|  |  | 

Köz qaras Äleumet

ARDAQTI TUISTAR, BAUIRLAR! TAĞDIRLAS, TINISTAS AĞAYIN!

24.09.16-adamdar-11Twrsınhan Zäkenwlı

Keşeli bergi swm habar bärimäzdiñ qabırğamızdı qayıstırıp, şarasız jağdayğa qaldırıp otır. 
Öte ökinişti, qabıldauğa tım auır jağday. 
Nege bılay boldı, ne sebepten jazıqsızdan jazıqsız aq-alal tirligimen ömir sürip, bala-şağasın asırap jürgen azamattar kisi qolınan mert boldı? Sol qırıq qara, qu jemtik üş azamattı jolına mert qılarday kimniñ jırtığın jamaytın edi? Qanışerler sol qırıq qaranıñ silekeyine bola öz tuısın, bauırın qoldarı qalt etpey qalay ölimge qiya aldı?-degen swraqtar maza berer emes. Bwğan deyin de Almatı öñirinde osınday oqiğalar orın alğanı belgili. Endi mine, aydıñ künniñ amanında tağı üş birdey azamattı otarlı malımen qosa barımtalap, özderin auıl arasında öltirip, maşinaların örtep ketip otır. Bwl şekten şıqqan äreketke köz jwma qarauğa bolmaydı. Bwl adal käsippen aynalısatın ağayındardıñ zañdı qwqı bwzılıp qana qoymay, kez-kelgen uaqıtta olardıñ mal men basınıñ amandığına eşbir kepildik joqtığın, öñirdegi qwqıq qorğau salasınıñ qızmeti sın kötermeytinin körsetedi. Sonday-aq, qalıptasqan jağday bizdiñ qoğamımızda şetten kelgen ağayındardıñ äli de bolsa qorğansız äleumettik top ekenin däleldedi. Olardıñ böten til men qoğamdağı biyurokratiyadan, migrantofobiyalıq köñil-küyden körgen qağajuı az emes edi, endigi jerde osınday zorlıq-zombılıqqa wşırauı janğa batadı. Qazaq öz bauırına kelgende mal men qonıstı «öletwğın tay üşin, köşetwğın say üşin» talaspayıq dep jan men ardıñ sadağası sanamauşı ma edi. Bwrın eli üşin jan beretin azamattar endi mal üşin bauırlasınıñ qanın moynına jüktep, basın täuekelge tigetin bolğanı ma? Eñ qiını üş azamattıñ ömiri qiılumen birge, üş otbası asırauşısınan, al ata-anası arıstay wldarınan ayırıldı. Elimizde jetim-jesir men közi jastı, köñili küpti ata-ananıñ qatarı köbeydi. Al şettegi ağayındar bolsa mäseleniñ män-jayın bilmey añtarılıp otır. Sol sebepten qoğamda ülken dümpu tudırğan bwl jağday Respublikalıq deñgeyde qatañ baqılauğa alınıp, qılmıskerler ädil jazalanıp, qılmıs bolğan öñirdegi qatıstı lauazımdı twlğalar men qwqıq qorğau salasınıñ adamdarı zañdı jauapkerşilikke tartıluın jäne tergeu isiniñ barısı qoğamğa aşıq jariya etiluin talap etemiz. Osı iste jedel, jan-jaqtılı äri ädil tergeu jürgizilip, Zañnıñ üstemdigi saltanat qwradı dep senemiz. Qaytıs bolğan azamattardıñ otbasına qayğısına ortaqtasıp köñil ayta otırıp, tuğan-tuısqandarın, köñili küpti ağayındı sabırğa şaqıramız. Alla tağala halqımızğa qayır-bereke, iman jäne ınsap berip, sırtqı swğanaqtan, işki irtkiden aman saqtap, salauattı, bir-birimizge bauırmal, qayırımdı äri jarasımdı El boluğa näsip etkey dep tileymiz.

Related Articles

  • Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

    Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi

  • «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    «Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

    Qazirgi Ata zañnıñ avtorlarınıñ biri, akademik Maydan Süleymenov Konstituciya reformasın sınadı. Ol zañnıñ mätinin şağın bir top äldeqaşan jazıp qoyğanın, al komissiya jay ğana maqwldaytının aytadı. Onıñ sözinşe, ğalımdar men sarapşılardıñ wsınıstarı eskerilmeydi. Bwl turalı akademik Facebook-te jazdı: Keyingi kezde menen Konstituciyanı talqılap jatqanda, nege ünsiz qalğanımdı jii swrap jatır. Qısqa qayırsam: mağınasız jwmıstan şarşadım. Iä, men qazirgi Konstituciyanıñ avtorlarınıñ birimin. Talqılau kezinde eki mäsele üşin kürestim: Konstituciyalıq sottı saqtau jäne Parlamenttiñ ökilettigin şektemeu. Biraq ekeui de qabıldanbadı. Soğan qaramastan, men bwl Konstituciyadan wyalmaymın. Men Nazarbaev pen onıñ otbasınıñ jeke biligin nığaytuğa bağıttalğan keyingi tüzetulerden wyalamın. Nazarbaevtıñ kezinde-aq osı masqara tüzetulerdiñ barlığın taldap, Konstituciyanı jetildiru boyınşa birqatar wsınıstar engizu turalı

  • Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti.

    Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti.

    Arman Älmenbet Eki-üş kün uayımğa salınıp kettim. Osı soñğı jazğanım bolsın. Äri qaray Qwdayğa tapsırıp, jwmısımdı isteyin. 6 aqpan küngi oyım: Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti. Kovid kezinde ökpesi jwmıs istemey qalğan adamdarğa Türkiyadan IVL degen apparat äkelgeni esteriñizde me? IVL bolmay, qanşa adam ölip qaldı. Orıs tilin alıp tastasaq, Mäñgilik el men Esil özeniniñ ortasındağı bes-altı ğimarat bosap qaladı. Tek orısşa oylanatın adamdar jinalıp ap, özderi ädemi otır o jerde. Meniñ tüsinigimde, orıs tilin konstitciyadan alıp tastau üşin oğan aldın ala dayındalu kerek. Soñğı eki jarım jılda osını qattı oylanıp jürmin. Wsınayın dep edim, qızığatın adam taba almadım. Söytip «Ana til

  • Tek tilge baylanıstı…

    Tek tilge baylanıstı…

    Qazaq Respublikasında bir ğana memlekettik til bar. Ol- qazaq tili. Qazaq tilinen basqa eşbir ekinşi tilge memlekettik märtebe berilmeui kerek! Otız jıldan astam uaqıttan beri geosayasi ahualdı sıltauratıp keldik. Endi bizdiñ de minezimizdi häm mısımızdı körsetetin uaqıt keldi. QR-nıñ azamatı häm salıq tapsıruşı qatardağı twrğını retinde talap etemin! Aldağı bes jılda Qazaq Respublikasında eleuli demografiyalıq özgerister boladı. Atap aytqanda 2030 jılınan keyin qazaqtardıñ respublikadağı jalpı ülesi 80-85% ke deyin artadı. Slavyan halıqtarınıñ ösimi azayıp 10%-ğa deyin tüsedi. Esesine eldegi türkitildes özbek, tatar, wyğırlardıñ ösimi eselep ösip tipti 10-15 jılda orıstardıñ ornın basıp ozuı mümkin. Sol kezde Qazaq Respublikasındağı jalpı türkitildes halıqtardıñ üles salmağı 85-90% ke jetedi. Nätijesinde qazaq mektepteriniñ sanı,

  • Qızıq…

    Qızıq…

    1989 jılı Qazaq SSR-dıñ memlekettik tili bireu, ol qazaq tili bolğan. 2026 jılı Qazaqstan Respublikasında memlekettik til bireu, ol qazaq tili bolmaq. Mäsele, 37 jıldan beri publikaciyağa til turalı baptıñ 1- tarmağın körsetip (qoğamdağı wltşıldıqtı basu üşin) al isjüzinde 2- tarmaqpen basa jwmıs isteuinde jatır. 1989 jıldan beri qazaq tiliniñ qwzireti konstituciyanıñ küşinen köbirek qazaq wltşılarınıñ inerciyasınıñ arqasında örkendedi. Öytkeni qazaqtildi orta urbanizaciyalandı, bılayşa aytqanda qaladağı mädeni aymaqtardı qazaqtildi işki migraciya basıp aldı. Qazaqşa mektep, bala-baqşa, orta jäne şağın biznes tb bäri işki migraciya men urbanizaciyanıñ esebinde köbeydi. Konstituciyada mem-til qazaq tili dep körsetilse de mem-jüye 2-tarmaqpen jwmıs jasadı. Al keybir mekemeler men oblıstardağı qazaq tiline basımdıqtıñ berilui tikeley demografiyalıq

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: