|  |  |  | 

Көз қарас Саясат Сұхбаттар

“Әлсіреген” Ресейдің Донбассты басып алуға күші жете ме? Северодонецк шайқасы қалай жалғаспақ? Сарапшыдан сұрадық


Францияның Украина әскеріне берген қаруы. 2022 жылдың маусымы.

Францияның Украина әскеріне берген қаруы. 2022 жылдың маусымы.

Қазір Украинаның шығысындағы Северодонецк қаласы үшін кескілескен шайқас жүріп жатыр. Украина тарабы Ресейдің Северодонецкіге жасап жатқан артиллериялық шабуылына тойтарыс беру қиын болып тұрғанын мойындайды. Бірақ ресейліктердің Северодонецкіге толық бақылау орнатпағаны да айтылып жатыр.

Қазір Батыс елдері Киевті қару-жарақпен қамтамасыз етіп жатқанымен, Украина билігі Ресей әскерінен басым түсу үшін мықты және көп қару керек деп отыр. Жақында АҚШ Украинаға ракета ататын артиллериялық М142 (HIMARS) қаруын, Ұлыбритания артиллериялық М270 қаруын жіберетінін мәлімдеген.

Украина президенті Владимир Зеленский “Северодонецк шайқасы Донбасс аймағының тағдырын шешуі мүмкін” деп мәлімдеген. Украина шығысындағы соғыс қалай жалғасады? Ресей Северодонецкіні алса шайқас қай бағытқа бұрылады? Украина Ресей басып алған аумақтарын қайтара ала ма?

Азаттық осы сұрақтар төңірегінде Вашингтондағы соғысты зерттеу институтының (ISW) сарапшысы Джордж Барроспен сұхбаттасты.

Азаттық: Қазір Украина мен Ресей арасындағы соғыстың негізгі шайқасы Северодонецкіде жүріп жатыр. Бұл соғыс енді қалай жалғасуы мүмкін? Жұрт Северодонецк шайқасы туралы не білуі керек?

Джордж Баррос: Кремль Северодонецк үшін шайқасты басымдыққа айналдырып, Украинаның басқа аймақтарын қазіргі жоспарынан шығарып тастады.

Джордж Баррос

Джордж Баррос

Бір қызығы, соғыс басталғалы Кремльдің мақсаттары азайып келеді. 24 ақпанда Путин соғыс ашқанда Киевті және басқа да ірі қалаларды алып, қысқа уақытта ел билігін ауыстыруды көздеген еді. Бірақ бұған қол жеткізе алмады.

Одан кейін сәуірде Ресей сыртқы істер министрі Сергей Лавров “арнайы операцияларының” мақсаты Донецк пен Луганск облыстарын басып алу екенін айтты. Бір қызығы, бір жарым ай көлемінде орыстар Донецк облысында да айтарлықтай жетістікке жете алмады да, Луганск облысына, Северодонецкіге бет бұрды. Бірақ бұл майдан шебінде де Ресей көп жетістікке жете алмай жатыр.

Ресей жоспарын қайта-қайта өзгертіп, бірнеше күнде я бірнеше аптада белгілі бір қаланың не ауылдың бір бөлігіне ғана бақылау орнатып жатыр. Бұл ресейліктердің әлі де әлсіз болып тұрғанын көрсетеді.

Вашингтондағы соғысты зерттеу институтының қазіргі бағалауы бойынша, егер Ресей Северодонецк қаласына толық бақылау орнатса, онда Луганск облысын басып алуға көшеді. Бұл Ресей басқыншылығының кульминациясы болып, олар күштерін қалпына келтіру үшін үзіліс алуы мүмкін. Себебі Ресей басып алған жерлерін ұстап тұру үшін де күш керек. Ал бұл тұста Путин атысты тоқтататынын жариялауға тырысуы мүмкін.

Бірақ осы тұста “Ресей Луганск облысын толық басып алуға күші жете ме?” деген сұрақ туындайды. Солтүстік Донецк өзенінің солтүстік жағасындағы Северодонецк – Украинаның Луганск облысындағы ең соңғы әрі ең маңызды позициясы. Ресей бұл қаланы басып алса, өзеннің келесі жағасындағы Лисичанск қаласына жетуі тиіс. Украина Лисичанск қаласында да қорғанысқа дайын отыр.

Лисичанск жоғарыда орналасқан, сондықтан ресейліктерде бұл қалаға шабуылдау географиялық тұрғыдан қиын болады. Себебі бұл соғыста Ресей әскері үшін өзеннен өту және қала ішінде шайқас жүргізу қиынға соғып жатыр.

 

Украина танкісі. Северодонецк, 8 маусым 2022 жыл.

Украина танкісі. Северодонецк, 8 маусым 2022 жыл.

Азаттық: Ресей әскері алға қойған мақсатына жете алмай жатыр дедіңіз. Бірақ олар күштерін жинап, кейбір жерлерді басып алды. Ресей қазірге дейін басып алған жерлерді сақтап қала ала ма?

Джордж Баррос: Қазір “Украина қарымта шабуылға шығып, Ресей соғыс басталғалы басып алған аумақтарын қайтара ала ма?” деген басты сұрақ болып тұр.

Мен былай айтар едім, қазірге дейін Украинаның Ресей басып алған аумақтарын қайтарып алуға қауқарлы екенін көрген жоқпын. Киев маңайындағы, Харьковтың солтүстігіндегі жерлерді Украина әскері қайтарып алды деп жатыр ғой, бірақ көп жағдайда бұл жерлерден Ресей әскері шығып кетті.

Меніңше, қазірге дейінгі соғыстан шыққан тұжырым, Ресейге жаңа аумақтарды басып алғаннан гөрі бақылау орнатқан жерді ұстап тұру оңай. Ал Украина үшін Ресей басып алған аймақты қайтарудан гөрі басқа аумақтарын қорғау оңай болып тұр.

Ресей Украинаның оңтүстігінде басып алған аумақтарды ұзақ уақыт ұстап тұру үшін жағдай жасап жатыр. Украина тарабы да Ресей бұл жерлерді бермес үшін әрекет етіп жатыр деп айтып отыр.

Азаттық: Демек Ресей Украинада басып алған жерді сақтап қалуға қауқарлы деп ойлайсыз ғой?

Джордж Баррос: “Кеткен жерді қайтару қиын” деп кесіп айтқым келмейді. Бірақ, айтарым, Украина Ресейге кеткен жерлерін қайтару үшін шайқаста бұрын көрсетпеген мүмкіндіктерін паш етуі тиіс.

Азаттық: Сіз әскерлердің әлсірегенін меңзедіңіз. Соғыс қай жерге жетті? Алдағы аптада не болуы мүмкін?

Джордж Баррос: Меніңше, шешуші фактор Батыс елдерінің Украинаға қанша және қандай қару беретініне байланысты болмақ. Түрлі көмек пен қару беріп жатыр, бұл да жақсы. Бірақ Ресей кейбір майдан шебінде Украина күштерін кері итеріп тастады әрі әскерін жабдықтап жатыр. Сондықтан Украинаға алысты көздейтін, Ресейдің логистикалық шебін қирататын қару-жарақ керек.

Сондықтан Путин осыған дейінгі жетістіктерін нығайтпас үшін Батыстың әскери көмегі шешуші фактор болады деп ойлаймын.

Сұхбат ағылшын тілінен аударылды.

Азат Еуропа / Азаттық радиосы

Related Articles

  • Диктаторлық режимдердің өтірік референдумдары мен сайлауларына жанды мысал

    Диктаторлық режимдердің өтірік референдумдары мен сайлауларына бір жанды мысал: Іргелес ауылдарымен қоса есептегенде, Херсонда шамамен 600 мыңдай адам Ресейге қосылу бойынша референдумға қатысып, олардың 500 мыңы Ресейге қосылуды таңдаған. Бұл 87%! Ал, таяуда жағдай күрт нашарлап, ресейшілдердің Ресейге қарай қашуы басталғанда, тек 100 мыңдай адам ғана Ресей жаққа қашқан. Қалған 400 мың адам қайда кетті? Олар неге Ресейге қашпады? Иә, бұл жерде қорқып, амал жоқ, қараға ілесіп дауыс бергендер болғаны анық. Бірақ бәрібір 87% емес, 50 пайыз қолдау деген де сандырақ болып шығады. Демек, ары болғанда Ресейге қосылуды қолдаған Херсондықтар көп болғанда 20 пайыз ғана, бәлкім тіпті оған да жетпеуі мүмкін. Бұл дегеніңіз, басқа өңірдегі референдумдар да өтірік деген сөз!

  • Үкімет: Қазақ тілін білмейтіндерге Қазақстан азаматтығы берілмейді

    Премьер-министр Әлихан Смайылов Үкімет “Қазақстан Республикасының азаматтығы туралы”заңға өзгеріс мәселесін қарастырып жатыр. Бұл өзгеріс бойынша, мемлекеттік тілді, мемлекет тарихы мен негізгі заңдарын білмеу – Қазақстан азаматтығын беруден бас тартуға не азаматтығын қалпына келтіруден бас тартуға қосымша негіз бола алады. Бұл туралы премьер-министр Әлихан Смайыловтың депутат сауалына жолдаған жауабына сілтеп, Kursiv.Media жазды. Премьер жауабында бұл талап қос азаматтыққа жол бермеу үшін де енгізіліп отырғанын айтқан. “Қазіргі заң бойынша Қазақстанда заңды негізде кемі бес жыл тұрақты өмір сүрген немесе Қазақстан азаматымен кемі үш жыл некеде тұрған, сондай-ақ Қазақстанда тұрақты тұру мақсатында келген және жақын туыстарының бірі Қазақстан азаматы болып саналатын бұрынғы одақтас республика азаматтарына Қазақстан азаматтығы беріледі” дейді премьер-министр. Қазіргі қолданыстағы заңға сай, мына

  • ЧЕХ ЖҰРТЫНЫҢ ЧЕХ ТІЛІН ҚОРҒАУЫ ЖАЙЛЫ

    Ruslan Medelbek  Чех жұрты мына жаһандану заманында, Еуропа халқы арасында шекара жойылғанда бізді чех қылып тұрған чех тілі деп біледі. Елде қызметтің бәрі чех тілінде жүреді, шетелдіктерге арналған полиция бөлімшесінде “мұнда тек чех тілінде қызмет көрсетіледі” деп жазылған тақтайша тұрады. Шетелдіктерге арналған полиция бөлімшесінде Чехияға енді келгенімде осы бөлімшеге чех тілін білетін қазақ танысымды апарған едім. Полицияда сен Чехияға кеше көшіп келгеніңе мән бермейді де. Чехша сөйлейді. Ағылшынша сөйлесең қызмет көрсеткісі келмей, чехша жауап береді. Үш жылдан кейін осы полиция бөлімшесіне барып, Қазақстаннан келетін қонақтарыма визаға шақырту жасатпақ болғанымда сондағы бір полицей үш жыл тұрып жатырсыз, қалай чехша білмейсіз деп қабақ шытқаны әлі есте. Кейін чех танысымның бірінен “неге чех

  • Досым Сәтпаев Мухоряповқа “бесінші колоннаның” мүшесі болмауға кеңес берді

    Бүгін ChocoFamily брендінің негізін қалаған кәсіпкер Рамиль Мухоряповтың қазақ тіліне қатысты мәлімдемесі қоғамда үлкен резонанс туғызғаны белгілі. Дәл осы мәселе белгілі саясаткер Досым Сәтпаевты араласып, Рамиль Мухоряповтың таңдау жасайтын сәті туындағанын алға тартты, – деп хабарлайды Dalanews.kz. Ішінен шіріген жаңғақты кез келген адам оп-оңай шаға салады. Егер өз ішіңде жау жүрсе, ол күндердің күні түн жамылып, қақпаңды жауға ашып бере салады. Егер Казақстанда тұратын біреу біздің мемлекеттілігімізге, тәуелсіздігімізге, тархиымызға, әсіресе, тарихымыздағы зұлматтарға күмән келтірсе – елді іштен шірітетін, қақпамызды жауға ашып беретін «бесінші колонна» сол болмақ. Кәсіпкер Рамиль Мухоряповқа бүгінгі әңгімесінен кейін бір шешім қабылдау керек. Ол Қазақстанда кіммен бірге болғысы, тұрғысы келетінін айқындауы тиіс. Қазақстанды күшейтіп, жасампаздық мақсатында маңайына адам топтастыратындармен бірге

  • ҮМІТКЕРГЕ ҚОЙЫЛҒАН ЗАҢСЫЗ ТАЛАПТАР

    Жазушы-публицист Марат Бәйділдаұлы (Тоқашбаев): ҚР Президенттігіне кандидат ретінде ұсынылған Хайрулла Ғабжалиловты ОСК сайлау туралы заңға сәйкес келмейді-мыс деген желеумен тізімнен сызып тастағаны мәлім. 11- қазанда «Оралмандардың «Асар» бірлестігі» республикалық қоғамдық бірлестігі ұсынған Хайрулла Ғабжалилов ҚР Президенттігіне кандидат ретінде тіркелу үшін тиісті барлық құжаттарын тапсырған. Бірақ ОСК түрлі айла-шарғылар арқылы өз дегендеріне жетті. Айтар уәждері: «Хайрулла Ғабжалилов ҚР азаматы емес және Қазақстанда соңғы 24 жыл тұрмаған». Хайрулланың тек Алматыда 46 жылдан бері тұратыны құжат бойынша дәлелденді. ОСК-ның тағы бір шарты мүлде қисынсыз екендігі байқалады. ҚР президенттігіне үміткерге «Сайлау туралы» заңға сәйкес қойылатын талаптардың ішінде «кандидаттың мемлекеттік қызметте не болмаса сайланбалы мемлекеттік лауазымда кемінде 5 жыл еңбек өтілі болуға тиіс» деген ереже

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: