda qwjattar eşqaşan qazaqşa jasalmaydı. Tek audarma tili bolıp qaladı. Sebebi memlekettik byurokratiya 9-baptıñ 2-tarmağına süyenip, is-qağazdardı orısşa jasap üyrengen. Sol sebepti is-qağazdıñ bäri aldımen orısşa jasaladı, keyin qazaqşağa qalay bolsa solay audarıladı. Sol sebepti 1-tarmaqtıñ bolğanı qazaq tiliniñ nağız memlekettik til märtebesinde boluına eş kömektese almaydı. Bir ğana jolı bar: konstituciyada memlekettik til de, resmi til de – qazaq tili dep tayğa tañba basqanday jazılıp twruı kerek. Qwjattıñ memlekettik tildegi nwsqasınıñ ğana zañdı küşi boluı tiis. Sol kezde basqa tilderdegi nwsqası jay audarması boladı. Sol kezde ğana qazaq

  • Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

    Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

     Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: