|  |  |  | 

جاھان جاڭالىقتارى كوز قاراس ساياسات

قىتايدىڭ ساياسي جۇيەسىندەگى ساياسي كوماندالىق توپتار مەن تۇلعالار

40106734_1183771581786427_4861118597784666112_n

قىتايدىڭ ساياسي جۇيەسىندەگى جىك-جىككە بولىنگەن ساياسي كوماندالىق توپتار مەن تۇلعالار قىتايداعى بارلىق جاعدايعا تىكە ىقپال جاسايتىن باستى سەبەپ ەكەنى قايمانا جۇرتقا انىق. ساياسي كوماندا مەن وليگارحتار اراسىنداعى استىرتىن باقاستىق پەن كۇرەس كەرەك دەسەڭىز ەڭ تومەنگى اتقارۋشى بيلىككە دەيىن كورىنىس بەرىپ جاتادى. ءار كوماندا ءوز جاقىن جاقتاسىنىڭ كوپ ءارى بىلىكتى، سەنىمدى بولۋىن قالايدى. سونىمەن بىرگە قىتايدىڭ ساياسي بيلىكتە جىك-جىككە ءبولىنىپ باقاس بولۋىنىڭ تاعى ءبىر سەبەبى- بايلىق پەن ءبيلىك اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتىڭ بۇزىلۋى سەبەپ بولىپ وتىر. قىتايدا ۇلتتىق كاپيتاليزم ەركىن دامۋ جولىنا تۇسكىسى كەلەدى، ال كونە سۇردەك كوممۋنيست بيلىك شەت-شەتىن ەرنەۋلەپ، ۇلتتىق كاپيتاليزمنىڭ اعىتىلىپ جۇگەنسىز كەتۋىنەن بەك قاتتى الاڭدايدى جانە تەجەپ وتىرادى. الدا جالدا كاپيتاليزمنىڭ باسى نوقتاعا سيماسا، ول- كارتەڭ كوممۋنيستتەردى بيلىكتەن الاستايتىنى راس، ءتىپتى قۇقىقتىق جازا تاعىپ دەلو تۇرعىزۋى دا عاجاپ ەمەس. سول سەبەپتى، قىتايداعى باسى نوقتا-جۇگەنگە سيماعان ۇلتتىق كاپيتاليزم، ۇلتتىق بۋرجۋازيا مەن ەسكىشىل كوممۋنيست بيلىك اراسىنداعى كۇرەس جالعاسا بەرەدى، ءتىپتى ۇزاققا سوزىلۋى دا مۇمكىن. قولىندا تىزگىنى بار ءبىربولىم بيلىكتەگى رەفورماشىلدار مەن جاڭاشىلدار دا تۇبەگەيلى رەفورما جاساۋعا ءالى دايىن ەمەستىكتەرىن سەزدىرىپ كەلەدى. زاۋدەعالام، رەفورما باستالىپ كەتسە، سەڭدى سەيىلتۋ قيىن، پارتيا تاعدىرىنا قاۋىپ تونەدى. ال پارتيانى ساقتاپ قالامىز، پارتيانىڭ عانا مۇددەسىن كوزگە ۇستاپ رەفورماعا ىلگى تانىتپايمىز دەسە مەملەكەت تاعدىرى قاۋىپتە قالادى. سوندىقتان پارتيا مەن مەملەكەتتى تەڭ ساقتاپ تۇرۋ ءۇشىن جىك-جىك وليگارحتاردىڭ باقاي قۋلىق باقاستىقتارىن اسكەري تارتىپپەن عانا قولدا ۇستاپ وتىر. ەلدە اسكەري تىزگىن بولىسكە تۇسسە، بيلىك پەن پارتيانىڭ تاعدىرى بۇلىڭعىر دەي بەر. وندا قىتايدا ادام نانعىسىز رەفورمالار جۇرگىزىلەدى… رەفورما اياسىندا بيلىككە ۇلتشىلدار دا كەلۋى بەك مۇمكىن. ەگەر ۇلتشىل كۇشتەر قىتاي بيلىگىنە كەلىپ جاتسا قىتايداعى كەيبىر سولاقاي ساياساتتار جالعاسا بەرۋى دە مۇمكىن. دەسە دە ۋنيتاريست جانە فەدەراليست كۇشتەردى دە ەسكەرۋ كەرەك. 40139904_1183771801786405_5063525966765096960_n

قىتايدىڭ سوڭعى بەس جىلدان بەرگى ساياساتى وسىنداي قىتايدىڭ جىكشىل كۇشتەرىن تازالاۋمەن ابىگەرلەنىپ جاتىر. پارتيا ىشىندەگى ءبىر توپ جىكشىلدەر وزىنە ساياسي باقتالاسقا اينالادى دەگەن بارلىق كۇشتەردىڭ بالاماسىن زورلىقپەن تەگىستەپ جاتىر. زيانى وراسان زور! پارتيا- ءوز سەنىمنەن ايرىلدى، جاس قىتايدىڭ پارتياعا سەنۋ قابلەتى نولگە تەڭ. ەكىنشىسى، ادامي كاپيتال ازايدى، ۇرانشىل، داڭعوي جانداردىڭ باعى جاندى، شىن جاندار تاسادا قالدى. 40128108_1183771721786413_3563284857956073472_n

شىڭجاڭ ولكەسى- قىتاي ساياسي كوماندالارىنىڭ تالاس-تارتىستاعى ءوڭىرى-ءدىر. قاي وليگارح شىڭجاڭدى قولعا كەلتىرسە سول كوماندانىڭ نارقى جۇرەدى. سوندىقتان 1912-2017 جج اراسىنداعى شىڭجاڭ ولكەسىنىڭ توراعاسى، پارتكوم باسشىسى، گۋبەرناتور جانە ونىڭ ارتىندا تۇرعان ساياسي ەليتا مەن كوماندا وتە ماڭىز سانالادى، ونى ءجىتى قاداعالاپ وتىرۋ كەرەك. پارتيا ىشىندەگى ساياسي جىكشىلدەردىڭ استىرتىن كۇرەسىن باقىلاپ، ساراپتاپ وتىرۋ- ءبىزدىڭ سيتۋاتسيانى دەر كەزىندە ءتۇسىنىپ، تامىرىن ۇستاۋىمىزعا جاردەم بەرەدى. قىتاي ستراتەكتەرىنىڭ قولدان جالعان سيتۋاتسسيا جاساپ رەاكتسيامىزدى بايقاپ وتىرۋىنان دا ساقتانۋ كەرەك.

Eldeç Orda40227178_1183771491786436_8882318012548382720_n

40167815_1183771528453099_4970441638775095296_n

Related Articles

  • كوكاين، “نوۆيچوك”، قۇپيا قۇتى جانە گرۋ “تورپەداسى”

    ازاتتىق راديولى سەرگەي سكريپالدى نە ءۇشىن ولتىرمەك بولدى جانە رەسەيلىك ارنايى قىزمەت وكىلدەرى ەۋروپادا قالايشا جۇگەنسىز تايراڭداپ ءجۇر؟ تىڭشىلىق قىزمەت پەن رەسەيلىك مافيا مۇددەسى اراسىندا قانداي بايلانىس بار؟ “پۋتينيزم” رەسۋرسىن قۇرۋشى ارتەم كرۋگلوۆ سولسبەري ءىسىن زەرتتەۋگە قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى. “تۋريست بوشيروۆتى” 2001-2003 جىلعى اسكەري ۋچيليششە تۇلەكتەرى اراسىنان ىزدەۋدى دە سول ۇسىنعان، سونىڭ ارقاسىندا پولكوۆنيك چەپيگا انىقتالدى. ازاتتىق راديوسى ارتەم كرۋگلوۆتان سۇحبات الدى. – ءسىز “پەتروۆ” پەن “بوشيروۆ” جانە ولاردىڭ ارىپتەستەرىنىڭ ارەكەتىن زەرتتەۋگە قاتىسىپ جاتىرسىز. اقپارات جەتەرلىك، بىراق ءبىر-بىرىنە قايشى جايتتار دا بار. انىقتالعان دۇنيەنى جيناقتاپ ءبىر ءتۇيىن جاساۋعا بولا ما؟ قانداي كۇمانىڭىز بار؟ – قىسقاشا ايتار بولساق: ەكى ادام انگلياعا بارعان، ەكى كۇن سولسبەريدە ارى-بەرى ءجۇرىپ، كۇنىنە 300 شاقىرىم جول جۇرگەن. قىلمىس

  • قازاق ءالىپبيىن لاتىنعا اۋىستىرۋ ماسەلەسى قىتايدىڭ نازارىن اۋدارىپ جاتىر.

    قازاق ءالىپبيىن لاتىنعا اۋىستىرۋ ماسەلەسى بۇگىنگى كۇنى قىتايدىڭ نازارىن اۋدارىپ جاتىر. قىتاي قازاقستانداعى بارلىق اقپاراتتىق جاڭالىقتى قاداعالاپ وتىراتىنىن ەسكەرسەك بىلدەي مەملەكەت قۇرۋشى ۇلتتىڭ ءالىپبي اۋىستىرۋىن نازاردان تىس قالدىرماسى انىق. جانە ول تەك قارىپ اۋىستىرۋ ماسەلەسى ەمەس، تىلدىك رەفورما دەپ وتىر. قوش، ەندى مىنا قىزىقتى قاراڭىز! قازاقستاندا لاتىن ءالىپبيى ماسەلەسى 90-جىلدارى قازاق ءتىلتانۋشى عالىمدارى (اكادەميك ءا.قايداروۆ) جاعىنان اۋىزعا الىنعانى راس، ءدال سول تۇستا قىتاي بۇل اقپاراتتى جابىق كۇيدە تالقىعا سالدى، ويتكەنى 90-جىلدارى قىتايدا ەكى مىڭنان استام تازا قازاق مەكتەبى جانە قۇلجادا قازاق ۋنيۆەرسيتەتى، كۇيتىندە قازاق ينستيتۋتى سونىمەن قاتار التاي، شاۋەشەك، سانجىدا قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن پەدەگوگيكالىق جوعارى ءبىلىم بەرۋ ورىندارى بار-دى جانە بارلىق قازاق مەكتەبى، كوللەدج، ۋنيۆەرسيتەت قازاقشا ءىس-قاعاز قولداناتىن، قازاق

  • شىڭعىسحان- وعىز حاننىڭ ۇرپاعى

    جۇمات انەسۇلى (ابىلعازىنىڭ «تۇرىك شەجىرەسى»، ورىس تاريحشىلارى ن.كارامزين مەن س.سولوۆەۆتىڭ تاريحي ەڭبەكتەرىنە سۇيەنىپ جازىلعان زەرتتەۋ ەڭبەك) ورتا عاسىر تاريحىن، ونىڭ ىشىندە شىڭعىسحاننىڭ تاريحىن العاش جازعان ادام -يراندى بيلەگەن گازان حاننىڭ ءۋازىرى، ساياساتكەر، عالىم راشيد- اد- دين ەدى. راشيد –اد- دينگە «شىڭعىسحاننىڭ تاريحىن جاز» دەپ تاپسىرعان گازان حان ەدى. گازان حان شىڭعىسحاننىڭ كەنجەسى تولىحاننىڭ نەمەرەسى ارعىننان (ورىسشاسى ارگۋن) تۋادى. XIII- عاسىردىڭ اياعىندا يران بيلىگىنە ارعىن حاننان كەيىن گازان حان تاققا وتىردى. ءسويتىپ گازان حاننىڭ تاپسىرماسىمەن راشيد -اد -دين 1310-جىلى ءوزىنىڭ «جاميعات -ات -تاۋاريح» اتتى ءۇش تومدىق تاريحىن جازىپ ءبىتىردى «جاميعات ات تاۋاريحتىڭ» قازاقشا ماعىناسى «ەل تاريحى» دەگەندى بىلدىرەدى. بۇل تاريحي ەڭبەكتىڭ العاشقى تومى «شىڭعىسحان مەن التىن وردا» تاريحىنا، ەكىنشىسى «گازانحان تۇسىنداعى

  • “رەسەيدەگى دەموكراتيانى قۇرتۋدى ەلتسين باستاعان”

    ازاتتىق راديولى رەسەي پارلامەنتى الدىندا تۇرعان اسكەري تانكىلەر. ماسكەۋ، 4 قازان 1993 جىل. 1993 جىلى جوعارى كەڭەستى تاراتۋ رەسەي دەموكراتياسىنا سوققى بولدى ما؟ نەلىكتەن ۆاشينگتون بوريس ەلتسيننىڭ كۇماندى ءىس-ارەكەتىن قولدادى؟ ەلتسيننىڭ تۇلعاسى مەن تۇپكى نيەتىن باعالاعان باتىس ساراپشىلارى مەن ساياساتكەرلەرى قاتەلەستى مە؟ ۆلاديمير پۋتين – بوريس ەلتسيننىڭ ادال ءىزباسارى ما؟ Wall Street Journal باسىلىمىنا “رەسەي دەموكراتياسى قالاي ءولدى” دەگەن ماقالا جاريالاعان امەريكالىق پۋبليتسيست دەۆيد ساتتەر پوستسوۆەتتىك رەسەيدىڭ ءبىرىنشى پارلامەنتىن تاراتۋعا 25 جىل تولۋىنا وراي ازاتتىققا سۇحبات بەردى. 1993 جىلى قىركۇيەكتىڭ 21-ءى كۇنى رەسەي پرەزيدەنتى بوريس ەلتسين “رەسەي فەدەراتسياسىنداعى كەزەڭدى كونستيتۋتتسيالىق رەفورما تۋرالى” №1400 جارلىعىن شىعاردى، ونىڭ ءبىرىنشى تارماعىندا ەڭ جوعارعى زاڭ شىعارۋشى ورگان – جوعارى كەڭەس پەن حالىق دەپۋتاتتارى كەڭەسىن تاراتۋ تۋرالى

  • زايىرلى قوعامداعى ءدىندار ايەلدىڭ ورىنى

    قمدب-نىڭ وسكەمەن ايماقتىق وكىلدىگى «حاليفا -التاي» مەشىتىنىڭ ۇستازى، تەولوگ، شق وبلىستىق «ايەل -قىزدار» سەكتورىنىڭ جەتەكشىسى تالشىن قوجاحمەتوۆانىڭ قاتىسۋىمەن كۇرشىم اۋداندىق ورتالىق مەشىتتە «زايىرلى قوعامداعى ءدىندار ايەل تۇلعاسى» اتتى اۋداندىق سەمينار ءوتتى. اتالمىش شاراعا، كۇرشىم اۋداندىق ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ باستىعى اراي قاسىمباەۆا، كۇرشىم اۋداندىق جاستار رەسرۋستىق ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى شىراق دابىرباەۆا، مەشىت ۇستازى ايگۇل قانسەيىتوۆا قاتىستى. ەستەرىڭىزگە سالاتىن بولساق، سەميناردىڭ وتۋىنە ورتالىق مەشىتتىڭ باس يمامى تىلەيبەك قاجى سويانۇلىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس نايب يمامدارى اجى شامەرحان جانە جانىبەك ايدارحان ۇيتقى بولىپ وتىر. وكىلدىكتەن ارنايى كەلگەن تەولوگ مامان، ءدىندار ايەلدىڭ زايىرلى قوعامداعى ورىنى مەن وتباسىنداعى اتقاراتىن مىندەتى، تۋىسقاندارىمەن قارىم-قاتىناسى، اتا-ەنەسىن سىيلاۋى قاتارلى تاقىرىپتارعا توقتالىپ، اسىل ءدىنىمىزدىڭ قۇندىلىعى، حانافي مازحابىنىڭ ارتىقشىلىعى، پايعامبارىمىزدىڭ (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: