|  |  |  | 

Zuqa batır 150 jıl Twlğalar Ädebi älem

OSPAN degen – ordalı eldiñ qolğa wstağan qınabı joq qılışı, Ol iilse el sınadı, şayqaladı ırısı.

OSPAN BATIR«Jauap ber» – dep qolındağı tapanşasın
şoşañdattı sws körsetip batıldı.
Sosın tağı eskertti oğan:
«Eger bizge öz erkiñmen basıñdı iip
qızmet etseñ jäne erlik körsetseñ,
Ülken sıylıq beriledi, qolbasşı bop saylanasıñ.
Bwl ärine sağan bergen zor mümkindik aqırğı.

Qazir mağan jauabıñdı ayt oy jibermey basqağa,
Söziñ mağan wnar bolsın,
onda qısta kök baldırğan gül egesiñ tasqa da.
Eger söziñ wnamasa jäne meniñ aytqanıma könbey jatsañ
osı alañda, osı halıq aldında,
Erteñ tüste atılasıñ. Al käneki söyle» – dedi,
mwrtın sipap keude kerip mastana
Sonda ğana batır Ospan orınınan köterildi
mañğazdana köz jiberip alısqa,
Aşu, ızı jäne mısqıl tebindegen
öñ kelbeti bekingendey wzaq wlı jarısqa.
Alañ tolı köp qalayıq tım tırıs bop işke tartıp demderin,
Qarap twrdı alıp twlğa arısqa.
Mañğaz batır az twrdı da najağayday jalt bwrıldı
masattana saual qoyğan dwşpanğa,
Ör minezin toğıstırıp sabır salmaq wstamğa:
«Öy aqımaq ne dep twrsıñ sandalıp,
Tanımasañ Qazaq degen bir halıq bar ör halıq
Ölse dağı ol bas imeydi sen sıqıldı tışqanğa.

Sol biikten köterilgen men kökböri Ospan degen erlikpin,
Jüzi dep bil örttiliktiñ, örliktiñ.
Köp dwşpanğa qolım tidi, oğım tidi tar jolında teñdiktiñ,
Narqı osınday, parqı osınday bop keledi erteñi asqaq eldiktiñ.

Qılmısım sol:
Janınan da, arınan da biik qoyıp as qamın,
Älin bilmey jayın elge qol kötergen şapırlardıñ
qanın suday şaşqanım,
Laylamay tazalıqtıñ, wlılıqtıñ bastauın,
Biikterden asqanım.
Sendey sayqal qaydan wqsın
onday asqar asqaqtıqtıñ astarın.

Jäñe tağı ne dediñ sen:
«Eger bizge basıñdı iip erlik etseñ sıylıq berem» – dediñ be,
«Al öytpeseñ atılasıñ teginde…»
Öy bayqws – ay ölim degen sender üşin qorqınış ä,
al biz üşin oyınşıq,
Kök tağısı qıran bürkit
inge kirip kün körmeydi, köz jwmadı köginde.

OSPAN degen – ordalı eldiñ qolğa wstağan
qınabı joq qılışı,
Ol iilse el sınadı, şayqaladı ırısı.
Öytip mına twğırlı eldi
twtqın etip satqın ömir keşkenşe,
Twlpar keudem oqtı mıltıq auızına
qarsı twrıp tamamdalsın, dwrısı.

Erlik degen dwşpanına bas iiuden bastalad dep
qanday äkeñ nwsqadı,
Sen jaqsılap wq mınanı
bizder sirä jalğamaymız jamauğa äkep qısqanı.
Taudıñ eli tauğa ğana bas iedi,
tileydi olar qwzar biik wşpanı,
Qatındarğa qatın bolıp jarıq köru
sen sekildi sümelektiñ wstamı.

Ölimmenen tausılmaydı
batırlardıñ mañdaydağı baq keni,
Has qırannıñ qanatına tarlıq eter
jaymaşuaq jat kögi.
Batır bolsañ qolımdı şeş qılış wstat
jekpe jekte basıñdı ber erlikpen,
Oğan dätiñ jetpeydi eken qımsınbaymın
qarsı aldımnan qarap twrıp at meni.

Äy bilmeymin oğan dağı dätiñ jetpes
sende jalın körinbeydi aq almastay jarqıldar,
Onday jalın sende bolar jöni de joq
älmisaqtan taban jalap tamaq tabar saltıñ bar.
Qol ayağım baylauında
qol, tizeñdi qaltıratıp atsañ mümkin köz jwmıp,
Meniñ erlik erkindigim künde seniñ tüsiñde kep
tışqan alğan mısıqtay bop alqımdar.

Boldı meniñ sözim bitti, ne qılasıñ qılarıñdı qıla ber,
Jüz jıl mümkin ötse dağı meni wmıt qıp öşirmeydi
altın Altay qırqası men qwba bel.
El basına oñaylıqpen baq qonbaydı
esilderi janın pida etpese,
El jeri üşin janın qiğan qırşındarın
mäñgi baqi qwrmetteumen tınadı el»

Bayıt Qabanwlı

kerey.kz

Related Articles

  • Ateister men täñirşilderge mıñ alğıs! 

    Ateister men täñirşilderge mıñ alğıs! 

    Eldes Orda Suret: Avtordıñ jeke arhivinen alındı. Qazaq qoğamında jaña intellektualdıq kezeñ tuıp keledi. Birinşi, qazirgi qazaq qoğamında senim mäselesine qatıstı pikirtalastardıñ küşeyui kezdeysoq qwbılıs emes. Bwl degeniñiz äleumettik jelilerdiñ, aşıq aqparattıq keñistiktiñ jäne jahandıq intellektualdıq ağımdardıñ ıqpalımen qalıptasqan jaña qoğamdıq oylau formasınıñ körinisi. Ateistik közqarastardıñ aşıq aytıluı, täñirşildik ideyalardıñ qayta jañğıruı jäne dästürli dini orta arasındağı pikir qaqtığısı ziyalı ortada alañdauşılıq tudırğanımen, şın mäninde bwl qwbılıs qoğamnıñ ruhani älsireuin emes, sanalı izdeniske bet bwrğanın körsetedi. Ekinşi, wzaq uaqıt boyı qazaq qoğamındağı dini diskurs negizinen MONOLOGTIQsipatta boldı. Uağız aytıldı, al tıñdauşı tarap onı talqılausız qabıldauğa tiis edi. Swraq qoyu kümänmen, kümän älsiz imanmen teñestirildi. Mwnday ortada senim däleldeudi emes, qaytalaudı talap etti. Ğılımi

  • Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    Serik Erğali Suretter: madeniportal.kz jäne S.Erğali mwrağattarınan alındı. «YA znayu!..» kitabınan üzindi-audarma. OSIRIS ZAÑI I Biz adamzat tarihın öte naşar bilemiz. XIX ğasırdıñ basında Napoleon älemge Mısırdı aştı, al ğalımdar bwl eldiñ qirandıların zerttep, onıñ şamamen b.z.d. III mıñjıldıqqa tiesili ekenin anıqtadı. Sol kezde adamzat tarihı tağı da qos mıñjıldıqqa tereñdey tüsti. Birneşe mıñjıldıq bwrın (men bilem) adamzat (nemese onıñ keybir böligi) tañbalı jazudı qoldanıp, jazıp jürgen. Bwl bilimderdi qalpına keltiru arqılı biz XX ğasırdıñ basında jasandı türde üzilgen tilimizdiñ tarihına qatıstı qoljeter şındıqtı qayta tanuımızğa tura keldi. 1926 jılı Bakude ötken alğaşqı türkologiyalıq kongresten keyin türkologiya ğılım retinde qalıptasa almadı… …2018 jılı Nazarbaev meni äñgimelesu üşin Aqordağa şaqırdı. Ülken üsteldiñ basında

  • Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı»

    Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı»

    Bwl Dağandel, Baqanas ölkesinen şıqqan bi Üysinbay Janwzaqwlı haqında qwrastırılıp jazılğan kitap. Tıñ tolıqtırılğan eñbekte bolıs Äldeke Küsenwlı, Dağandeli bolısınıñ basşıları men bilerimen qatar Äbdirahman Älimhanwlı Jünisov sındı aytulı twlğalar jaylı äñgime qozğalğan. Olardıñ el aldındağı eñbekteri, bilik, kesim – şeşimderi, halıq auzında qalğan qanattı sözderi men ömir joldarı, ata – tek şejiresi qamtılğan. Sonımen qatar mwrağat derekterindegi mälimetter keltirilgen. Kitapqa esimi engen erlerdiñ zamanı, üzeñgiles serikteri turalı jazılğan key maqalalar, jır –dastandar, üzindiler engen. Kitap qalıñ oqırman qauımğa arnalğan. Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı», - Jebe baspası, Şımkent qalası.134 bet tolıq nwsqasın tömendegi silteme arqılı oqi alasız. Üysinbay kitap kerey.kz

  • Zelenskiydiñ “jalğız seneri äri oñ qolı”. Andrey Ermak kim?

    Zelenskiydiñ “jalğız seneri äri oñ qolı”. Andrey Ermak kim?

    Rey FERLONG Andrey Ermak (sol jaqta) pen Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy (oñ jaqta). 2019 jıl. Andrey Ermak wşaqtan tüse sala öziniñ bastığın qwşaqtadı. 2019 jılı qırküyekte prezident Zelenskiymen jılı jüzdesu jañadan bastalıp kele jatqan sayasi seriktestiktiñ bası edi. Bwl – Ermaktıñ Resey türmesinde otırğan 35 ukrainalıqtı Mäskeuden alıp kelgen säti. Al 2020 jılı Ermak Zelenskiy äkimşiliginiñ basşısı boldı. Biraq Ukrainadağı jemqorlıq şuınan keyin onıñ qızmetine jwrttıñ nazarı audı. Sebebi Ermak Ukraina energetikalıq infraqwrılımına bölingen qarjı jımqırılğan korrupciya shemasında negizgi rölde bolğan degen aqparat tarağan. Biraq tergeuşiler bwl jayttıñ jay-japsarın tolıq aşqan joq. Ermaktıñ özi Azattıqtıñ Ukraina qızmetiniñ resmi saualdarına jauap bergen joq. Sonımen Zelenskiydiñ keñsesin basqarıp otırğan Ermak kim? TELEVIDENIEDEN

  • «Alğaşqı kitap» derekti beynefil'mi

    «Alğaşqı kitap» derekti beynefil'mi

    Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne aqparat ministrliginiñ Mädeniet komitetine qarastı Wlttıq kinonı qoldau memlekettik ortalığınıñ tapsırısımen «JBF company» kompaniyası Semey qalasında, Şıñğıstau öñirinde, Almatı oblısınıñ Jambıl audanında  «Alğaşqı kitap» attı derekti beynefil'm tüsirude. Derekti fil'm Abaydıñ 1909 jılı Sankt Peterburgtegi Il'ya Boraganskiy baspasında basılğan alğaşqı şığarmalar jinağınıñ jarıq köruine arnaladı. Wlı Abay mwrasınıñ qağaz betine tañbalanu tarihın bayandaydı. Qazirgi adamdar bwrınğı uaqıttıñ, Abay zamanınıñ naqtı, derekti beynesin, sol kezdegi adamdardıñ älpetin, kiim ülgisin köz aldarına elestetui qiın. Köpşiliktiñ ol uaqıt turalı tüsinigi teatr men kinofil'mderdegi butaforlıq kiimder men zattar arqılı qalıptasqan. Alayda Abay uaqıtındağı qazaq tirşiligi, qazaqtardıñ bet-älpeti, kiim kiisi, üy – jayı, bwyımdarı tañbalanğan mıñdağan fotosuretter saqtalğan. Bwlar Resey, Türkiya, Wlıbritaniya

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: