|  |  |  | 

كوز قاراس ساياسات سۇحباتتار

“السىرەگەن” رەسەيدىڭ دونباسستى باسىپ الۋعا كۇشى جەتە مە؟ سەۆەرودونەتسك شايقاسى قالاي جالعاسپاق؟ ساراپشىدان سۇرادىق


فرانتسيانىڭ ۋكراينا اسكەرىنە بەرگەن قارۋى. 2022 جىلدىڭ ماۋسىمى.

فرانتسيانىڭ ۋكراينا اسكەرىنە بەرگەن قارۋى. 2022 جىلدىڭ ماۋسىمى.

قازىر ۋكراينانىڭ شىعىسىنداعى سەۆەرودونەتسك قالاسى ءۇشىن كەسكىلەسكەن شايقاس ءجۇرىپ جاتىر. ۋكراينا تارابى رەسەيدىڭ سەۆەرودونەتسكىگە جاساپ جاتقان ارتيللەريالىق شابۋىلىنا تويتارىس بەرۋ قيىن بولىپ تۇرعانىن مويىندايدى. بىراق رەسەيلىكتەردىڭ سەۆەرودونەتسكىگە تولىق باقىلاۋ ورناتپاعانى دا ايتىلىپ جاتىر.

قازىر باتىس ەلدەرى كيەۆتى قارۋ-جاراقپەن قامتاماسىز ەتىپ جاتقانىمەن، ۋكراينا بيلىگى رەسەي اسكەرىنەن باسىم ءتۇسۋ ءۇشىن مىقتى جانە كوپ قارۋ كەرەك دەپ وتىر. جاقىندا اقش ۋكرايناعا راكەتا اتاتىن ارتيللەريالىق م142 (HIMARS) قارۋىن، ۇلىبريتانيا ارتيللەريالىق م270 قارۋىن جىبەرەتىنىن مالىمدەگەن.

ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي “سەۆەرودونەتسك شايقاسى دونباسس ايماعىنىڭ تاعدىرىن شەشۋى مۇمكىن” دەپ مالىمدەگەن. ۋكراينا شىعىسىنداعى سوعىس قالاي جالعاسادى؟ رەسەي سەۆەرودونەتسكىنى السا شايقاس قاي باعىتقا بۇرىلادى؟ ۋكراينا رەسەي باسىپ العان اۋماقتارىن قايتارا الا ما؟

ازاتتىق وسى سۇراقتار توڭىرەگىندە ۆاشينگتونداعى سوعىستى زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ (ISW) ساراپشىسى دجوردج بارروسپەن سۇحباتتاستى.

ازاتتىق: قازىر ۋكراينا مەن رەسەي اراسىنداعى سوعىستىڭ نەگىزگى شايقاسى سەۆەرودونەتسكىدە ءجۇرىپ جاتىر. بۇل سوعىس ەندى قالاي جالعاسۋى مۇمكىن؟ جۇرت سەۆەرودونەتسك شايقاسى تۋرالى نە ءبىلۋى كەرەك؟

دجوردج بارروس: كرەمل سەۆەرودونەتسك ءۇشىن شايقاستى باسىمدىققا اينالدىرىپ، ۋكراينانىڭ باسقا ايماقتارىن قازىرگى جوسپارىنان شىعارىپ تاستادى.

دجوردج بارروس

دجوردج بارروس

ءبىر قىزىعى، سوعىس باستالعالى كرەملدىڭ ماقساتتارى ازايىپ كەلەدى. 24 اقپاندا پۋتين سوعىس اشقاندا كيەۆتى جانە باسقا دا ءىرى قالالاردى الىپ، قىسقا ۋاقىتتا ەل بيلىگىن اۋىستىرۋدى كوزدەگەن ەدى. بىراق بۇعان قول جەتكىزە المادى.

ودان كەيىن ساۋىردە رەسەي سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەرگەي لاۆروۆ “ارنايى وپەراتسيالارىنىڭ” ماقساتى دونەتسك پەن لۋگانسك وبلىستارىن باسىپ الۋ ەكەنىن ايتتى. ءبىر قىزىعى، ءبىر جارىم اي كولەمىندە ورىستار دونەتسك وبلىسىندا دا ايتارلىقتاي جەتىستىككە جەتە المادى دا، لۋگانسك وبلىسىنا، سەۆەرودونەتسكىگە بەت بۇردى. بىراق بۇل مايدان شەبىندە دە رەسەي كوپ جەتىستىككە جەتە الماي جاتىر.

رەسەي جوسپارىن قايتا-قايتا وزگەرتىپ، بىرنەشە كۇندە يا بىرنەشە اپتادا بەلگىلى ءبىر قالانىڭ نە اۋىلدىڭ ءبىر بولىگىنە عانا باقىلاۋ ورناتىپ جاتىر. بۇل رەسەيلىكتەردىڭ ءالى دە ءالسىز بولىپ تۇرعانىن كورسەتەدى.

ۆاشينگتونداعى سوعىستى زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ قازىرگى باعالاۋى بويىنشا، ەگەر رەسەي سەۆەرودونەتسك قالاسىنا تولىق باقىلاۋ ورناتسا، وندا لۋگانسك وبلىسىن باسىپ الۋعا كوشەدى. بۇل رەسەي باسقىنشىلىعىنىڭ كۋلميناتسياسى بولىپ، ولار كۇشتەرىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن ءۇزىلىس الۋى مۇمكىن. سەبەبى رەسەي باسىپ العان جەرلەرىن ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن دە كۇش كەرەك. ال بۇل تۇستا پۋتين اتىستى توقتاتاتىنىن جاريالاۋعا تىرىسۋى مۇمكىن.

بىراق وسى تۇستا “رەسەي لۋگانسك وبلىسىن تولىق باسىپ الۋعا كۇشى جەتە مە؟” دەگەن سۇراق تۋىندايدى. سولتۇستىك دونەتسك وزەنىنىڭ سولتۇستىك جاعاسىنداعى سەۆەرودونەتسك – ۋكراينانىڭ لۋگانسك وبلىسىنداعى ەڭ سوڭعى ءارى ەڭ ماڭىزدى پوزيتسياسى. رەسەي بۇل قالانى باسىپ السا، وزەننىڭ كەلەسى جاعاسىنداعى ليسيچانسك قالاسىنا جەتۋى ءتيىس. ۋكراينا ليسيچانسك قالاسىندا دا قورعانىسقا دايىن وتىر.

ليسيچانسك جوعارىدا ورنالاسقان، سوندىقتان رەسەيلىكتەردە بۇل قالاعا شابۋىلداۋ گەوگرافيالىق تۇرعىدان قيىن بولادى. سەبەبى بۇل سوعىستا رەسەي اسكەرى ءۇشىن وزەننەن ءوتۋ جانە قالا ىشىندە شايقاس جۇرگىزۋ قيىنعا سوعىپ جاتىر.

 

ۋكراينا تانكىسى. سەۆەرودونەتسك، 8 ماۋسىم 2022 جىل.

ۋكراينا تانكىسى. سەۆەرودونەتسك، 8 ماۋسىم 2022 جىل.

ازاتتىق: رەسەي اسكەرى العا قويعان ماقساتىنا جەتە الماي جاتىر دەدىڭىز. بىراق ولار كۇشتەرىن جيناپ، كەيبىر جەرلەردى باسىپ الدى. رەسەي قازىرگە دەيىن باسىپ العان جەرلەردى ساقتاپ قالا الا ما؟

دجوردج بارروس: قازىر “ۋكراينا قارىمتا شابۋىلعا شىعىپ، رەسەي سوعىس باستالعالى باسىپ العان اۋماقتارىن قايتارا الا ما؟” دەگەن باستى سۇراق بولىپ تۇر.

مەن بىلاي ايتار ەدىم، قازىرگە دەيىن ۋكراينانىڭ رەسەي باسىپ العان اۋماقتارىن قايتارىپ الۋعا قاۋقارلى ەكەنىن كورگەن جوقپىن. كيەۆ ماڭايىنداعى، حاركوۆتىڭ سولتۇستىگىندەگى جەرلەردى ۋكراينا اسكەرى قايتارىپ الدى دەپ جاتىر عوي، بىراق كوپ جاعدايدا بۇل جەرلەردەن رەسەي اسكەرى شىعىپ كەتتى.

مەنىڭشە، قازىرگە دەيىنگى سوعىستان شىققان تۇجىرىم، رەسەيگە جاڭا اۋماقتاردى باسىپ العاننان گورى باقىلاۋ ورناتقان جەردى ۇستاپ تۇرۋ وڭاي. ال ۋكراينا ءۇشىن رەسەي باسىپ العان ايماقتى قايتارۋدان گورى باسقا اۋماقتارىن قورعاۋ وڭاي بولىپ تۇر.

رەسەي ۋكراينانىڭ وڭتۇستىگىندە باسىپ العان اۋماقتاردى ۇزاق ۋاقىت ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن جاعداي جاساپ جاتىر. ۋكراينا تارابى دا رەسەي بۇل جەرلەردى بەرمەس ءۇشىن ارەكەت ەتىپ جاتىر دەپ ايتىپ وتىر.

ازاتتىق: دەمەك رەسەي ۋكراينادا باسىپ العان جەردى ساقتاپ قالۋعا قاۋقارلى دەپ ويلايسىز عوي؟

دجوردج بارروس: “كەتكەن جەردى قايتارۋ قيىن” دەپ كەسىپ ايتقىم كەلمەيدى. بىراق، ايتارىم، ۋكراينا رەسەيگە كەتكەن جەرلەرىن قايتارۋ ءۇشىن شايقاستا بۇرىن كورسەتپەگەن مۇمكىندىكتەرىن پاش ەتۋى ءتيىس.

ازاتتىق: ءسىز اسكەرلەردىڭ السىرەگەنىن مەڭزەدىڭىز. سوعىس قاي جەرگە جەتتى؟ الداعى اپتادا نە بولۋى مۇمكىن?

دجوردج بارروس: مەنىڭشە، شەشۋشى فاكتور باتىس ەلدەرىنىڭ ۋكرايناعا قانشا جانە قانداي قارۋ بەرەتىنىنە بايلانىستى بولماق. ءتۇرلى كومەك پەن قارۋ بەرىپ جاتىر، بۇل دا جاقسى. بىراق رەسەي كەيبىر مايدان شەبىندە ۋكراينا كۇشتەرىن كەرى يتەرىپ تاستادى ءارى اسكەرىن جابدىقتاپ جاتىر. سوندىقتان ۋكرايناعا الىستى كوزدەيتىن، رەسەيدىڭ لوگيستيكالىق شەبىن قيراتاتىن قارۋ-جاراق كەرەك.

سوندىقتان پۋتين وسىعان دەيىنگى جەتىستىكتەرىن نىعايتپاس ءۇشىن باتىستىڭ اسكەري كومەگى شەشۋشى فاكتور بولادى دەپ ويلايمىن.

سۇحبات اعىلشىن تىلىنەن اۋدارىلدى.

ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى

Related Articles

  • مينيسترلىك سارىشاعاندا زەنيت راكەتاسى بولىمشەلەرىنىڭ ۇرىس اتىستارى وتكەنىن حابارلادى

    سارىشاعانداعى اۋە شابۋىلىنان قورعانىس جاتتىعۋى. قازاقستان قورعانىس مينيسترلىگى تاراتقان سۋرەت. اقپان، 2023 جىل.  قازاقستان قورعانىس مينيسترلىگى 2 اقپاندا رەسەي جالعا العان سارىشاعان پوليگونىندا اۋە قورعانىس كۇشتەرىنىڭ زەنيت راكەتاسى بولىمشەلەرى ۇرىس اتىسى قيمىلدارىن وتكىزگەنىن حابارلادى. جاتتىعۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى “جەكە قۇرامنىڭ اسكەري جانە ازاماتتىق ينفراقۇرىلىم نىساندارىنا جاسالعان اۋە شابۋىلدارىنا تويتارىس بەرۋ دايىندىعىن تەكسەرۋ” دەپ ايتىلادى. قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، “قولدانىستاعى قازىرگى زامانعى زەنيت راكەتاسى كەشەندەرى تسيفرلىق راديولوكاتسيالىق ستانتسيالارمەن جابدىقتالعان”. مينيسترلىكتىڭ حابارلاماسىندا راكەتا كەشەنىنىڭ اتى اتالمايدى. الايدا حابارلامادان رەسەيلىك “بۋك” كەشەنى سىنالىپ جاتقانى بايقالادى. اقپاراتقا قاراعاندا، راديولوكاتسيالىق بارلاۋ قىزمەتى “ۇشاق جانە راكەتاتەكتەس” درونداردى انىقتاعاننان كەيىن جاۋىنگەرلەر دايىن ەمەس پوزيتسيالارعا جىلجىعان. “كەشەندەر ورىستەتىلىپ، شارتتى قارسىلاستىڭ قۇرالدارى جويىلعان”. “زاماناۋي زەنيت راكەتاسى كەشەندەرىنىڭ كومەگىمەن ءبىز ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە

  • “ۋكراين بولسام، ورىستاردىڭ شابۋىلداعانىن كۇتەر ەدىم”. لوۋرەنس فريدمانمەن سۇحبات

    ۆاجا تاۆبەريدزە “قازىر پۋتين ءۇشىن ۋكراينانى مەملەكەت رەتىندە جويىپ جىبەرۋ ماڭىزدى سياقتى” دەيدى ۇلىبريتانيا تاريحشىسى لوۋرەنس فريدمان. سۋرەتتە: رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين (ورتادا) قورعانىس ءمينيسترى سەرگەي شويگۋ (وڭ جاقتا) مەن باس شتاب جەتەكشىسى ۆالەري گەراسيموۆتىڭ ورتاسىندا تۇر. ۇلىبريتانيا تاريحشىسى لوۋرەنس فريدمان حالىقارالىق قاتىناستار، سىرتقى ساياسات پەن ستراتەگيا تاقىرىبىن زەرتتەيدى. ول قىرعيقاباق سوعىس، يادرولىق تەكەتىرەس، ۋكرايناداعى سوعىستىڭ شىعۋ تاريحى مەن بارىسى تۋرالى اكادەميالىق ەڭبەكتەر جازعان. ازاتتىقتىڭ گرۋزين قىزمەتى تاريحشىمەن سويلەسىپ، تاراپتاردىڭ جەڭىسكە جەتۋ جانە ءپۋتيننىڭ يادرولىق قارۋ قولدانۋ ىقتيمالدىعى تۋرالى سويلەستى.  سەر لوۋرەنس فريدمان بۇكىل ءومىرىن سوعىس پەن ديپلوماتيانى زەرتتەۋگە ارناعان. بريتان تاريحشىسى حالىقارالىق قاتىناستار، سىرتقى ساياسات جانە ستراتەگيا باعىتىندا زەرتتەۋلەر جۇرگىزەدى. قىرعيقاباق سوعىس، يادرولىق تەكەتىرەس، اسكەري وپەراتسيا جۇرگىزۋ ساياساتى تۋرالى

  • تاريحشى: باتىس ءسىبىر – بايىرعى قازاق جەرى. كوشىم حان – ۇلتتىق باتىرىمىز! 

    ابىلاي ماۋدانوۆ قوستانايلىق عالىم ءسىبىر جەرىن ورىس پاتشالىعىنان بۇرىن قازاق رۋلارى يگەرگەنىن كىتاپ قىلىپ باستىرماق، دەپ حابارلايدى Express Qazaqstan. تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى امانجول كۇزەمبايۇلىنىڭ ەسىمى عىلىمي ورتادا كەڭىنەن تانىمال. ول ۇنەمى “تاۋەلسىز ەل ءوز تاريحىن وزىندىك كوزقاراسى تۇرعىنان قاراپ، تالداپ، باعا بەرۋ كەرەك” دەگەن ۇستانىمدى ايتىپ كەلەدى. قوستانايلىق تاريحشى بىرنەشە جىل بۇرىن ۇلكەن ءبىر جوبانى قولعا الدى. بۇگىندە ول ۇلى ەركىن ابىلمەن بىرگە “التىن وردانىڭ باتىس ءسىبىر ۇلىسى: ەتنو-ساياسي تاريحى” اتتى ەڭبەك جازىپ جاتىر. بۇل كىتاپ الداعى جىلى (ورىس تىلىندە) جارىق كورمەك. مۇندا قازىرگى قازاقستاننىڭ شەكاراسىنان تىس قالعان بايىرعى قازاق جەرى مەن رۋلارىنىڭ كوپتەگەن تاريحى قامتىلادى.Express Qazaqstan ءتىلشىسى عالىمدى وسى تاقىرىپتا سوزگە تارتىپ، اڭگىمەلەسكەن ەدى. باتىس ءسىبىر — ءبىزدىڭ بايىرعى

  • سوعىس جاقىن ارادا اياقتالا ما؟ رەسەي ۇزاق سوعىسقا دايىن با؟ امەريكالىق ساراپشىلارمەن سۇحبات

    راديو سۆوبودا ۋكراين ساربازدارى سولەدار تۇبىندەگى مايداندا، دونەتسك وبلىسى. 11 قاڭتار 2023 جىل. بيىل سوعىس ۇزاققا سوزىلىپ، قوس تاراپ تاعى دا تەڭ تۇسە مە؟ ۋكراينامەن ۇزاق تەكەتىرەستە رەسەيدىڭ جەڭىسكە مۇمكىندىگى بار ما؟ ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاراپ، ۋكرايناداعى سوعىس بارىسىن بولجاۋعا بولا ما؟ ازاتتىقتىڭ ورىس قىزمەتى (راديو سۆوبودا) بۇل ساۋالداردى امەريكالىق ساراپشىلار – ينديانا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكونوميسى ميحايل الەكسەەۆپەن جانە سەتون-حولل ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تاريحشىسى ناتانيەل نايتپەن تالقىلادى.  سوعىستى اياقتاماي، ۋكراينانىڭ دىڭكەسىن قۇرتۋ. امەريكالىق بىرنەشە ساراپشى رەسەيدىڭ ستسەناريىن وسىلاي باعالادى. ولار بيىل ۋكرايناداعى سوعىس قالاي جۇرەتىنىن بولجاپ، ۆاشينگتوندى سوعىس جاقىن ارادا اياقتالادى دەپ كۇتپەۋگە شاقىردى. اقش-تىڭ ناتو-داعى بۇرىنعى وكىلى يۆو داادلەر مەن ۆاشينگتونداعى امەريكالىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ساياساتتانۋشىسى دجەيمس گولدگەيەر Foreign Affairs جۋرنالىنا “باتىس ەلدەرى رەسەيمەن ۇزاق كيكىلجىڭگە دايىن

  • امەريكا گەنەرالى بەن حودجەس: رەسەي يراننان درون الادى، ال ۋكرايناعا 50 ەل كومەكتەسىپ جاتىر

    ۆاجا تاۆبەريدزە رەسەي راكەتاسى تۇسكەن دنەپردەگى كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي. 14 قاڭتار 2023 جىل. اقش ارمياسىنىڭ وتستاۆكاداعى گەنەرالى بەن حودجەس ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا رەسەي اسكەرىنىڭ جۇيەسىز قيمىلداپ جاتقانىن اتاپ ءوتىپ، باتىستىڭ جاڭا قارۋ-جاراعى ۋكرايناعا سوعىستى قالاي وزگەرتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتتى. وتستاۆكاداعى گەنەرال بەن حودجەس 2014-2017 جىلدارى اقش-تىڭ ەۋروپاداعى قۇرلىق اسكەرىن باسقارعان. قازىر ۆاشينگتونداعى ەۋروپا ساياساتىن تالداۋ ورتالىعىنىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر كافەدراسىنا جەتەكشىلىك ەتەدى. گەنەرال ازاتتىقتىڭ گرۋزين قىزمەتىنە سۇحباتىندا ۋكرايناعا جاڭا اسكەري تەحنيكا جەتكىزۋ سوعىس بارىسىن وزگەرتۋگە قالاي كومەكتەسەتىنىن ايتىپ، رەسەي وپەراتسياسىندا جۇيە جوعىن ءتۇسىندىردى. ازاتتىق: ۋكراينانىڭ باحمۋت جانە سولەدار قالالارى “ۆاگنەر” جالدامالى اسكەرىنىڭ ۇزدىكسىز شابۋىلىنا ۇشىراپ وتىر. ەلدىڭ شىعىسىنداعى باحمۋتتى الۋ نەگە سونشا ماڭىزدى؟ «ۆاگنەر» توبىنىڭ باسشىسى ەۆگەني پريگوجين باحمۋتتا قانداي ناتيجەگە

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: