|  |  |  | 

كوز قاراس ساياسات سۇحباتتار

“السىرەگەن” رەسەيدىڭ دونباسستى باسىپ الۋعا كۇشى جەتە مە؟ سەۆەرودونەتسك شايقاسى قالاي جالعاسپاق؟ ساراپشىدان سۇرادىق


فرانتسيانىڭ ۋكراينا اسكەرىنە بەرگەن قارۋى. 2022 جىلدىڭ ماۋسىمى.

فرانتسيانىڭ ۋكراينا اسكەرىنە بەرگەن قارۋى. 2022 جىلدىڭ ماۋسىمى.

قازىر ۋكراينانىڭ شىعىسىنداعى سەۆەرودونەتسك قالاسى ءۇشىن كەسكىلەسكەن شايقاس ءجۇرىپ جاتىر. ۋكراينا تارابى رەسەيدىڭ سەۆەرودونەتسكىگە جاساپ جاتقان ارتيللەريالىق شابۋىلىنا تويتارىس بەرۋ قيىن بولىپ تۇرعانىن مويىندايدى. بىراق رەسەيلىكتەردىڭ سەۆەرودونەتسكىگە تولىق باقىلاۋ ورناتپاعانى دا ايتىلىپ جاتىر.

قازىر باتىس ەلدەرى كيەۆتى قارۋ-جاراقپەن قامتاماسىز ەتىپ جاتقانىمەن، ۋكراينا بيلىگى رەسەي اسكەرىنەن باسىم ءتۇسۋ ءۇشىن مىقتى جانە كوپ قارۋ كەرەك دەپ وتىر. جاقىندا اقش ۋكرايناعا راكەتا اتاتىن ارتيللەريالىق م142 (HIMARS) قارۋىن، ۇلىبريتانيا ارتيللەريالىق م270 قارۋىن جىبەرەتىنىن مالىمدەگەن.

ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي “سەۆەرودونەتسك شايقاسى دونباسس ايماعىنىڭ تاعدىرىن شەشۋى مۇمكىن” دەپ مالىمدەگەن. ۋكراينا شىعىسىنداعى سوعىس قالاي جالعاسادى؟ رەسەي سەۆەرودونەتسكىنى السا شايقاس قاي باعىتقا بۇرىلادى؟ ۋكراينا رەسەي باسىپ العان اۋماقتارىن قايتارا الا ما؟

ازاتتىق وسى سۇراقتار توڭىرەگىندە ۆاشينگتونداعى سوعىستى زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ (ISW) ساراپشىسى دجوردج بارروسپەن سۇحباتتاستى.

ازاتتىق: قازىر ۋكراينا مەن رەسەي اراسىنداعى سوعىستىڭ نەگىزگى شايقاسى سەۆەرودونەتسكىدە ءجۇرىپ جاتىر. بۇل سوعىس ەندى قالاي جالعاسۋى مۇمكىن؟ جۇرت سەۆەرودونەتسك شايقاسى تۋرالى نە ءبىلۋى كەرەك؟

دجوردج بارروس: كرەمل سەۆەرودونەتسك ءۇشىن شايقاستى باسىمدىققا اينالدىرىپ، ۋكراينانىڭ باسقا ايماقتارىن قازىرگى جوسپارىنان شىعارىپ تاستادى.

دجوردج بارروس

دجوردج بارروس

ءبىر قىزىعى، سوعىس باستالعالى كرەملدىڭ ماقساتتارى ازايىپ كەلەدى. 24 اقپاندا پۋتين سوعىس اشقاندا كيەۆتى جانە باسقا دا ءىرى قالالاردى الىپ، قىسقا ۋاقىتتا ەل بيلىگىن اۋىستىرۋدى كوزدەگەن ەدى. بىراق بۇعان قول جەتكىزە المادى.

ودان كەيىن ساۋىردە رەسەي سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەرگەي لاۆروۆ “ارنايى وپەراتسيالارىنىڭ” ماقساتى دونەتسك پەن لۋگانسك وبلىستارىن باسىپ الۋ ەكەنىن ايتتى. ءبىر قىزىعى، ءبىر جارىم اي كولەمىندە ورىستار دونەتسك وبلىسىندا دا ايتارلىقتاي جەتىستىككە جەتە المادى دا، لۋگانسك وبلىسىنا، سەۆەرودونەتسكىگە بەت بۇردى. بىراق بۇل مايدان شەبىندە دە رەسەي كوپ جەتىستىككە جەتە الماي جاتىر.

رەسەي جوسپارىن قايتا-قايتا وزگەرتىپ، بىرنەشە كۇندە يا بىرنەشە اپتادا بەلگىلى ءبىر قالانىڭ نە اۋىلدىڭ ءبىر بولىگىنە عانا باقىلاۋ ورناتىپ جاتىر. بۇل رەسەيلىكتەردىڭ ءالى دە ءالسىز بولىپ تۇرعانىن كورسەتەدى.

ۆاشينگتونداعى سوعىستى زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ قازىرگى باعالاۋى بويىنشا، ەگەر رەسەي سەۆەرودونەتسك قالاسىنا تولىق باقىلاۋ ورناتسا، وندا لۋگانسك وبلىسىن باسىپ الۋعا كوشەدى. بۇل رەسەي باسقىنشىلىعىنىڭ كۋلميناتسياسى بولىپ، ولار كۇشتەرىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن ءۇزىلىس الۋى مۇمكىن. سەبەبى رەسەي باسىپ العان جەرلەرىن ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن دە كۇش كەرەك. ال بۇل تۇستا پۋتين اتىستى توقتاتاتىنىن جاريالاۋعا تىرىسۋى مۇمكىن.

بىراق وسى تۇستا “رەسەي لۋگانسك وبلىسىن تولىق باسىپ الۋعا كۇشى جەتە مە؟” دەگەن سۇراق تۋىندايدى. سولتۇستىك دونەتسك وزەنىنىڭ سولتۇستىك جاعاسىنداعى سەۆەرودونەتسك – ۋكراينانىڭ لۋگانسك وبلىسىنداعى ەڭ سوڭعى ءارى ەڭ ماڭىزدى پوزيتسياسى. رەسەي بۇل قالانى باسىپ السا، وزەننىڭ كەلەسى جاعاسىنداعى ليسيچانسك قالاسىنا جەتۋى ءتيىس. ۋكراينا ليسيچانسك قالاسىندا دا قورعانىسقا دايىن وتىر.

ليسيچانسك جوعارىدا ورنالاسقان، سوندىقتان رەسەيلىكتەردە بۇل قالاعا شابۋىلداۋ گەوگرافيالىق تۇرعىدان قيىن بولادى. سەبەبى بۇل سوعىستا رەسەي اسكەرى ءۇشىن وزەننەن ءوتۋ جانە قالا ىشىندە شايقاس جۇرگىزۋ قيىنعا سوعىپ جاتىر.

 

ۋكراينا تانكىسى. سەۆەرودونەتسك، 8 ماۋسىم 2022 جىل.

ۋكراينا تانكىسى. سەۆەرودونەتسك، 8 ماۋسىم 2022 جىل.

ازاتتىق: رەسەي اسكەرى العا قويعان ماقساتىنا جەتە الماي جاتىر دەدىڭىز. بىراق ولار كۇشتەرىن جيناپ، كەيبىر جەرلەردى باسىپ الدى. رەسەي قازىرگە دەيىن باسىپ العان جەرلەردى ساقتاپ قالا الا ما؟

دجوردج بارروس: قازىر “ۋكراينا قارىمتا شابۋىلعا شىعىپ، رەسەي سوعىس باستالعالى باسىپ العان اۋماقتارىن قايتارا الا ما؟” دەگەن باستى سۇراق بولىپ تۇر.

مەن بىلاي ايتار ەدىم، قازىرگە دەيىن ۋكراينانىڭ رەسەي باسىپ العان اۋماقتارىن قايتارىپ الۋعا قاۋقارلى ەكەنىن كورگەن جوقپىن. كيەۆ ماڭايىنداعى، حاركوۆتىڭ سولتۇستىگىندەگى جەرلەردى ۋكراينا اسكەرى قايتارىپ الدى دەپ جاتىر عوي، بىراق كوپ جاعدايدا بۇل جەرلەردەن رەسەي اسكەرى شىعىپ كەتتى.

مەنىڭشە، قازىرگە دەيىنگى سوعىستان شىققان تۇجىرىم، رەسەيگە جاڭا اۋماقتاردى باسىپ العاننان گورى باقىلاۋ ورناتقان جەردى ۇستاپ تۇرۋ وڭاي. ال ۋكراينا ءۇشىن رەسەي باسىپ العان ايماقتى قايتارۋدان گورى باسقا اۋماقتارىن قورعاۋ وڭاي بولىپ تۇر.

رەسەي ۋكراينانىڭ وڭتۇستىگىندە باسىپ العان اۋماقتاردى ۇزاق ۋاقىت ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن جاعداي جاساپ جاتىر. ۋكراينا تارابى دا رەسەي بۇل جەرلەردى بەرمەس ءۇشىن ارەكەت ەتىپ جاتىر دەپ ايتىپ وتىر.

ازاتتىق: دەمەك رەسەي ۋكراينادا باسىپ العان جەردى ساقتاپ قالۋعا قاۋقارلى دەپ ويلايسىز عوي؟

دجوردج بارروس: “كەتكەن جەردى قايتارۋ قيىن” دەپ كەسىپ ايتقىم كەلمەيدى. بىراق، ايتارىم، ۋكراينا رەسەيگە كەتكەن جەرلەرىن قايتارۋ ءۇشىن شايقاستا بۇرىن كورسەتپەگەن مۇمكىندىكتەرىن پاش ەتۋى ءتيىس.

ازاتتىق: ءسىز اسكەرلەردىڭ السىرەگەنىن مەڭزەدىڭىز. سوعىس قاي جەرگە جەتتى؟ الداعى اپتادا نە بولۋى مۇمكىن?

دجوردج بارروس: مەنىڭشە، شەشۋشى فاكتور باتىس ەلدەرىنىڭ ۋكرايناعا قانشا جانە قانداي قارۋ بەرەتىنىنە بايلانىستى بولماق. ءتۇرلى كومەك پەن قارۋ بەرىپ جاتىر، بۇل دا جاقسى. بىراق رەسەي كەيبىر مايدان شەبىندە ۋكراينا كۇشتەرىن كەرى يتەرىپ تاستادى ءارى اسكەرىن جابدىقتاپ جاتىر. سوندىقتان ۋكرايناعا الىستى كوزدەيتىن، رەسەيدىڭ لوگيستيكالىق شەبىن قيراتاتىن قارۋ-جاراق كەرەك.

سوندىقتان پۋتين وسىعان دەيىنگى جەتىستىكتەرىن نىعايتپاس ءۇشىن باتىستىڭ اسكەري كومەگى شەشۋشى فاكتور بولادى دەپ ويلايمىن.

سۇحبات اعىلشىن تىلىنەن اۋدارىلدى.

ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى

Related Articles

  • دجو بايدەن اق ۇيدەن كەتەر الدىنداعى سوزىندە سىرتقى ساياسات جايلى ايتتى

    دجو بايدەن اق ۇيدەن كەتەر الدىنداعى سوزىندە سىرتقى ساياسات جايلى ايتتى

    اقش پرەزيدەنتى دجو بايدەن مەملەكەتتىك دەپارتامەنتتە سويلەپ تۇر. ۆاشينگتون، 13 قاڭتار، 2025 جىل. اقش پرەزيدەنتى دجو بايدەن اق ۇيدەگى قىزمەت مەرزىمى اياقتالار الدىنداعى سوڭعى سوزىندە سىرتقى ساياسات جايىنا توقتالىپ، رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير ءپۋتيندى مىسقىلدادى. “پۋتين ۋكرايناعا باسىپ كىرگەندە كيەۆتى بىرنەشە كۇندە الامىن دەپ ويلادى. ال ءىس جۇزىندە سوعىس باستالعاننان كەيىن كيەۆتىڭ ورتالىعىندا ول ەمەس، مەن تۇردىم. ول جەردە پۋتين بولعان جوق”، – دەدى اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتىندە سويلەگەن دجو بايدەن. مەن امەريكالىق اسكەردىڭ باقىلاۋىنان تىس جەردەگى سوعىس ايماعىنا ساپارمەن بارعان جالعىز جوعارعى باس قولباسشىمىن”، – دەپ سوزىنە قوستى اقش پرەزيدەنتى. بايدەن سوزىندە ۋكرايناعا كوبىرەك نازار بۇردى. ايتۋىنشا، ول رەسەيلىك باسقىنشىلىقتان قورعانعان ۋكرايناعا حالىقارالىق قولداۋ ۇيىمداستىرۋدى جانە يادرولىق جانجالعا جول بەرمەۋدى وزىنە

  • بۇل – سوۆەتتىك ءھام نازارباەۆتىق كەزەڭنەن قالعان، جۋرناليستيكانى جاعىمپاز قولبالا، شاۋىپكەل قۇرال دەڭگەيىنە تۇسىرگەن شەنەۋنىكتىك شتامپوۆكا.

    بۇل – سوۆەتتىك ءھام نازارباەۆتىق كەزەڭنەن قالعان، جۋرناليستيكانى جاعىمپاز قولبالا، شاۋىپكەل قۇرال دەڭگەيىنە تۇسىرگەن شەنەۋنىكتىك شتامپوۆكا.

    “سۇحباتتى” ەندى عانا وقىپ شىقتىم. ازىرگە، سيپاتى تۋرالى از ءسوز: البەتتە، بۇل – جۋرناليستيكا ستاندارتتارىنا ساي، شىنايى، ناعىز سۇحبات ەمەس. كونستيتۋتسيالىق قۇقىعى تەڭ، ەكى سانالى ازاماتتىڭ ءوزارا پىكىرلەسكەن، ەمەنجارقىن اڭگىمەسى ەمەس. بۇل – سوۆەتتىك ءھام نازارباەۆتىق كەزەڭنەن قالعان، جۋرناليستيكانى جاعىمپاز قولبالا، شاۋىپكەل قۇرال دەڭگەيىنە تۇسىرگەن شەنەۋنىكتىك شتامپوۆكا. پالەنباي ادام تۇزەپ-كۇزەگەن، انانى دا، مىنانى قامتۋعا تىرىسقان، اياعىندا جانى جوق ماتىندەر جيىنتىعى تۋعان. توقاەۆ اينالاسىنداعىلارعا: “وسىنشالىق جاساندى كەيىپپەن حالىق الدىندا كورىنۋىم ۇيات بولادى، قويىڭدار، اينالايىندار، قاتەلەسسەم دە ءوز بولمىسىممەن شىعام” دەۋگە تۇسىنىگى جەتپەگەنى وكىنىشتى. بىلتىر “ەگەمەندە” “سۇحباتتاسقان” ديحان قامزابەك تە، بيىل “انا تىلىندە” “اڭگىمەلەسكەن” ەرلان ءجۇنىس تە، كەشىرىڭىزدەر، ەشقانداي دا ينتەرۆيۋەر ەمەس. ءيا، بىرەۋى تەرەڭ عالىم، ەكىنشىسى تاماشا اقىن، بىراق، ومىرىندە ءبىر

  • جۇرتتىڭ بالاسى مەن ونىڭ اقشاسى. تۇراقتىلىق پەن تۇراقسىزدىق قۇنى تۋرالى بىرەر ءسوز

    جۇرتتىڭ بالاسى مەن ونىڭ اقشاسى. تۇراقتىلىق پەن تۇراقسىزدىق قۇنى تۋرالى بىرەر ءسوز

    تۋرا ءبىز سياقتى مۇناي ساتاتىن ءازىربايجان 2015 جىلدان بەرى ءبىر اقش دوللارى 1,7 ماناتقا تەڭ باعامدى ۇستاپ كەلەدى. جانە The Economist Group بولجاۋىنشا وسى پاريتەت 2029 جىلعا دەيىن تۇراقتى ساقتالۋى ءتيىس. ياعني ماناتتىڭ دوللارعا شاققانداعى باعامى 14 جىل بويى وزگەرمەيدى. ەكونوميكا مەن ەكسپورت قۇرىلىمى بىزگە ۇقساس ءازىربايجان قالايشا ۇلتتىق ۆاليۋتا تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتتى؟ جانە وسى تۇراقتىلىقتىڭ باعاسى قانداي؟ تەڭگە نەگە مانات سياقتى بولمادى؟ جانە نەگە بولا المايدى؟ نەگە ءبىزدىڭ تەڭگە كەز-كەلگەن الەمدەگى جاعدايعا تىم سەزىمتال؟ وسىعان اسىقپاي جاۋاپ ىزدەسەك، كوپ پروتسەسس سىزگە تۇسىنىكتى بولا باستايدى. اشىق مويىنداۋ كەرەك، ءوز ۆاليۋتامىزعا قيانات كورسەتكەن كەزدەرىمىز از بولمادى. سوندىقتان بارلىعىن الەمدىك نارىقتار مەن سىرتقى قۇبىلىستارعا عانا بايلانىستىرىپ وقىرماندى الداعىم كەلمەيدى. تەڭگە تامىرىنا جەكە

  • وا قورعانىسقا قارجىنى نە سەبەپتى ارتتىردى؟ كاسپيدەن ۋكرايناعا زىمىران ۇشىرعان رەسەي سۋدى لاستاپ جاتىر ما؟

    وا قورعانىسقا قارجىنى نە سەبەپتى ارتتىردى؟ كاسپيدەن ۋكرايناعا زىمىران ۇشىرعان رەسەي سۋدى لاستاپ جاتىر ما؟

    ەلنۇر ءالىموۆا قازاقستان، قىرعىزستان، تاجىكستان، وزبەكستان جانە ازەربايجان اسكەرى بىرىگىپ وتكىزگەن «بىرلەستىك-2024» جاتتىعۋى. ماڭعىستاۋ وبلىسى، شىلدە 2024 جىل. قازاقستان قورعانىس مينيسترلىگى تاراتقان سۋرەت.  ورتالىق ازيا ەلدەرى قورعانىس شىعىنىن ارتتىردى، مۇنىڭ استارىندا نە جاتىر؟ «قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ەكى ەسە كوپ ءوندىرۋدى جوسپارلاپ وتىر، الايدا ۇكىمەت بۇل سالادا جۇمىس كۇشىنىڭ ازايعانىن ەسەپكە الماعان». «كاسپي تەڭىزىنەن ۋكرايناعا زىمىران ۇشىرىپ جاتقان رەسەي تەڭىزدىڭ ەكولوگيالىق احۋالىن ۋشىقتىرىپ جاتىر». باتىس باسىلىمدارى بۇل اپتادا وسى تاقىرىپتارعا كەڭىرەك توقتالدى. ورتالىق ازيا قورعانىس شىعىنىن ارتتىردى. مۇنىڭ استارىندا نە جاتىر؟ اقش-تاعى «امەريكا داۋىسى» سايتى ۋكرايناداعى سوعىس ءتارىزدى ايماقتاعى قاقتىعىستار كۇشەيگەن تۇستا ورتالىق ازيا ەلدەرى قورعانىس سالاسىنا جۇمسايتىن اقشانى ارتتىرعانىنا نازار اۋداردى. بىراق ساراپشىلار مۇنداي شىعىن تۇراقتىلىققا سەپتەسەتىنىنە كۇمان كەلتىردى. ستوكگولمدەگى بەيبىتشىلىكتى

  • گەرب اۋىستىرۋ ماسەلەسى نەمەسە «تەرىستەۋ سيندرومى» قالاي پايدا بولدى؟!

    گەرب اۋىستىرۋ ماسەلەسى نەمەسە «تەرىستەۋ سيندرومى» قالاي پايدا بولدى؟!

    ەلىمىزدىڭ گەربىن اۋىستىرۋ تۋرالى پرەزيدەنتتىڭ ۇسىنىسى (و باستا ۇسىنىس سۋرەتشى-ديزاينەر مامانداردان شىققان سياقتى) تۇتاس قوعامدا بولماعانمەن، الەۋمەتتىك جەلىلەردە اجەپتاۋىر قارسىلىق تۋدىردى. بىراق، بايىپتاپ قاراساق، بۇل قارسىلىقتىڭ قازىرگى گەربتىڭ قازاق ءۇشىن ەرەكشە قاستەرلى نەمەسە ەستەتيكالىق تۇرعىدان ءمىنسىز بولۋىنا ەش قاتىسى جوقتىعىن اڭعاراسىز. سوڭعى ۋاقىتتارى، اۋىر ىندەتپەن قاتار كەلگەن قاڭتار تراگەدياسىنان باستاپ، حالىق ايتارلىقتاي كۇيزەلىسكە ۇشىرادى. قازاقستاننىڭ ەركىنەن تىس، سوعىسقا، باسقا دا سەبەپتەرگە بايلانىستى بولىپ جاتقان ەكونوميكالىق قيىندىق سالدارىنان حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى تومەندەدى. وسىنىڭ ءبارى قازىر قوعامدا بايقالىپ قالعان «تەرىستەۋ سيندرومىنا» تۇرتكى بولدى. «تەرىستەۋ سيندرومى» – دۇرىستى دا بۇرىسقا شىعاراتىن، قانداي باستاماعا بولسىن قارسى رەاكتسيا شاقىراتىن قۇبىلىس. الەۋمەتتىك پسيحولوگيانى زەرتتەۋشىلەردىڭ پايىمداۋىنشا، وسى قۇبىلىستى بارىنشا كۇشەيتىپ تۇرعان فاكتور – الەۋمەتتىك جەلىلەر. ياعني، الداعى ۋاقىتتا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: