|  |  | 

Езутартар Әдеби әлем

ҚУ- ҚУ, ДУ- ДУ

Жұмат ӘНЕСҰЛЫJumat anesuli

ҚУ- ҚУ, ДУ- ДУ

( Жұматтың әзілдері мен қалжыңдары)

 
«Беті бес елі қалың ұятсыз өсекші арамызда жүр екен ғой!»
Ауылдағы жаңалықтарды үйден үйге жеткізіп отыратын бір ақ әйел бар. Оны жұрт “Қаражорға” деп атайды. Aуылға бір “жаңалық тараса “Кім айтыпты” деп сұрағанда, “Қаражорға” айтты” десе, бітті, “Ә,ә! Қаражорға айтса, қалт айтпайды” дейді екен жұрт.
Содан ойда жоқта Қаражорғаға бір бәсекелес шығады. Соңғы кезде көрші қаладан жеткен “жаңалықтар” пайда бола бастайды. Сосын Қаражорға өзінен басқада “жаңалық” айтушыны іздеп, көршісінен: “Кім айтып жүр бұл әңгімені?” деп сұрайды. Көршісі: “Ауылсоветтің қатыны жексенбі сайын қалаға барып келеді, сол айтты” десе, Қаражорға: “Көтек! Беті бес елі қалың ұятсыз өсекші өзіміздің арамызда жүр екен ғой!”деп бетін шымшылаған екен.
«Менікі автобустың газынан тазарақ!»
Бір жігіт артымен де, аузымен де САСЫҚ ЖЕЛ шығарғыш екен.
Замандасы: “айналаңды сасытып бара жатсың ғой” десе, анау:
“Менікі автобустың газынан тазарақ!” деп құтылған екен.

«Бір шекілген қант әрі қарай шекіле береді»
Ерте заманда біздің Торғай жақтағылар қант, шәй және тұрмысқа қажетті ол пұл заттарды Атбасар, Қарқаралы базарына барып, малға айырбастап әкелген. Ол кездегі қант ат басынанда үлкен, шетінен шекіп жейтіндей ірі болған. Сол базаршылап келген бір жігіт ағасы үлкен шаруа бітіріп келгеніне ырза болып, төрде көрпенің үстінде, жастыққа жантайып,маңызданып жатады. Алдына дастархан жайылып, құрт, ірімшік, маймен шәй ішу басталса керек, сонда базардан келген жігіт ағасы:
-Қатын ау, дастарханға анау Атбасардан әдейі әкелген ат басындай қантты қойсай, аузымыздың дәмін алып, рахаттанып бір шәй ішейік”- десе, бәйбішесі:
-Алда наурыз келе жатыр, одан кейін жайлауға шығамыз. Жазға дейін жетсін деп жүрген ғой менікі. Қант дегенің шетінен бір шекіліп кесе, әрі қарай шекіле береді ғой!- депті. Сонда күйеуі
-Қатына ай, бұрын аузыңа түспеген ұлағатты сөз айттың ғой!
Жарайды, сонда да әкел бері,көршімен бірге тәтті шәй ішіп бір көрейік -депті.

 

 

«Келесі жолы екі миллион берсе, өзім ақ жығыла салам!»
Екі мықты боксшы Төрт миллион үшін рингте ұзақ шекіседі. Ақырында біреуі ұпай санымен жеңіп шығады. Ұпаймен жеңгені 2,5 миллион алып, жеңілгені 1,5 миллион сыйақы алады. Сонда жеңілген боксшы доллармен сыйақы алып тұрып: “Келесі жолғы шайқаста маған екі миллион берсе, өзім ақ жығыла салам!” деген екен.

 
«Мұның денесін шыныға салып, ғылым үшін сақтау керек»
Көл жағасында тасбақа мен жылан қыдырып келе жатады. Бір кезде алдарынан төрт аяғы көкке көтеріліп өліп жатқан жасыл қоңыз кездеседі. Жылан әп дегенде жасыл қоңызды жұтып жіберейін деп ,
тілін сумаңдатып жатқанда, оған тасбақа:
-Тоқта! Бұл өліп жатқан әлемге атағы шыққан дүниедегі ең ҚУ ЖУЧОК еді. Бұл көп өмір сүреді деуші еді, неғып өліп қалған?
-Енді, ажалы жеткен шығар.
-Иманды болсын. Мұны лақтырмау керек. Бұл өте сирек кездесетін қу ҚОҢЫЗ. Бізде кунсткамера бар ма?
Жоқ
Ал, ғылыми лаборотория бар ма?.
-Ондай бар ғой.
-Бар болса, сондағы шыныға салып, мұның басының ерекшелігін , денесін ғалымдарға зерттеуге беру керек.Ал, саған жемтік любой уақытта табылады ғой- депті тасбақа жыланға.

 
«Ойбай, онда мұныңды алып кет, мен бұл столға отырмаймын!»
Бір жігіт телеарнаның бастығы қызметінен босап, орнына бiр құрдасы келіпті. Кетіп бара жатқан экс бастыққа құрдасы:
-Мына жерде қимайтын затың болса, қалдырма, алып кетсейшi- деп күледі.
-Иә, әсіресе, мына столды қимаймын. Бұл столдың менің кезімде көрмегені жоқ. Талайға ыстық төсек те болды ғой- депті. Сонда Жаңа келген бастық шошып кетіп:
-Ойбай, олай болса, мұныңды қазір алып кет! Мен бұл столға отырмаймын! -депті.
 

Жұмат ӘНЕСҰЛЫ,жазушы

Related Articles

  • Абайдың Мәшһүр Жүсіпке қойған сұрағы

    Тобықтының еліне сапарлап шыққан Мәшһүр Жүсіп бірер кісімен ақынның үйіне кіріп келгенде Абай оған әлденеше тосын сауал қойып: – Ақымақ басқа адырайып көз бітеді, дуалы ауызға сылдырлаған сөз бітеді. Келбетсіз емес екенсің. Айтшы, құдай қайда? Жұмақ пен тозақ қайда? – депті. Сонда Мәшһүр іркілместен: – Абайдың құдайы қайда екенін білмеймін. Менің құдайым, міне, жүрегімде тұр. Жұмақ пен тозақ әркімнің өз үйінде, қатының ақылды болса – жұмақ, ақымақ болса – тозақ, – деген екен. Абай сонда: «Мәшһүрім, десе дегендей екенсің, төрге шық» – деп құрмет көрсетіпті. *** Ақ неке Ұрпақ! Перзент! Жан біткеннің көкірегін әп-сәтте ізгі сезімге, мақтанышқа, қуанышқа толтыратын қайран жалғыз ауыз қасиетті сөз! Сенің атың да, затың да мәңгілік.

  • Бабалар сөзі:

    Тағбаш халқының алдауына сенгендіктен, Арбауына көнгендіктен, Інілі-ағаның дауласқанынан, Бекті халықтың жауласқанынан, Түркі халқы елдігін жойды …. Түркі бектері түркі атын жоғалтып, Тағбаш атын тұтынып … Міне, Түркі халқының жоғалу тарихы қайда жатыр? *** Араб басқыншылығы: Арабтар келгенімен тек келмеді, Бас болды ат артына бөктергені. Сынтастың жазуларын қырып тастап, Тарихқа қиянат қып өктемдеді … Кешегі ойма жазу орынына Жыландай ирелеңдеп әріп мінді, – З. Рүстембеков *** Еділді тартып алғаны, Етекке қолды салғаны. Жайықты тартып алғаны, Жағаға қолды салғаны. Ойылды тартып алғаны, Ойдағысы болғаны, Қоныстың бар ма қалғаны? – Мұрат Мөңкеұлы *** Көшпенді ел қазаққа жер жоқ десіп, Қазақ жерін мұжыққа берді кесіп. Шариатсыз, низамсыз зорлықпенен, Ауыр тауды мойнына ілді тесіп …

  • Ескендір Зұлқарнайын, Лұқпан Хакім және Әпләтөн

    Платон менің досым – бірақ шындық бәрінен қымбат Аристотель   Ескендір Зұлқарнайынның (Александр Македонский) заманында өмір сүрген екі ойшыл-ғұлама Әпләтөн (Платон) мен Лұқпан Хакім (Аристотель) туралы аңыз әңгімелерді бала кезімізде ауылымыздың көне көз ақсақалдарынан естуші едік. Батыс пен Шығыстың көнеден келе жатқан аңыз-әңгімелерін ауыл-аймағымыздың ардақты ақсақалы, «жиен ағамыз» Омар Сансызбайұлы Әбіл молда Қуанышұлы мен Садуақас Тұрабайұлының аузынан бала кезінде көп естігенін айтып отырушы еді. Белгілі мемлекет және қоғам қайраткері Смағұл Садуақасов алғаш ескіше білім алып, алдын көрген Әбіл молдадан ұл бала болған жоқ, Хадиша есімді жалғыз қызы ғана болды. Соғыстан кейінгі жылдары Омбы облысының Любин ауданында Омар атамызбен бірге шаруаның малын бағысып қасында болған және аңыз-әңгімелерін тыңдап, көптеген ғибратты сөздерін

  • ҚАРАБАЙ

    …Моңғолия қазақтары арасында аты аңызға айналған бір кісі өтті, есімі Қарабай,тегі (тек өзінің айтуы бойынша Найман) сойы беймәлім. Өте жұмбақ жан деседі.Төбесіне көтерген бір кеп жүгі бар,көбі кітаптар дейді. Келген жағы – Өр Алтай, Сарысүмбе. Арғы жағы көне Құлжаға қарай сұлбалап келген ізі жатыр. Түрлі аңыз, әңгімелер бойынша – Қарабай 1935 жылы Советтер тарапынан сталиндік саяси нәубет қудалауға ілігіп, ату жазасына кесілген құрбан. Содан Өр Алтайға қашып бас сауғалаған. Қасында Ғұбайдолда Садық деген жора – жолдасы болыпты. Дос болатұра екеуі үнемі қажақтасып жүретін көрінеді. Бұлар Моңғолда Бердіқожа Жолтаев, Жағыпар Тінәлин қатарлы Қазақстандық топ ағартушылармен әріптес және солардан арнайы қолдау тауып Қобда бетіне екі дүркін келіп, кеткен. Қашып жүріп Құлжада, соңыра

  • Мұхтар Мағауин. “Аңыз адам” журналына сұхбат 

      – Әмірхан, көпке мағлұм, өзің де білесің, мен сұхбат бергенді жақсы көрмеймін, өйткені өзім жазатын адаммын. Екіншіден, сұхбат алған адамдар сөзді бұрмалап жібереді. 1990 жылы Совет өкіметі құламай тұрып, Мәскеуден жаңадан шығып жатқан орыс газетінің тілшісі арнайы келіп сұхбат алды, бірақ сөзімнің бәрін басқаша бұрмалап жіберіпті, сонан кейін ешқайда «сұхбат бермеймін» деп шештім. Қазақтардан да сұхбат алғандар, менің әңгімемді тыңдағандар басқашалап жатады. Бұдан соң, жиырма бес жылдың ішінде екі-үш рет қана сұхбат беріппін. Саған көңілім түсіп отырғаны – қазаққа пайдалы, әрі танымал басылымға қызметке келіпсің, жақсы көретін, білгір інімсің, меселдең қайтпасын дедім. Оның үстіне, маған көрсетуге «Аңыз адам» журналының бірнеше санын әкеліпсің: Шыңғыс хан, Абылай хан, Абай, Шоқан, Әлихан

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: