|  | 

Tarih

ŞIÑĞIS HAN – SATQINDIQ ÖLŞEMİ !

Sonımen jem jemge kelgende kimniñ kim ekenin bildik. Ökiniş özekti örtep baradı. Öz jerinde dildik şayqasta opat bolğan mängürtter bılay twrsın, qanım dep özge jwrttağı ağayına qwşaq jayğan şın qazaqtar işten şalıp jığar, sätti kelse satıp payda köruge bar mäñgürtterdi de qwşağına alıptı. Sorlı qazaq bolıp tağı san soqtıq. Qazaq deseñ öziñe tiedi, barşa elim dep eñirep kelgen ağayındarğa topıraq şaşudan aulaqpın. Degenmen keybir adamdar ata qoñısta Reseydi iemdengen küşterdiñ genocidimen, ezgisin körip wlañğayır jerdi saqtap qalğan qazaqtıñ tektiligine kümän keltirgendey. Qazaq handarınıñ atası – Şıñğıs handı qazirgi Mongoliyağa ğılımi dälelsiz telip älek. Osığan qarap otırıp sol adamdar qwddı halha eliniñ tapsırmasın orındap jürgen jansızdarday körinedi. Sebebi sol jaqtağı ağayındarğa Şıñğıs handı halha degizip, bizge olardı jek körgizdirgisi kelip jürgendey boladı. Iä, şınımen Şıñğıs han bizge ne üşin kerek deytin adamdarğa aytarım – özderiñiz körip otırğandarıñızday joq degende büyregin jat jwrtqa bwrğan «halha mäñgürterdi» anıqtau üşin qajet. Künderdiñ küni Qazaq şejireşi tarihşı ğalımdarmen Halha tarihşıları bettesip avstronemistik Resey tarihşıları jazğan jalğan tarihi derek joylıp Temirşıñ qahan türki sosın 1465 jılğa deyin Mwğwl, odan keyin Qazaq bolıp şıqqanda ne deysizder ? Halhalardıñ ornındağı biz sol mwğwlmız, Şıñğıshan mine qazirgi mongol dep körsetetin birde bir tarihi ayğaq joq, onı bäri biledi. Şıñğıs handı qazaq dep tarihi şınayı tüp negiz ädebiterdi oqıp jürgen qarapayım qazaq sizderdi de bizdide qoydı al mına tömendegi tereñ bilmdi halıq aralıq deñgeydegi mın kisilerdiñ aytqandarına ne deysizder eger şınımen Şıñğıs han Halha degen pikirleriñzge adal bolsañızdar osı kislerge hatı jazıñızdar köreyik sosın bilimderiñiz qanşa deñgeyde ekenin.

MWRAT JWRINOV
QAZAQSTANNIÑ ĞILIM AKADEMIYASI ŞIÑĞISHANDI TÜRKİ DEP MOYINDADI OSI SİLTEMEDE TOLIQ DEREK BARhttp://ult.kz/?p=12991

DARHAN QUINDIQWLI QIDIRÄLİ
Al bwlarağa oy türtki bolğan dälelder mın tömendegi derekter

Inoko Magaki 1229 -1273 gg

MARKO POLO 1271 -1286 gg

Plano Karpini 1248-1252 gg
Bwl dünieler şıñığs handı halah dep älek bolıp jürgenderge arnaldı. Al Şıñığıs hanan qwtılamay jürgendere aytarım BÜGİNGİ ZAMANDA : wlañğayır jer bar el bar, ätteñ orısqwldar t.t degizip ÄÑGİME AYTQIZIP ODAN QALSA Alla degizip diñge moyınswndırğan adamdar ŞIÑĞIS HANNIÑ WRPAQTARI Solardıñ arqasında Qazaqtar jer basıp jürmiz.

SONDIQTAN BİZ ÜŞİN

ŞIÑĞIS HAN QAZAQ JÄNE QAZAQ !!!!!!!!

© Qazaq Alaşwlı

Related Articles

  • Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Arma äleumet! 31 mamır sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni. Osığan baylanıstı irgeles elderde sonıñ işinde Şığıs Türkistan öñirinde ömir sürip jatqan Şıñjañ qazaqtarınıñ sayasi, äleumettik häm mädeni tarihın tanıp bilip jürgenimiz artıq bolmas. Aldımen suretterge tüsinikteme: Birinşi suret: Şıñjañ ölkesinde 1934-44 jıldarı ölke gubernatorı bolğan Şen Şicaydıñ (盛世才) beynesi. Ekinşi suret: Tayvan' Taypeydegi Şen Şicaydıñ mazarı. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barğandağı estelik. Ol turalı estelikti keyin oqisızdar. Üşinşi suret: Şıñjañ ölkesi Qwmıl aymağınıñ aymaq gubernatorı bolğan Jolbarıs Beg-tiñ mazarı. Tayvan' Taypey qalasındağı mwsılmandar ziratında jerlengen. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barıp qayttım. Törtinşi suret: 1944 jılı wlt-azattıq köterilisşileri Qwlja qalasın azat qılğan soñ qala

  • El qorğanı – Almat Sardar

    El qorğanı – Almat Sardar

    Sardar Almat Tobabergenwlı – öz däuirinde el basqarğan, bedeldi twlğalardıñ biri bolğan. Ol Irğızda bolıs qızmetin atqarıp, halıq arasında sıylı adam retinde tanılğan. Almat Tobabergenwlınıñ erlik pen eldik toğısqan dara jolın keyin balaları Samırat pen Töremwratta jalğıstırdı. Al onıñ şöberesi Ğalımjan Äbdisalamov Europa men Orta Aziyağa tanımal qazaqtan şıqqan twñğış skripkaşı bolğan. HİH ğasırdıñ basında düniege kelip, sol ğasırdıñ soñğı on jıldığında ömirden ötken almat Tobabergenwlı basındağı biligi men bedelin eliniñ igiligine, jwrtınıñ twrmıs-tirşiligine arnalğan öz zamanınıñ aytulı twlğalarınıñ biri edi.  «Arjağı da ataqtı er…» Tağı bir jüz jıl äri jıljıp, HVİİİ ğasır tarihın paraqtasaq, ol kezeñde el basınan ötken qayğılı oqiğalar köp bolğanın köremiz, «aqtaban şwbırındı, alqaköl swlama» halqımızdı

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • 14 naurız – Matematikter küni

    14 naurız – Matematikter küni

    Kafedra professorı Matematikter künine arnalğan «Tañğı Studio» tañğı şouında 15 naurız, 2025 14 naurız – Matematikter künine oray «Tañğı Studio» tañğı şouınıñ qonağı belgili ğalımdar: fizika-matematika ğılımdarınıñ doktorı, professor Qangujin Baltabek Esmatwlı men PhD-doktor Jwmabay Mädibaywlı boldı. Efirde olar matematikanıñ mañızdılığın, merekeniñ tarihın, qazaq matematikteriniñ ğılımnıñ damuına qosqan ülesin talqıladı. Professor Baltabek Esmatwlı matematikanıñ ğılımdardıñ patşayımı sanalatındığına toqtaldı. Ol bir jağınan ğılımi bilimniñ şıñında twrsa, ekinşi jağınan basqa pänderdiñ damuına negiz bolatın kömekşi ğılım ekenin atap körsetti. Ğalım şeksizdik pen matematikalıq esepteulerdiñ däldigin bildiretin π sanınıñ şığu tarihına da toqtaldı. Doktor Jwmabay Mädibaywlı bwl künniñ 1988 jıldan bastap «π sanı küni» (π – irracional san, şamamen 3,14142… teñ) retinde toylana

  • Tek tilge baylanıstı…

    Tek tilge baylanıstı…

    Qazaq Respublikasında bir ğana memlekettik til bar. Ol- qazaq tili. Qazaq tilinen basqa eşbir ekinşi tilge memlekettik märtebe berilmeui kerek! Otız jıldan astam uaqıttan beri geosayasi ahualdı sıltauratıp keldik. Endi bizdiñ de minezimizdi häm mısımızdı körsetetin uaqıt keldi. QR-nıñ azamatı häm salıq tapsıruşı qatardağı twrğını retinde talap etemin! Aldağı bes jılda Qazaq Respublikasında eleuli demografiyalıq özgerister boladı. Atap aytqanda 2030 jılınan keyin qazaqtardıñ respublikadağı jalpı ülesi 80-85% ke deyin artadı. Slavyan halıqtarınıñ ösimi azayıp 10%-ğa deyin tüsedi. Esesine eldegi türkitildes özbek, tatar, wyğırlardıñ ösimi eselep ösip tipti 10-15 jılda orıstardıñ ornın basıp ozuı mümkin. Sol kezde Qazaq Respublikasındağı jalpı türkitildes halıqtardıñ üles salmağı 85-90% ke jetedi. Nätijesinde qazaq mektepteriniñ sanı,

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: