|  | 

Sayasat

Taulı Qarabaq janjalı jäne Qazaqstan

Astana Taulı Qarabaq janjalın beybit jolmen şeşuge şaqırdı. Sarapşı pikirinşe, Armeniya men Äzerbayjan arasındağı kikiljiñ Qazaqstanğa da paydalı emes.

Taulı Qarabaqtağı qaqtığıs. (Körneki suret)

Taulı Qarabaqtağı qaqtığıs. (Körneki suret)

Armeniya men Äzerbayjannıñ arasındağı daulı aymaq – Taulı Qarabaqta ötken aptanıñ senbisinde bastalğan qarulı qaqtığıs äli sayabırsığan joq. BWW dereginşe, demalıs künderi Taulı Qarabaqta keminde 33 adam qaza tauıp, 200-dey adam jaralğan. Aymaqta qarulı qaqtığıstıñ örşuine Armeniya men Äzerbayjan birin-biri ayıptı köredi.

http://www.azattyq.org/audio/27654058.html

Qazaqstan Taulı Qarabaq janjalına baylanıstı pikirin qaqtığıs bastalğan künniñ erteñinde – 3 säuirde mälim etti. Resmi Astana taraptardı wstamdılıq tanıtuğa, oq atudı toqtatu turalı uağdalastıqtardı qatañ wstanuğa, janjaldı tek qana beybit jolmen şeşuge şaqırdı.

«QAZAQSTANĞA KEREK EMES JANJAL»

Qazaqstannıñ twñğış prezidenti qorı janındağı älemdik sayasat jäne ekonomika institutınıñ bas mamanı Asqar Nwrşa «Armeniya men Äzerbayjan arasındağı Taulı Qarabaqqa qatıstı kikiljiñ Qazaqstannıñ müddesine ziyanın tigizedi» dep biledi.

Taulı Qarabaqtağı atıstan jaralanğan balalar.
Taulı Qarabaqtağı atıstan jaralanğan balalar.

– Şielenistiñ odan äri uşığuı Qazaqstanğa kerek emes. Qazaqstan bwl elderdiñ qarım-qatınastarın tüzegenine müddeli. Äzerbayjan – Qazaqstan üşin öte mañızdı tranzittik bağıt, – deydi ol.

Sarapşınıñ pikirinşe, «Armeniya men Äzerbayjan şielenisin ekijaqtı kelisimmen şeşu qiın – öytkeni qos tarap ta mäselege birjaqtı iilmes wstanımda otır». Ol Taulı Qarabaq şielenisi odan äri örşui mümkin degen qaupi barın da aytadı.

– Postsovettik aumaqtağı birqatar eski şielenisterdiñ qayta örşuine qarağanda, äñgime aymaqtıq şieleniste emes, älemdik sayasatqa wlasıp jatır. Müddeleri qayşı iri derjavalardıñ tiresi bwl mäseleniñ şeşiluine oñ äserin tigizbeydi, – deydi ol.

Asqar Nwrşa Taulı Qarabaq janjalınıñ qayta üdeui Wjımdıq qauipsizdik şartı wyımına (WQŞW) ülken sın bolmaq dep joridı.

«QAZAQSTANDA OQITILMAYTIN QAQTIĞIS»

Azattıq tilşisi Qazaqstan mäjilisiniñ deputatı Mwhtar Tinikeevke jolığıp, Armeniya men Äzerbayjan arasında qayta tuğan qaqtığıs jaylı pikirin bilmek boldı. Ol Taulı Qarabaq janjalın şeşu üşin 1991 jäne 1993 jıldarı Resey men Qazaqstan birigip jibergen bitimgerlik missiyalar qwramında bolğan edi.

– Şielenisti şeşu üşin eñ aldımen kelisim boyınşa olar basıp alğan territoriyasın bosatuı kerek, – dep qısqa qayırdı Mwhtar Tinikeev.

Eriktiler. Taulı Qarabaq, 2 säuir 2016 jıl.
Eriktiler. Taulı Qarabaq, 2 säuir 2016 jıl.

Al Şımkent qalasındağı tarih päniniñ mwğalimi Ömir Şınıbekwlı Taulı Qarabaq janjalı qazaqstandıqtarğa, äsirese jas buınğa beymälim taqırıp ekenin aytadı.

– 11-sınıpqa arnalğan «Dünie jüzi tarihı» päninde «TMD elderi» degen taqırıp bar. Biraq bwl taqırıpta täuelsizdik alğan postsovettik elder arasındağı şielenister turalı aytılmağan, – deydi ol.

Negizinen armyandar köp qonıstanğan Taulı Qarabaq avtonomiyalıq oblısı 1991 jılı Äzerbayjan qwramınan şığatının mälimdegen. Mwnıñ aqırı Armeniya men Äzerbayjan arasındağı qarulı janjalğa wlasıp, 30 mıñğa juıq adam mert bolğan. Halıqaralıq bitimgerlerdiñ qatısuımen 1994 jılı Armeniya men Äzerbayjan arasında atıstı toqtatu turalı uağdalastıq jasalğan. Alayda, soğan qaramastan, daulı aymaqpen şektesetin sızıq boyında äzerbayjan men armyan äskeri arasında bwğan deyin de kişigirim qaqtığıstar tıyılmağan.

Azat Europa / Azattıq radiosı

Related Articles

  • Putin Qazaqstan jäne Özbekstanmen äskeri kelisimderdi qayta qarauğa köşti. Bwl oğan ne üşin kerek?

    Putin Qazaqstan jäne Özbekstanmen äskeri kelisimderdi qayta qarauğa köşti. Bwl oğan ne üşin kerek?

    Kamilla VALIEVA Kollaj avtorı — Timur Timaev Şildeniñ ayağında Resey prezidenti Vladimir Putin Qazaqstan jäne Özbekstanmen äskeri-tehnikalıq ıntımaqtastıq turalı kelisimderdi qayta qaraudı tapsırdı. Qoldanıstağı kelisimderdi Mäskeu Astanamen 2013 jılı, al Taşkentpen 2016 jılı jasağan. Qazir bwl qwjattar qaru-jaraq pen äskeri tehnikanı jetkizudi, äskeri maqsattağı önimder almasudı jäne tehnologiyalar berudi retteydi. Alayda kelisimderde naqtı ne özgerui mümkin jäne Resey olardı däl qazir nege qayta qarap jatır? Äzirge Kreml'diñ Astana jäne Taşkentpen jasalğan äskeri-tehnikalıq kelisimderdiñ naqtı qay twstarın qayta qarastırıp jatqanı belgisiz. Özbekstan Qorğanıs ministrligi Azattıq radiosınıñ saualına jauap bermedi. Al Qazaqstan Qorğanıs ministrligi qwjattar boyınşa jwmıs ayaqtalğanğa deyin olardıñ mazmwnına tüsinikteme bermeytinin mälimdedi. “Şekteuli türde taratuğa jatpaytın aqparat jwrtqa memlekettik organdardıñ resmi aqparattıq

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Arma äleumet! 31 mamır sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni. Osığan baylanıstı irgeles elderde sonıñ işinde Şığıs Türkistan öñirinde ömir sürip jatqan Şıñjañ qazaqtarınıñ sayasi, äleumettik häm mädeni tarihın tanıp bilip jürgenimiz artıq bolmas. Aldımen suretterge tüsinikteme: Birinşi suret: Şıñjañ ölkesinde 1934-44 jıldarı ölke gubernatorı bolğan Şen Şicaydıñ (盛世才) beynesi. Ekinşi suret: Tayvan' Taypeydegi Şen Şicaydıñ mazarı. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barğandağı estelik. Ol turalı estelikti keyin oqisızdar. Üşinşi suret: Şıñjañ ölkesi Qwmıl aymağınıñ aymaq gubernatorı bolğan Jolbarıs Beg-tiñ mazarı. Tayvan' Taypey qalasındağı mwsılmandar ziratında jerlengen. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barıp qayttım. Törtinşi suret: 1944 jılı wlt-azattıq köterilisşileri Qwlja qalasın azat qılğan soñ qala

  • AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: