|  |  | 

Köz qaras Ruhaniyat

Qazaq tili- qayta jañğırğan, belsendi tilderdiñ tobına kirdi

Dünie jüzinde jeti mıñnan astam til bar. Onıñ şamamen toqsan bes payızında älem halqınıñ bar bolğanı tört-aq payızı söyleydi. Eki jarım mıñday tilge joyılıp ketu qaupi tönip twr. Onıñ işinde türki tilderi de bar. Al qazaq tili soñğı şirek ğasırda söyleuşi sanı boyınşa da, instituttıq qoldau boyınşa da tizim basındağı qayta jañğırğan, belsendi tilderdiñ tobına kirdi. Tek mädeni-otbasılıq qatınas qwralı emes, twtınuşı tiline aynala bastadı. Birtindep negizgi qoldanu keñistigi – Qazaqstanda ekonomika, sauda men biznes salalarında da poziciyası küşeye bermek. Mwnı qasaqana qasarısıp bayqağısı kelmeytin adamdar mädeni-lingvistikalıq plyuralizmdi moyındamasa, twtınuşınıñ konstituciyada bekitilgen öz tilinde qızmet talap etu haqın sıylamasa, bäsekege qabiletsiz top retinde qoğamnıñ da, narıqtıñ da şetine şığıp qaladı.

Qazaq tilin qayta jañğırtuğa, belsendi türde qoldanuğa şaqırıp jürgen azamattardıñ da nazarın bir jaytqa audarğım keledi. Osınşama qiındıqtan ötip, twraqtı damuğa äreñ qol jetkizgen bwl til örisi tar wltşıldıq pen öresi tayaz populizmniñ tiline aynalmauı kerek. Örkenietti azamattıq qoğamnıñ, demokratiyalıq dästürdiñ, täuelsiz sottıñ, erkin BAQ-tıñ, tereñ ğılımnıñ, biik önerdiñ tiline aynaluı tiis. Bwl iske şama-şarqımız jetkenşe ärqaysımız öz salamızda üles qossaq, eldik qasiet äri azamattıq parız degen sol boladı.

Galym Bokashtıñ facebook paraqşasınan alındı

Related Articles

  • Gerb auıstıru mäselesi nemese «teristeu sindromı» qalay payda boldı?!

    Elimizdiñ gerbin auıstıru turalı Prezidenttiñ wsınısı (o basta wsınıs suretşi-dizayner mamandardan şıqqan siyaqtı) twtas qoğamda bolmağanmen, äleumettik jelilerde äjeptäuir qarsılıq tudırdı. Biraq, bayıptap qarasaq, bwl qarsılıqtıñ qazirgi gerbtiñ qazaq üşin erekşe qasterli nemese estetikalıq twrğıdan minsiz boluına eş qatısı joqtığın añğarasız. Soñğı uaqıttarı, auır indetpen qatar kelgen qañtar tragediyasınan bastap, halıq aytarlıqtay küyzeliske wşıradı. Qazaqstannıñ erkinen tıs, soğısqa, basqa da sebepterge baylanıstı bolıp jatqan ekonomikalıq qiındıq saldarınan halıqtıñ äl-auqatı tömendedi. Osınıñ bäri qazir qoğamda bayqalıp qalğan «teristeu sindromına» türtki boldı. «Teristeu sindromı» – dwrıstı da bwrısqa şığaratın, qanday bastamağa bolsın qarsı reakciya şaqıratın qwbılıs. Äleumettik psihologiyanı zertteuşilerdiñ payımdauınşa, osı qwbılıstı barınşa küşeytip twrğan faktor – äleumettik jeliler. YAğni, aldağı uaqıtta

  • Üzdik oydıñ üzindileri

    Üzdik oydıñ üzindileri Arma äleumet! Men qazir taza akademiyalıq ğılımi ortada jürmin. Özimniñ neşe jıl boyı jinağan bilimimdi, oqığan oquımdı, şeteldik täjiribemdi, intellektualdı qarım-qabiletimdi şınayı qoldanatın qara şañıraqtıñ işinde jürmin. Almatınıñ bärinen bölek mädeni ortası erekşe wnadı. Almatı qala men dala deytin eki wğımnıñ tüyisken ädemi ortası eken. Oylap körsem men baqıttı perezent, bağı janğan wrpaq ekenmin. Äkem twrmıs pen joqşılıq, jalğızdıqtıñ tauqımetin äbden tartıp eş oqi almadım, nebäri üş ay oqu oqıdım-, dep meniñ oquımdı bala künimnen qadağaladı, şapanımdı satsam da oqıtam dep barın saldı. Al mektepte baqıttı şäkirt boldım. Mağan däris bergen wstazdarım kileñ darındı, qabiletti kisiler boldı. Universitette jäne şetelde men tipten erekşe darın ielerine şäkirt boldım.

  • Samat Äbiş qalay “sütten aq, sudan taza” bolıp şıqtı?

    Azattıq radiosı Sayasattanuşı Dosım Sätpaev WQK törağasınıñ bwrınğı birinşi orınbasarı, eks-prezident Nwrswltan Nazarbaevtıñ nemere inisi Samat Äbişke şıqqan ükim “Qazaqstandağı rejim bolaşaqtı oylamaytının körsetti” deydi qazaqstandıq sayasattanuşı Dosım Sätpaev. Sarapşınıñ payımdauınşa, bileuşi “elita” jeke isterimen jäne tasadağıkelisimdermen äure bolıp jatqanda elde tağı bir jaña äleumettik jarılısqa äkelui mümkin faktorlar küşeyip keledi. SayasattanuşıResey öziniñ ekonomikalıq müddeleri men geosayasi josparların keñinen jüzege asıru üşin Qazaqstannıñ işki sayasatına tikeley äser etuge tırısıp jatuı mümkin dep te topşılaydı. PUTIN “QAUİPSİZDİK KEPİLİ” ME? Azattıq: Sonımen wzaq demalıs aldında osınday ülken jañalıq jariyalandı. Meyram aldında, 19 naurızda qazaqstandıqtar mäjilis deputatınıñ postınan Samat Äbişke şıqqan ükim jaylı bildi. Mwnıñ bäriniñ baylanısı bar ma älde kezdeysoqtıq pa? Dosım Sätpaev: Äñgimeni bwl istiñ qwpiya

  • Hristian missionerleriniñ qwmdağı izderi

    Orını: Qaşqar q-sı; Jılı: 1933 j; Atı-jöni: Qabıl Ahond; Dini: hristian; Tüsinikteme: Bwl jigittiñ keyingi esimi Qabıl Ahond, hristian dinin qabıldağan alğaşqı wyğır. Keyin dini senimine baylanıstı öltirilgen. Suret europadağı missionerlik muzey arhivinde saqtaulı. Atalğan muzeyde jüzdegen hristian wyğır ökilderiniñ sureti saqtalğan. 1930 jıldarı hristian wyğırlarına twrğılıqtı mwsılmandar men äkimşilik bilik tarapınan qısım körsetile bastağan soñ bir bölimi missionerlerge ilesip europa elderine “hijrağa” ketti. Alqissa Hristian äleminiñ Qaşqariyağa basa män berui äsirese YAqwp Bek memleketi kezeñinde jaña mümkindikterdi qolğa keltirdi. 1860-70 jj. Qaşqariyanıñ Cin imperiyasına baylanıstı köñil küyin jaqsı paydalanğan Hristian älemi Ündistan men Tibet arqılı Qaşqariyağa mädeni ıqpalın jürgize bastadı. Olardıñ maqsatı bwl aymaqtı Resey imperiyasınan bwrın öz ıqpalına

  • Demografiyalıq saraptama

    1-şi suret qazaqtar; Demografiyalıq ahual 1949-2020 jj. aralığın salıstırmalı körsetken. 1949 jılğa deyin, atap aytqanda kommunistik qıtay ükimeti ornağanğa deyin Şınjañ ölkesiniñ soltüstik böliginde qazaqtar, oñtüstik böligi Qaşqariyada wyğırlar basım sandı wstadı. 1951-54 jıldarı wlttıq mejeleu kezinde ortalıq ükimet qwrğan komissiya saraptaması boyınşa wlttıq avtonomiyalıq territoriyanı anıqtau mına eki bağıtta jürgizildi. Olar: BİRİNŞİ, wlttıq avtonomiyanı mejeleu boyınşa onıñ atauın twraqtandıru. Osı boyınşa üş atau wsınıldı: *ŞIğıs Türkistan avtonomiyalıq federaciyalıq respubilikası; *Wyğırstan avtonomiyalıq respubilikası; *Şınjañ avtonomiyalı respubilikası. EKİNŞİ, avtonomiyanıñ äkimşilik twrpatın anıqtau; Osı boyınşa: *Federeciyalıq twrpat; *Avtonomiyalıq oblıs jäne okurg twrpat; *Aymaq jäne audan därejeli avtonomiyalıq okurg twrpatı. Mejeleu komissiyası atalğan eki bağıtta saraptama nätijesin qorıtındıladı. Komissiya qorıtındısı boyınşa Şınjañ ölkesiniñ

2 Comments

  1. Ğaliy Baysımaq

    Tolıq qosılamın. Orta Aziya basşılarının cıl sayınğı sammiti ötip turıuı tiyis. Bizderde äli de şeşilmegen problemlar şaş etekten

  2. Ğaliy Baysımaq

    Tağı da aytar mäselenin biri orta aziyağa ortaq qorğanıs kerek cäne de ekonomiykalıq-sayasiy baylanıstı meylinşe terendetken öte tiyimdi. Eger olay bolmasa ertengi küni bir-birimizge qarsı keliuimiz äbden mümkin. Sayasat politikter oyını ekeni belgili qarsı qoyıp aramızğa ot tastauı da ğacap emes. Sol üşin tığız qarım-qatınasta özara tüsiniuşilikte ömir sürsek keleşegimiz soğıssız bolıp tek beybit colmen ömir süretinimiz haq. Bizdin tenimiz osı OrtaAziya halıtarı al europalıq batıstıq ult-näsilder bizge ten emes äri dini tili ata dästüri de bölek. Sol üşin qoralas tildes tıuıstas halıqtarmen birge casasqan durıs olar qanşa degenmen tübinde camanşılıqqa bara qoymaydı. Osını este saqtağan cön. Rossiyanı körip otırsızdar qandas Ukrayn eline qırğıyday tiydi. Kim oylağan. Sondıqtan kim caqın ekenin acırata bilsek bizge sara col bolar edi.

POST YOUR COMMENTS TO Ğaliy Baysımaq (Cancel)

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: