|  |  | 

Жаһан жаңалықтары Саясат

АҚШ Ауғанстаннан 2000 сарбазын әкетпек. Салдары не болмақ?


Ауғанстанның үкімет күштерін жаттықтыратын орталықта жүрген АҚШ сарбаздары. Герат, Ауғанстан, 2 ақпан 2019 жыл. Көрнекі сурет.

Ауғанстанның үкімет күштерін жаттықтыратын орталықта жүрген АҚШ сарбаздары. Герат, Ауғанстан, 2 ақпан 2019 жыл. Көрнекі сурет.

Вашингтонның Ауғанстаннан екі мың сарбазын алып кету туралы шешімі қарама-қайшы пікір тудырды. Бірі әскер санының бұлай азаюы экстремистік топтарды жігерлендіреді десе, бірі шиеленісті шешуге оң әсер береді дейді.

АҚШ әскерінің әкетілуі туралы жаңалық 16 қарашада тарады. Сол күні баспасөз құралдары АҚШ президенті Дональд Трамптың санаулы күн ішінде Ауғанстан мен Ирактағы АҚШ әскерінің санын одан әрі азайту туралы шешімін жариялайтынын хабарлады. Келесі күні АҚШ қорғаныс министрінің міндетін атқарушы Кристофер Миллер жаңалықты растап, америкалық сарбаздарды еліне қайтару келесі жылы 15 қаңтарда, Трамптың Ақ үйден кетуіне бес күн қалғанда аяқталатынын айтты.

18 қараша күні “Талибан” қозғалысы АҚШ-тың бұл шешімін қош көретінін мәлімдеп, оны Ауғанстандағы соғысты аяқтауға көмектесетін “жақсы қадам” деп атады.

“Бұл – екі ел халқының мүддесінен шығатын жақсы қадам” деді “Талибан” қозғалысының баспасөз хатшысы Забиулла Муджахид 18 қараша күні AFP (Agence France-Presse) агенттігіне АҚШ пен Ауғанстанды меңзей отырып.

Ауғанстан күштерінің сарбаздары Кабулға кірберіс жол бойында тұр. 18 қараша 2020 жыл.

Ауғанстан күштерінің сарбаздары Кабулға кірберіс жол бойында тұр. 18 қараша 2020 жыл.

Бірақ АҚШ-тың бірқатар одақтасы әскер санын азайтуды асығыстық шешім деп бағалап, Ауғанстандағы қауіпсіздік жайына алаңдап отыр.

Жаңа шешімге сәйкес, АҚШ-тың Ирактағы әскер саны 3 мыңнан 2,5 мыңға дейін кемісе, Ауғанстандағы әскері 4,5 мыңнан 2,5 мыңға дейін азаймақ.

Ауғанстанның солтүстігінде жүздеген сарбаздан тұратын әскері бар Германия одақтасының бұл елдегі әскер санын қысқартуы Катарда өтіп жатқан Ауғанстандағы бейбітшілік келіссөздерін қиындатады деп отыр.

“Қосымша кедергілерді жасамауымыз қажет, бірақ Ауғанстаннан асығыс кету соған әкеледі” деді Германия сыртқы істер министрі Хайко Масс.

Ауғанстанда бейбітшілік орнату туралы келіссөзге қатысушылар. Доха, Қатар, 12 қыркүйек 2020 жыл.

Ауғанстанда бейбітшілік орнату туралы келіссөзге қатысушылар. Доха, Қатар, 12 қыркүйек 2020 жыл.

Дональд Трамп АҚШ-тың қатысуымен өтіп жатқан соғыстарды аяқтап, америкалық сарбаздарды елге қайтаруды басты уәделерінің біріне айналдырған. Ақпандағы келіссөздерден соң АҚШ-тың Ауғанстандағы әскері 13 мыңнан 4,5 мыңға дейін азайтылған еді. АҚШ пен “Талибан” қозғалысы арасында өткен бұл кездесуде қозғалыстың Ауғанстан үкіметімен бейбітшілік келіссөздерін бастау мәселесі қамтылған.

АҚШ-тың жаңа сайланған президенті ретінде 2021 жылдың 20 қаңтарында қызметіне кірісетін Джо Байденнің транзиттік ұжымы аталмыш шешім жөнінде қандай да бір мәлімдеме жасамады. Бірақ Байденнің өзі Трамп әкімшілігінен ұлттық қауіпсіздік жөнінде ешқандай лездеме ала алмай жатқанын айтты. Бұл лездемелер – президенттік бір адамнан екінші адамға өтер кезде болатын дәстүр.

Әскер санын азайту туралы шешім Ауғанстанда зорлық-зомбылық күшейген тұста қабылданып отыр. Ал Иракта 17 қараша күні Бағдадтағы қамалмен қорғалған “Жасыл аймаққа” төрт зымыран түскен. Бұл аймақта көбіне үкімет ғимараттары мен шетелдік миссиялардың үйлері орналасқан.

АҚШ қорғаныс министрінің міндетін атқарушы Кристофер Миллер. Вашингтон, 17 қараша 2020 жыл.

АҚШ қорғаныс министрінің міндетін атқарушы Кристофер Миллер. Вашингтон, 17 қараша 2020 жыл.

АҚШ қорғаныс министрінің міндетін атқарушы Кристофер Миллер шешімнің Трамп ұстанатын саясатпен ұштасатынын айтты. Миллер бұл саясатты “Ауғанстан мен Ирактағы соғыстарды сәтті және жауапты қорытындыға әкелу және біздің батыл әскерилерімізді үйіне қайтару” деп сипаттады.

Қызметіне өткен аптада тағайындалған Миллер шешім жөнінде әскери қолбасшылармен, Конгресс мүшелерімен, НАТО бас хатшысы Йенс Столтенбергпен және Ауғанстан президенті Ашраф Ғанимен сөйлескенін айтты.

Миллердің сөзінше, АҚШ “Талибанмен” келісімге келу жұмыстарын атқарып отырған Ғани үкіметін қолдауды одан әрі жалғастырады және Ауғанстан мен Ирактағы жағдай ушығар болса, жауап қайтарады.

Ауғанстан ұлттық қауіпсіздік кеңесінің өкілі Рахматулла Андар Ауғанстан қауіпсіздік және қорғаныс күштерінің әскери амалдардың 96 пайызын өздері атқарып отырғанын, елді жаулардан одан әрі қорғауға дайын екенін айтты.

НАТО бас хатшысы Йенс Столтенберг Ауғанстан басшылығына НАТО-ның қолдауы толастамайтынын мәлімдеді.

“Ашраф Ғанимен НАТО-ның миссиясы жөнінде сөйлестім. Біз Ауғанстандағы бейбітшілік процесін қолдаймыз… НАТО АҚШ әскері азайғанына қарамастан ауған күштерін халықаралық терроризмге қарсы күресінде жаттықтыруды, оларға кеңес беруді және көмектесуді жалғастыра береді” деп жазды Столтенберг Twitter-де.

Столтенберг осыған дейін Ауғанстаннан асығыс кетудің зардабы болатынын, ол зардаптың салмағы НАТО-ға түсетінін мәлімдеген. Ауғанстандағы АҚШ әскерінің күрт азаюына Трамптың Конгрестегі республикашыл одақтастары да алаңдап отыр.

16 қараша күні АҚШ сенатындағы республикашылдар жетекшісі Митч Макконнелл Ауғанстандағы америкалық сарбаздардың күрт азаюы экстремистерге пропагандалық жеңіс сыйлап, одақтастарымыздан бас тартуға пара-пар деді.

"Талибан" Ауғанстанның қай аймағын бақылауда ұстап отыр? Инфографика.

“Талибан” Ауғанстанның қай аймағын бақылауда ұстап отыр? Инфографика.

АҚШ пен “Талибан” арасындағы ақпанда өткен келіссөзге сәйкес, “Талибанның” “Әл-Қайда” террорлық ұйымымен және өзге де халықаралық әскери топтармен байланысын үзуі үшін Ауғанстандағы халықаралық әскери күштер 2021 жылғы мамырға дейін елден кетуі керек. Бірақ бұл келісімді толық жүзеге асыруда кедергі болып отырған бір жайт бар. Катар астанасы Дохада өтіп жатқан Ауғанстан үкіметінің өкілдері мен “Талибан” арасындағы келіссөзде ешқандай алға жылжу байқалмай отыр.

АҚШ әскері Ауғанстанға 2001 жылы келген. 11 қыркүйектегі террорлық шабуылдан санаулы апта өткен соң АҚШ бастаған әскери коалиция Ауғанстанға басып кіріп, “Талибанды” биліктен кетірген. Ол уақытта террорлық шабуылды ұйымдастырды деген “Әл-Қаида” ұйымы осы Ауғанстанда болатын. Кейінгі жылдары “Талибан” күш жинап, 2018 жылға қарай ықпалын күшейтіп, Ауғанстанның АҚШ қолдап отырған үкіметіне қаупін арттырды.

Related Articles

  • Байденнің президенттігі Қазақстан, ОА және Шыңжаңға қалай әсер етпек?

    Мәншүк АСАУТАЙ USA-ELECTION/BIDEN АҚШ-тың 46-президенті болып сайланған демократ Джо Байден сайлау алдында әлемде “демократияны күшейтетінін, авторитаризммен күресетінін” айтқан. Халықаралық есептерде әлсіз демократия мен авторитаризм үшін жиі сыналатын Орталық Азия елдеріне Байденнің ұстанатын саясаты қандай болмақ? Байден әкімшілігі Қытайдың Шыңжаңдағы мұсылмандарға қысым мәселесін көтеруді жалғастыра ма? Қазір Орталық Азиядағы бес ел – Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан, Түркіменстан және АҚШ арасында 2015 жылдан бері “С5+1″ форматы жұмыс істеп келеді. Содан бері Орталық Азиядағы бес елдің сыртқы істер министрлері мен АҚШ-тың мемлекеттік хатшысы жиі кездесіп, ОА мен Вашингтонның қарым-қатынасын талқылайды. “С5+1″ форматы демократ Барак Обама президент болып тұрғанда құрылған. Бұл формат Трамп президент кезінде де сақталды және биыл ақпанда АҚШ мемлекеттік департаменті Вашингтонның

  • Таулы Қарабақта соғыс аяқталды

    Нұрбек ТҮСІПХАН Армения премьер-министрі Никол Пашинян 10 қарашаға қараған түні Әзербайжан, Ресей, Арменияның Таулы Қарабақтағы соғысты тоқтату жөнінде үшжақты келісімге келгенін хабарлады. Бұл туралы Пашинян Фейсбук парағына жазды. “Құрметті отандастар, бауырларым мен әпке-қарындастарым! Өзіме де, бәрімізге де ауыр тиетін шешімге келдім. Ресей және Әзербайжан президенттерімен Қарабақтағы соғысты тоқтату жөнінде мәлімдемеге қол қойдым. … Өзімізді жеңілдік деп есептемейміз әрі бұл біздің ұлт ретінде бірігуіміздің және қайта өрлеуіміздің басы болуы керек. Қаза тапқандардың алдында тізе бүгемін. Отанын қорғау жолында өмірін аямаған барлық әскерилердің, офицер, генерал, еріктілердің алдында басымды иемін. Олар арцах армяндарын қорғап, құрбан болды. Соңына дейін күрестік және жеңеміз!” деп жазды Пашинян. Атысты тоқтату жөнінде келісім жасалғанын Ресей президенті Владимир Путин де растады.

  • АҚШ үкіметі “террорлық ұйым”арқылы Орталық Азияға қандайда бір стратегиялық жаңа жоспар құра ма?

    2001- жылғы 11- қыркүйек оқиғасынан кейін ресми түрде террорлық ұйым деп танылып келген Шығыс Түркістан Ислам Партиясы (东突厥斯坦伊斯兰党/东伊运) қозғалысын 20- қазан күні АҚШ сыртқы істер министрі Майк Помпео “террорлық ұйым” тізімінен босатып шығарды. Бұл туралы нақты ақпарат 5- қараша күні ғана жария болды. Аталмыш ислам харекет ұйымы 80- жылдың аяғында құрылған. ШУАР, Ауған, Пакістан және басқа да бірқатар елдерде белсенді қимыл жасап келген ұйымды “11- қыркүйек” оқиғасынан кейін АҚШ үкіметі қара тізімге алып, іс-әрекетін заңсыз деп таныған еді. 2017- жылы Түркия сыртқы істер министрі Меулүт Чауышоғлы қытай сапары кезінде Түркия жақтың да аталмыш партияны “террорлық ұйым” деп танитынын жариялаған-ды. АҚШ үкіметінің аталмыш ұйымды араға 19 жыл салып қара тізімнен босатып

  • Саясатта 50 жыл жүрген тұлға. АҚШ президенттігіне сайланған Джо Байден кім?

    Азаттық радиосы Джо Байден АҚШ-тың бұрынғы вице-президенті, сенатор Джо Байден президент сайлауында елдің қазір басшысы Дональд Трампты жеңетін дауыс жинады. Бұл – Байденнің елу жылдық саяси карьерасындағы президент болуға жасаған үшінші талпынысы. Енді 2021 жылдың қаңтарында Ақ үйдегі қызметіне кірісетін жаңа президентке бөлініп-жарылған америкалық қоғамның мәселелерін шешуге тура келеді. Джо Байден қызу тартысқа толы бәсекеде Дональд Трампты жеңіп, отыз жыл бойы армандаған лауазымына қол жеткізді. Демократиялық партияның кандидаты Трамптың коронавируспен күресіне толмаған, президенттің қоғам алдында өзін агрессивті ұстайтынынан әбден шаршаған халықтың жаппай наразылығын пайдалануға тырысты. Байден 538 сайлаушылар алқасы даусының кемінде 273 даусын жинады. Президент сайлауында жеңіске жету үшін кемі 270 электордың даусы керек. “АМЕРИКАНЫ ҚАЙТА БІРІКТІРЕТІН КЕЗ КЕЛДІ” Пенсильвания

  • «Көкесі» мен «Жәкесі»: Жамбыл облысында 60 мың гектар жер мемлекет меншігіне қайтарылды

    «Мықтылар» мемлекеттік жерді де меншіктеп алған Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Жаңа жағдайдағы Қа¬зақстан: іс-қимыл кезеңі» атты Жолдауында жердің шетелдіктерге сатыл¬майтынын, алайда барынша тиімді пайдаланылуы қажеттігін баса айт¬қаны белгілі. Бұған қатысты Жамбыл облысының әкімі Бердібек Сапарбаев әкімдікте өткен жиында «жер ешкімнің әкесінен қал¬ған мұра емес» деп нақты ұстанымын білдірген болатын. Аймақ басшысы тіпті игеру¬сіз жатқан жерлердің иесі кім болса да мем¬ле¬кетке кері қайтаруды құ¬зырлы мамандарға тап¬сырған. Мұндай та¬лапты тапсырма бай-манап¬тардың қабырғасына батып, жон терісіне шоқ басқандай болғаны даусыз. Жамбыл облысы әкім¬дігінің Жерлерді пайдалану және қорғалуын бақылау бас-қармасының басшысы Әбіл¬хайыр Тамабектің айтуынша, жыл басынан бері жүргізілген тексерістер талай сұмдық пен қулықтың бетін ашқан екен. «Жамбыл облысының әкі¬мі Бердібек Сапарбаевтың тап¬сырмасына орай, биыл

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: