|  |  | 

Жаһан жаңалықтары Көз қарас

Коронавирусқа 1 жыл толды. Адамзат Covid-тің қайдан пайда болғаны біле ала ма?


Қорғаныс киімін киген медқызметкерлер Ухань көшесінде қайтыс болған адамның мәйітін алып кеткелі жатыр. 30 қаңтар 2020 жыл.

Қорғаныс киімін киген медқызметкерлер Ухань көшесінде қайтыс болған адамның мәйітін алып кеткелі жатыр. 30 қаңтар 2020 жыл.

Адамзаттың коронавирус инфекциясы туралы естігеніне бір жылға жуық уақыт өтті. Осы арада Covid ауруымен тіркелгендер 67 миллионнан асты, 1,5 миллион адам қайтыс болды. Елдердің көбінде карантин енгізіліп, тұрғындар үйінен шыға алмай қалды, кәсіпорындар жұмысы шектеліп, артынан банкрот болып жатты. Тіршілікті түбегейлі түрлендірген осы вирустың қайдан шыққаны әлі нақтыланбады. Бірі жарғанаттан, бірі панголиндерден дейді, кейбіреулер тіпті қолдан жасалған ауру деген пікір айтады.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы бір ай бұрын аурудың неден тарағанын анықтауды көздейтін зерттеу бастады. Оған қатысатын вирусологтардың, эпидемиологтардың және сарапшылардың аты-жөндері аталмай отыр, ал зерттеудің бірінші кезеңі ауру бастау алған Қытайда өтпейді. Жоба жүргізушілері Қытай мамандарының зерттеуге онлайн қатысуымен шектелмек. Оның үстіне Пекин бұған дейін ДДСҰ мамандарына көптеген кедергі қойған: биылғы қаңтарда ДДСҰ мамандары Ухань қаласына бара алмаған. Олар эпидемияның басталуына қатысы бар құжаттармен танысқысы келген. Өйткені вирус жұқтырғаны зертханалық талдаумен расталған алғашқы науқастардың бір бөлігі осы Ухань қаласындағы жабайы жануарларды сататын базарға барған.

Осы жолы ДДСҰ мамандары вирусты алғаш болып жұқтырғандармен сөйлесіп, олардың анализдерімен танысуға мүмкіндік алады деп жоспарланып отыр. Сарапшыларға Уханьдағы ауруханалардың құжаттарымен, науқастар мен медқызметкерлердің өткен жылдың желтоқсанына дейінгі және одан кейінгі анализдерімен танысуға мүмкіндік беріледі. Бұл вирустың 2019 жылғы желтоқсанға дейін тарала бастағанын не таралмағанын анықтауға көмектесуі мүмкін.

Ухань қаласындағы теңіз өнімдерін сататын базар жабулы күйде. 8 қаңтар 2020 жыл.

Ухань қаласындағы теңіз өнімдерін сататын базар жабулы күйде. 8 қаңтар 2020 жыл.

ДДСҰ миссиясы Ухань базарында сатылатын жануарларды да зерттемек. Мамандар негізінен SARS-CoV-2 инфекциясын оңай жұқтыратын жануарларды тексереді. Олардың қатарында мысықтар, күзендер, жанаттар және панголиндер бар.

Ұйым сарапшылары басқа да базарларға барып, жануарларды Қытай ішінде және шекаралас елдерде тасымалдау жолын зерттемек және фермалардағы жануарлардың және сол жануарлардың табиғи ортасында жүргендерінің анализін алмақ. Мұны анықтау маңызды, себебі инфекцияның бір биологиялық түрден екіншісіне өткені белгілі. Осы ретте вирустың түпкі көзі мен адамның ортасында қандай жануар тұрған болуы да мүмкін. Зерттеу мұны да анықтамақ.

ДДСҰ миссиясының қатысушылары жануарлардың несеп, қан және нәжіс үлгілерін алып, сол арқылы вирус пен антиденелердің гендік шығу тегін анықтауды көздейді.

ПАНДЕМИЯМЕН КҮРЕС САЯСИ МӘСЕЛЕГЕ АЙНАЛДЫ

Пандемия әлем елдерінің барлығына дерлік жеткен тұста ДДСҰ зерттеуі саяси мәселеге айналып отыр. Осы жылдың сәуірінде АҚШ президенті Дональд Трамп ДДСҰ-ны пандемияның алдын алуда кеш қимылдады деп айыптап, ұйымға бөлінетін қаржыны қысқартты (ДДСҰ бюджетінің маңызды бөлігі ұйымға мүше елдердің жарнасынан тұрады).

Осыдан кейін мамыр айында Қытай індеттің Африкаға және дамушы елдерге тарауын тежеуге 2 миллиард доллар бөлді. Бұл АҚШ-тың Трамп шешіміне дейінгі үлесіненекі есе көп. Денсаулық сақтау ұйымына ақшаны молынан берген Пекин есесіне халықаралық сарапшыларды пандемияның қалай басталғаны туралы зерттеуге шақырмай қойды.

Мамыр айында ДДСҰ өкілі Гауден Галеа Пекин вирус туралы толық ақпарат бермеді деген пікір айтты. Сөзінің дәлелі ретінде мынадай мысал келтірді: 3-16 қаңтар аралығында Ухань қаласында вирус адамнан адамға белсенді тарай бастағанда Қытай билігі вирусты 41 адамның жұқтырғанын мәлімдеген.

“Осы аралықта вирус жұқтырғандардың жалпы саны 41 болуы мүмкін бе?” Мүмкін деп ойламаймын. Мұндай эпидемияда санның өзгеріссіз қалып, 41 болуы екіталай. Бұдан да өзге жағдайлар болды ма? Қытай осы сұраққа жауап беруі тиіс” деді Галеа.

Галеа сондай-ақ Қытайдың коронавирустың қалай тарағаны жөніндегі зерттеуге ДДСҰ мамандарын қатыстырмағанын да атап өтті. Зерттеуін қорытындылаған Қытай сарапшылары вирус жарғанаттан тарады деген пайым жасады.

2002 жылы Қытайдың оңтүстігінде басталған SARS эпидемиясы да вирустың жарғанаттан адамға жұғуынан басталған. Қытай ғалымдары SARS инфекциясын жұқтырған жарғанаттардың үңгірін тек 15 жылдан кейін барып тапты. Жарғанаттар бұл вирусты мусанг дейтін сүтқоректі жануардан жұқтырған болып шықты. Ғалымдар тапқан үңгір елді-мекеннен бір ғана шақырым жерде орналасқан, сол себепті вирустың адамға жұғуының алдын алу мүмкін болмаған.

Қытайдың оңтүстігіндегі Гуандун провинциясында аспаз ресторан қонақтарына ас әзірлеу үші панголинді өлтіргелі жатыр. 4 қаңтар 2019 жыл.

Қытайдың оңтүстігіндегі Гуандун провинциясында аспаз ресторан қонақтарына ас әзірлеу үші панголинді өлтіргелі жатыр. 4 қаңтар 2019 жыл.

SARS-CoV-2 жағдайында алғашқы науқастың вирусты қалай және қай жерден жұқтырғаны әлі де белгісіз. Жарғанаттан жұқты деген нұсқа әлі расталмаған, оны тексеру қажет. Осы себепті пандемияның басталу мерзімін дәл анықтай мүмкін болмай отыр.

Covid инфекциясын жұқтырған 7,5 мың адамның гендік материалын зерттеген Лондон университет колледжі мамыр айында қорытындысын жариялап, пандемия 2019 жылғы 6 қазан мен 11 желтоқсан аралығында басталды деді. SARS-CoV-2 вирусының өзге түрлері тарамауы үшін коронавирустың адамға қалай жұққанын анықтау өте маңызды.

Washington Post басылымының хабарлауынша, АҚШ-тың жаңа сайланған, бірақ қызметіне әлі кіріспеген президенті Джо Байден инаугурациясынан кейін Трамптың ДДСҰ-ны қаржыландыруды тоқтату туралы шешімінің күшін жоймақ. Бұған ДДСҰ да үміттеніп отыр. Трамптың әрекетін осыған дейін Еуроодақ та сынаған. Содан бері Брюссель ДДСҰ-ны ұйымның жұмысын барлық елдің қажетін өтейтіндей етіп реформалау жолдарын қарастырып келеді. Егер ДДСҰ мамандары коронавирустың адамға қалай жұққанын анықтаса, бұл ДДСҰ-дағы саяси дағдарысты шешуге көмектесуі мүмкін.

Коронавирус госпиталіне айналған спорт кешені. Мәскеу, 18 қараша 2020 жыл.

Коронавирус госпиталіне айналған спорт кешені. Мәскеу, 18 қараша 2020 жыл.

Кей сарапшылар қазірдің өзінде Ухань қаласынан мардымды дәлел табуға болатынына күмәнмен қарайды. Пандемияның басталғанынан бір жыл өтті. Коронавируспен тіркелген алғашқы науқастар барған базардан жаңа үлгілер табу мүмкін емес, ол жерде жаппай залалсыздандыру жұмыстары жүрген. Халықаралық комиссия Қытай сарапшылары жинап алған үлгілерді пайдалануға мәжбүр.

Колумбия университеті Инфекция және иммунитет орталығының директоры Ян Липкин вирус адам ағзасына Уханьдағы жағдайдан бұрын түссе, таңғалмайтынын айтады. Қытай мамандарының қаңтар айында жариялаған материалдарында базардан алынған сынамалардың 15-інен коронавирус үлгілері анықталғаны айтылады. Ғалымдар тек санаулы сынаманың үлгісін жариялаған.

“Алынған сынамалар қандай? Әңгіме тірі вирустың үлгісі жөніде ме, әлде РНҚ кескіндері жөнінде ме? Ухань базарында болған жануарлардың анализге қажет материалдары алынды ма?” дейді MERS вирусының адам ағзасына түйеден жұққанын анықтаған ғалымдардың бірі Гази Кали New York Times басылымына берген сұхбатында. Кали мұны Египеттің бірнеше қасапханасындағы малдың қанын талдау арқылы анықтаған.

ДДСҰ бастаған зерттеуді кеш басталғаны үшін ғана емес, оның Қытаймен тығыз байланысты жасалып отырғаны үшін де сынға ұшырап отыр. ДДСҰ бас директоры Тедрос Гебреисус ҚХР басшысы Си Цзиньпинмен жиі кездеседі, сөйте тұра миссияның жұмысына консультация береді. Гебреисус бұл сынға жауап беріп, пандемияның қалай басталғанын анықтау үшін жұмсақ күш керек дейді. ДДСҰ зерттеудің қай деңгейге жеткенін әлі айтпай отыр, бірақ прогресс бар дейді. Ұйым сондай-ақ бірнеше елдің миссияның жұмыс істеу шарттары жөнінде егжей-тегжейлі ақпарат беру туралы өтінішін де жауапсыз қалдырды.Азат Еуропа / Азаттық радиосы

Азат Еуропа / Азаттық радиосы

Related Articles

  • Әлем алпауыттарының стратегиялық кездесулері неге жиіледі? (Шағын сараптама)

    Наурыздың 18- күні Ақш Сыртқы Істер Министрі Антони Блинкен мен Қытай Сыртқы Істер Министрі Ван И (王毅) Алияскада аса маңызды кездесу жасады. Осы кездесуден соң қос үйекке жіктелгендей болған екі жарты шардың алпауыттары тоқтаусыз стратегиялық кездесулерді бірінен соң бірі бастап кетті. Ақш СІМ’лері Жапон, Корея, Үндістанмен маңызды кездесулер жасап жатқанда 22- наурыз Ресей Сыртқы Істер Министрі Лавров Гуйлиньде Қытай СІМ’і Ван И-мен кездесті. 24- наурыз Түркия СІМ’і Мевлют Чавушоглу (Mevlüt Çavuşoğlu) Брюссельбегі НАТО СІМ’лерінің басқосуында Ақш-тың СІМ Блинкенмен кездесті. 27- наурыз Қытай-Иран Сыртқы Істер Министрлері аса маңызды тарихи кездесу жасады да аса ірі стратегиялы құжатқа қол қойды. Иран осы маңызды келсімнен соң Орталық Азия елдерін бетке алып 7- сәуір біздің

  • КЕНЕСАРЫ ХАН үшін қуанып отыра берудің пайдасы қанша?

    Ресей Қорғаныс Министрлігі Орталық Әскери Окургінің баспасөз қызметі Сәуірдің екінші күні ірі көлемді әскери жаттығулардың алдағы уақытта одан ары жалғаса беретінін айтқанын білесіздер. Орталық Әскери Окург қолбасшысы генерал-полковник Александар Лапин, Орталық Азия аймағындағы 2-ші және 41-ші біріккен жойқын қарулы күштердің қатысуымен де ірі көлемді әскери жаттығулар өткізетінін хабарлаған еді. Қазақ, Қырғыз және Тәжік территориясындағы әскери нысандарды да қамтитын Орталық Әскери Окургтің алдағы ірі көлемді әскери жаттығуы Орталық Азияға көзалартып отырған төңіректегі аймақтық күштер мен державалардың назарын аударатыны анық. Осындай тұста бізге сүйегі әлде-қашан шіріп кеткен КЕНЕСАРЫ ХАН үшін қуанып отыра берудің пайдасы қанша? Сәуір бойы осы “қуаныштың” буымен мәз-майрам бейғам отырғанда Ресейдің біздегі әскери нысандары келелі стратегиялық іс-қимылын жүзеге асырып

  • Украина мен Ресей арасы не болып жатыр? 6 сұраққа жауап

    Майк ЭККЕЛЬ Ресей әскери күштері Қырымдағы жаттығу жиынында. 19 наурыз, 2021 жыл. Кейінгі күндері әлеуметтік желіде ресейлік ауыр әскери техника тиелген пойыздардың бірнеше видеосы тарады. Түрлі ақпарат көздері пойыздардың Сібірден Украинамен шекаралас аудандарға бара жатқанын айтады. Ал Ресей бақылауындағы Қырым көпірі қысқа уақытқа жабылып қалған. Бұл да қару-жарақ тасымалына байланысты болуы мүмкін. Ресейдің мемлекеттік телеарналары болса, Украина мен Ресейдің қолдауына ие сепаратистік күштердің шартты шекарасында артиллериялық атыс болып жатыр деген үрейлі ақпар таратумен әлек. Мұның бәрі Украина мен Ресей арасындағы “қырғи-қабақ” соғыс кескілескен шайқасқа айналады дегенді білдіре ме? Азаттық мәселенің жай-жапсарын түсіндіру үшін Украина-Ресей текетіресіне қатысты алты негізгі сұраққа жауап ұсынып отыр. УКРАИНАНЫҢ ШЫҒЫСЫНДА ОНСЫЗ ДА СОҒЫС БОЛЫП ЖАТҚАН ЖОҚ

  • “Санкциялар мен өткір мәлімдемелер сайысы”. Байден келгелі үш держава арасы не болып жатыр?

    Юрий ЖИГАЛКИН АҚШ президенті Джо Байден баспасөз мәслихаты кезінде журналистер сұрағына жауап беріп тұр. Байден әкімшілігінің Қытай мен Ресейге қарсы шығу себебі не? Ақ үй Кремльге ірі санкция сала ма? “Солтүстік ағын-2″ газ құбырының болашағы қандай? Байденнің сөзі мен ісі бір жерден шыға ма? Қытай неліктен АҚШ мемхатшысына өткір жауап қайтарды? Азаттықтың Орыс қызметі Калифорниядағы Гувер институтының қызметкері, экономист Пол Грегоримен, саясаттанушы, Вашингтондағы Кеннан институты директорының орынбасары Дэвид Саттермен және Массачусетстегі Эндикот колледжінің Қытай бойынша маманы Виталий Козыровпен осы және өзге де мәселелерді талқылады. Джо Байден президент болғалы екі айдан асты. Осы уақытта ол сыртқы саясатта ешкім күтпеген әрекеттерге барды. “Сайлауға қол сұқса, Ресей Трампты, ал Қытай Байденді қолдайды”. Былтыр президент сайлауында америкалық сарапшылар осылай

  • АҚШ пен Қытай арасындағы бәсекеде Орталық Азия текетірес аренасына айнала ма?

    Рейд СТЭНДИШ Қытай лидері Си Цзинпин (оң жақта) мен Қазақстанның сол кездегі президенді Нұрсұлтан Назарбаев Батыс Қытайдан Батыс Еуропаға жүк таситын теміржолдың ашылу салтанатында. 8 маусым 2017 жыл. Қытай мен АҚШ арасындағы бақталастықтың артуы Еуразия елдеріне әсер етпей қоймайды. Себебі қос держава да әлемнің басқа бөлігімен салыстырғанда Еуразияға өзгеше стратегиялық көзқараспен қарайды. Бұл құрлық екі держава арасындағы бәсекедегі негізгі аренаға айнала ма? Пекин мен Вашингтон қарым-қатынасының нашарлауы 18-19 наурыз күндері Аляскада АҚШ пен Қытайдан келген ресми тұлғалардың арасында өткен екікүндік келіссөзде айқын көрінді. Кездесуде екі тарап сөзбен шарпысып қалды. Аляскадағы кездесу қос мемлекеттің қарым-қатынасы түзелуі мүмкін деген үмітті жоққа шығарды. Бұл – Джо Байден АҚШ президенті болып сайланғалы әлемдегі ірі екі

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: