|  |  | 

Twlğalar Ädebi älem

Altay. Qıs. Sağınış.

Osı öleñdi jarıqtıq Oralhanğa arnap jazıp edim. Bügin ömir esigin aşqan küni eken de. Janı, sözi tabiğatpen bite qaynasqan ğajayıp jazuşınıñ bala kezimde mağan bergen äseri orasan edi.

Altay. Qıs. Sağınış.

İ

Ayazına süñgisiñ
Aydalada,
Jılılıq bar onda bir oylamağan.
Twmsığıñmen jwtasıñ,
Twp-twnıq bir
Arqar iisi añqidı aynalañnan.

Ayañımen aq qırau arğımaqtıñ,
Beder tüsip jüzine san qırattıñ.
Qwsbeginiñ keşki bir jüzindey bop,
Batıp bara jatadı albırap kün.

Sezgendeyin, jımıñdap tün janarı,
Balğın qızdıñ baltırı sızdağanın.
Jas qonaqqa jautañdap,
Beyuaqta,
Jalğız üydiñ kirpigi dir qağadı.

Bir qiğılıq sezimge jasap öter,
Ayaz erni aldımen masañ eter.
Ay qılımsıp aq tösin aşa berip,
Bwlt üstine bwrañdap jata keter.

Ne bir arman küzette, ne bir eles…
Şolpan tudı, jas şopan jöniñe köş.
Ay müyizdi tekeñdi qasqır jepti,
Tüsiñdegi ayday qız, tegin emes.

Aq süñgi etip ajarlı qas-qabaqtı,
Alıp qaşsañ aq tünde aq tamaqtı.
Appaq qarda jüytkigen aq qoyanday,
Pırağıñdı ağızıp aq qanattı.

Jüzin öbip taulardıñ tañğı ızğarı,
Uısında wlpaday balmwzdağı.
Bwrımında kün nwrı kümis şaşıp,
Bwlañdaydı bwzılmay sändi ırğağı.
…. …. …. …. …. …. …. ….
Qiyalıma sipatıp qauırsının,
Qwşağımda balqidı «qar qızdarı».

İİ

Esimnen bir ketpey qoydı nege osı,
Qart Altaydıñ mwz qwrsanğan elesi.
Mwzday qaru,
mwzday taqım astında,
Sıqırlağan mwz jılqınıñ denesi.

Aqköz tünde jalğız ret jolığar,
Jortuıldıñ jan bilmeytin mäni bar.
Şıtınatıp ayaz qısqan aspandı,
Şwrqıraydı astıñdağı januar.

Qaharına mingende Altay qağınıp,
Ürgen ittiñ tili ayazğa qarılıp,
Aq buranıñ qızıl jalın – şıbığı,
Cınıp tüsken twrğan boyda şabınıp.

Ğayıp bolıp basıñdağı twrğan baq,
Bärin osı ketetindey tün jalmap.
Qotanıñdı tintedi ayaz
böriniñ,
Mwzday suıq twmsığınday sumañdap.

Bel astınan bir tirşilik bilsem dep,
Men de jortıp, tau qoltığın tintem kep.
Ay – müyizin şayqap qaşqan arqarday,
Bwlt qalqasın panalap jür bürseñdep.

Jolğa bağıt bere almaydı bwl bizdiñ,
Jüzin äbden suıq sorğan jwldızdıñ.
Beynesi de esimde joq däl qazir,
Wmıt bolğan jamalınday bir qızdıñ.

Jal-qwyrığı süñgi mwzğa malınıp,
Omıraulap tartadı alğa säuirik.
Şoqılardan böri wlidı aulaqta,
Böri wlidı twmsığı ayğa şağılıp.

Adastırmay äkeledi-au tüngi ökpek,
Däl sondağı küyge qalay til jetpek.
Balğın qızdıñ meni kütken demindey,
Qar betinde jürgen tütin dirdektep.

Wlarbek Nwrğalımwlı

Related Articles

  • Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

    Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

    Altyn Magauina Bügin Atamızdıñ eñ jaqın şäkirtteriniñ biri, bizdiñ bauırımız, qazaqtıñ maqtan twtatın jastarınıñ biri Ğalım Boqaş mereyli 50 jasqa tolıp otır. Biz üşin bwl kün – jay ğana Ğalımnıñ tuğan kün emes, bwl – onıñ jartı ğasırlıq önegeli ömir jolınıñ, adal eñbeginiñ, biik parasat pen adamgerşiliginiñ merekesi. Biz Ğalımdı tek tereñ bilimi üşin emes, ülken jüregi üşin qadirleymiz. Ğalımnıñ älemniñ eñ bedeldi oqu orındarınıñ biri – Oksford universitetinde bilim alıp, “Azattıq radiosında jemisti eñbek etip, büginde Amerika Qwrama Ştattarınıñ memlekettik qızmetinde abıroylı jwmıs atqarıp jürgeni onıñ tabandılığınıñ, bilimge qwştarlığınıñ jäne eñbekqorlığınıñ ayqın körinisi. Alayda adamnıñ şınayı bağası onıñ qızmetimen nemese jetken jetistikterimen ğana ölşenbese kerek. Adamnıñ qadiri onıñ jüreginde,

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

    KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

    Adamnıñ bäri birdey emes. Aqıl-oyı erkin, mändi, qwndı dünieler tuğıza alatın, jasampazdıq quatı zor adamdar boladı. Sol siyaqtı örkeniettik äleueti (potencialı) zor halıqtar boladı. Onday qasiet özindik qwndılıqtar jüyetin jasay alatın, eşkimge wqsamaytın, tereñ tamırlı ruhaniyatı bar halıqtarda boladı. Qazaqtıñ bükil tarihı men mädenieti bizdiñ sonday halıqtar sanatına jatatınımızdıñ ayğağı. Sonday ayğaq Abaydıñ aqındıq mektebiniñ körnekti ökili Kökbay Janataywlı şığarmaşılığında molınan tabıladı… Keşe Semey qalasındağı Abaydıñ qorıq- muzeyinde Kökbay Janataywlınıñ 165 jıldığına arnalğan “Abaydan sabaq aldım bala jastan” attı ädebi keş ötti. Zal belgili abaytanuşı, professor Jandos Äubäkirdiñ tağılımı mol, äserli bayandamasın erekşe ıntamen tıñdadı. Spikerdi tıñdap otırıp: “Biz Kökbaydı tipti bilmeymiz deuge bolğanday eken ğoy… Keyde tipti jeñil, üstirt

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

  • El qorğanı – Almat Sardar

    El qorğanı – Almat Sardar

    Sardar Almat Tobabergenwlı – öz däuirinde el basqarğan, bedeldi twlğalardıñ biri bolğan. Ol Irğızda bolıs qızmetin atqarıp, halıq arasında sıylı adam retinde tanılğan. Almat Tobabergenwlınıñ erlik pen eldik toğısqan dara jolın keyin balaları Samırat pen Töremwratta jalğıstırdı. Al onıñ şöberesi Ğalımjan Äbdisalamov Europa men Orta Aziyağa tanımal qazaqtan şıqqan twñğış skripkaşı bolğan. HİH ğasırdıñ basında düniege kelip, sol ğasırdıñ soñğı on jıldığında ömirden ötken almat Tobabergenwlı basındağı biligi men bedelin eliniñ igiligine, jwrtınıñ twrmıs-tirşiligine arnalğan öz zamanınıñ aytulı twlğalarınıñ biri edi.  «Arjağı da ataqtı er…» Tağı bir jüz jıl äri jıljıp, HVİİİ ğasır tarihın paraqtasaq, ol kezeñde el basınan ötken qayğılı oqiğalar köp bolğanın köremiz, «aqtaban şwbırındı, alqaköl swlama» halqımızdı

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: