|  |  |  | 

كوز قاراس ساياسات سۇحباتتار

“السىرەگەن” رەسەيدىڭ دونباسستى باسىپ الۋعا كۇشى جەتە مە؟ سەۆەرودونەتسك شايقاسى قالاي جالعاسپاق؟ ساراپشىدان سۇرادىق


فرانتسيانىڭ ۋكراينا اسكەرىنە بەرگەن قارۋى. 2022 جىلدىڭ ماۋسىمى.

فرانتسيانىڭ ۋكراينا اسكەرىنە بەرگەن قارۋى. 2022 جىلدىڭ ماۋسىمى.

قازىر ۋكراينانىڭ شىعىسىنداعى سەۆەرودونەتسك قالاسى ءۇشىن كەسكىلەسكەن شايقاس ءجۇرىپ جاتىر. ۋكراينا تارابى رەسەيدىڭ سەۆەرودونەتسكىگە جاساپ جاتقان ارتيللەريالىق شابۋىلىنا تويتارىس بەرۋ قيىن بولىپ تۇرعانىن مويىندايدى. بىراق رەسەيلىكتەردىڭ سەۆەرودونەتسكىگە تولىق باقىلاۋ ورناتپاعانى دا ايتىلىپ جاتىر.

قازىر باتىس ەلدەرى كيەۆتى قارۋ-جاراقپەن قامتاماسىز ەتىپ جاتقانىمەن، ۋكراينا بيلىگى رەسەي اسكەرىنەن باسىم ءتۇسۋ ءۇشىن مىقتى جانە كوپ قارۋ كەرەك دەپ وتىر. جاقىندا اقش ۋكرايناعا راكەتا اتاتىن ارتيللەريالىق م142 (HIMARS) قارۋىن، ۇلىبريتانيا ارتيللەريالىق م270 قارۋىن جىبەرەتىنىن مالىمدەگەن.

ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي “سەۆەرودونەتسك شايقاسى دونباسس ايماعىنىڭ تاعدىرىن شەشۋى مۇمكىن” دەپ مالىمدەگەن. ۋكراينا شىعىسىنداعى سوعىس قالاي جالعاسادى؟ رەسەي سەۆەرودونەتسكىنى السا شايقاس قاي باعىتقا بۇرىلادى؟ ۋكراينا رەسەي باسىپ العان اۋماقتارىن قايتارا الا ما؟

ازاتتىق وسى سۇراقتار توڭىرەگىندە ۆاشينگتونداعى سوعىستى زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ (ISW) ساراپشىسى دجوردج بارروسپەن سۇحباتتاستى.

ازاتتىق: قازىر ۋكراينا مەن رەسەي اراسىنداعى سوعىستىڭ نەگىزگى شايقاسى سەۆەرودونەتسكىدە ءجۇرىپ جاتىر. بۇل سوعىس ەندى قالاي جالعاسۋى مۇمكىن؟ جۇرت سەۆەرودونەتسك شايقاسى تۋرالى نە ءبىلۋى كەرەك؟

دجوردج بارروس: كرەمل سەۆەرودونەتسك ءۇشىن شايقاستى باسىمدىققا اينالدىرىپ، ۋكراينانىڭ باسقا ايماقتارىن قازىرگى جوسپارىنان شىعارىپ تاستادى.

دجوردج بارروس

دجوردج بارروس

ءبىر قىزىعى، سوعىس باستالعالى كرەملدىڭ ماقساتتارى ازايىپ كەلەدى. 24 اقپاندا پۋتين سوعىس اشقاندا كيەۆتى جانە باسقا دا ءىرى قالالاردى الىپ، قىسقا ۋاقىتتا ەل بيلىگىن اۋىستىرۋدى كوزدەگەن ەدى. بىراق بۇعان قول جەتكىزە المادى.

ودان كەيىن ساۋىردە رەسەي سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەرگەي لاۆروۆ “ارنايى وپەراتسيالارىنىڭ” ماقساتى دونەتسك پەن لۋگانسك وبلىستارىن باسىپ الۋ ەكەنىن ايتتى. ءبىر قىزىعى، ءبىر جارىم اي كولەمىندە ورىستار دونەتسك وبلىسىندا دا ايتارلىقتاي جەتىستىككە جەتە المادى دا، لۋگانسك وبلىسىنا، سەۆەرودونەتسكىگە بەت بۇردى. بىراق بۇل مايدان شەبىندە دە رەسەي كوپ جەتىستىككە جەتە الماي جاتىر.

رەسەي جوسپارىن قايتا-قايتا وزگەرتىپ، بىرنەشە كۇندە يا بىرنەشە اپتادا بەلگىلى ءبىر قالانىڭ نە اۋىلدىڭ ءبىر بولىگىنە عانا باقىلاۋ ورناتىپ جاتىر. بۇل رەسەيلىكتەردىڭ ءالى دە ءالسىز بولىپ تۇرعانىن كورسەتەدى.

ۆاشينگتونداعى سوعىستى زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ قازىرگى باعالاۋى بويىنشا، ەگەر رەسەي سەۆەرودونەتسك قالاسىنا تولىق باقىلاۋ ورناتسا، وندا لۋگانسك وبلىسىن باسىپ الۋعا كوشەدى. بۇل رەسەي باسقىنشىلىعىنىڭ كۋلميناتسياسى بولىپ، ولار كۇشتەرىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن ءۇزىلىس الۋى مۇمكىن. سەبەبى رەسەي باسىپ العان جەرلەرىن ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن دە كۇش كەرەك. ال بۇل تۇستا پۋتين اتىستى توقتاتاتىنىن جاريالاۋعا تىرىسۋى مۇمكىن.

بىراق وسى تۇستا “رەسەي لۋگانسك وبلىسىن تولىق باسىپ الۋعا كۇشى جەتە مە؟” دەگەن سۇراق تۋىندايدى. سولتۇستىك دونەتسك وزەنىنىڭ سولتۇستىك جاعاسىنداعى سەۆەرودونەتسك – ۋكراينانىڭ لۋگانسك وبلىسىنداعى ەڭ سوڭعى ءارى ەڭ ماڭىزدى پوزيتسياسى. رەسەي بۇل قالانى باسىپ السا، وزەننىڭ كەلەسى جاعاسىنداعى ليسيچانسك قالاسىنا جەتۋى ءتيىس. ۋكراينا ليسيچانسك قالاسىندا دا قورعانىسقا دايىن وتىر.

ليسيچانسك جوعارىدا ورنالاسقان، سوندىقتان رەسەيلىكتەردە بۇل قالاعا شابۋىلداۋ گەوگرافيالىق تۇرعىدان قيىن بولادى. سەبەبى بۇل سوعىستا رەسەي اسكەرى ءۇشىن وزەننەن ءوتۋ جانە قالا ىشىندە شايقاس جۇرگىزۋ قيىنعا سوعىپ جاتىر.

 

ۋكراينا تانكىسى. سەۆەرودونەتسك، 8 ماۋسىم 2022 جىل.

ۋكراينا تانكىسى. سەۆەرودونەتسك، 8 ماۋسىم 2022 جىل.

ازاتتىق: رەسەي اسكەرى العا قويعان ماقساتىنا جەتە الماي جاتىر دەدىڭىز. بىراق ولار كۇشتەرىن جيناپ، كەيبىر جەرلەردى باسىپ الدى. رەسەي قازىرگە دەيىن باسىپ العان جەرلەردى ساقتاپ قالا الا ما؟

دجوردج بارروس: قازىر “ۋكراينا قارىمتا شابۋىلعا شىعىپ، رەسەي سوعىس باستالعالى باسىپ العان اۋماقتارىن قايتارا الا ما؟” دەگەن باستى سۇراق بولىپ تۇر.

مەن بىلاي ايتار ەدىم، قازىرگە دەيىن ۋكراينانىڭ رەسەي باسىپ العان اۋماقتارىن قايتارىپ الۋعا قاۋقارلى ەكەنىن كورگەن جوقپىن. كيەۆ ماڭايىنداعى، حاركوۆتىڭ سولتۇستىگىندەگى جەرلەردى ۋكراينا اسكەرى قايتارىپ الدى دەپ جاتىر عوي، بىراق كوپ جاعدايدا بۇل جەرلەردەن رەسەي اسكەرى شىعىپ كەتتى.

مەنىڭشە، قازىرگە دەيىنگى سوعىستان شىققان تۇجىرىم، رەسەيگە جاڭا اۋماقتاردى باسىپ العاننان گورى باقىلاۋ ورناتقان جەردى ۇستاپ تۇرۋ وڭاي. ال ۋكراينا ءۇشىن رەسەي باسىپ العان ايماقتى قايتارۋدان گورى باسقا اۋماقتارىن قورعاۋ وڭاي بولىپ تۇر.

رەسەي ۋكراينانىڭ وڭتۇستىگىندە باسىپ العان اۋماقتاردى ۇزاق ۋاقىت ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن جاعداي جاساپ جاتىر. ۋكراينا تارابى دا رەسەي بۇل جەرلەردى بەرمەس ءۇشىن ارەكەت ەتىپ جاتىر دەپ ايتىپ وتىر.

ازاتتىق: دەمەك رەسەي ۋكراينادا باسىپ العان جەردى ساقتاپ قالۋعا قاۋقارلى دەپ ويلايسىز عوي؟

دجوردج بارروس: “كەتكەن جەردى قايتارۋ قيىن” دەپ كەسىپ ايتقىم كەلمەيدى. بىراق، ايتارىم، ۋكراينا رەسەيگە كەتكەن جەرلەرىن قايتارۋ ءۇشىن شايقاستا بۇرىن كورسەتپەگەن مۇمكىندىكتەرىن پاش ەتۋى ءتيىس.

ازاتتىق: ءسىز اسكەرلەردىڭ السىرەگەنىن مەڭزەدىڭىز. سوعىس قاي جەرگە جەتتى؟ الداعى اپتادا نە بولۋى مۇمكىن?

دجوردج بارروس: مەنىڭشە، شەشۋشى فاكتور باتىس ەلدەرىنىڭ ۋكرايناعا قانشا جانە قانداي قارۋ بەرەتىنىنە بايلانىستى بولماق. ءتۇرلى كومەك پەن قارۋ بەرىپ جاتىر، بۇل دا جاقسى. بىراق رەسەي كەيبىر مايدان شەبىندە ۋكراينا كۇشتەرىن كەرى يتەرىپ تاستادى ءارى اسكەرىن جابدىقتاپ جاتىر. سوندىقتان ۋكرايناعا الىستى كوزدەيتىن، رەسەيدىڭ لوگيستيكالىق شەبىن قيراتاتىن قارۋ-جاراق كەرەك.

سوندىقتان پۋتين وسىعان دەيىنگى جەتىستىكتەرىن نىعايتپاس ءۇشىن باتىستىڭ اسكەري كومەگى شەشۋشى فاكتور بولادى دەپ ويلايمىن.

سۇحبات اعىلشىن تىلىنەن اۋدارىلدى.

ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى

Related Articles

  • “قازاقستاندى كەمسىتۋگە تىرىسادى”. ماسكەۋ توقاەۆتىڭ مالىمدەمەسىنە قالاي جاۋاپ بەرەدى؟

    ەلنۇر ءالىموۆا رەسەيدىڭ ۋكرايناعا جاساعان باسقىنشىلىعىنا قارسى ميتينگىگە شىققان ادامدار. الماتى، 6 ناۋرىز 2022 جىل. “قازاقستاندا رەسەيدىڭ ىقپالى ازايىپ كەلەدى، مۇنىڭ سوعىستان باسقا دا سەبەپتەرى بار”، “توقاەۆتىڭ پەتەربۋرگتەگى مالىمدەمەسى اياق استى جاسالعان جوق، بىراق ەشقانداي كەلىسىم بولماعان”، “قازاقستانداعى نارازىلىق الەۋەتى جويىلعان جوق”. اقش-تاعى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ەريكا مارات ازاتتىقتىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. “پۋتين مەن سيمونيان كورشىلەرىن جاقتىرماي، ولارعا مۇرنىن شۇيىرە قارايتىنىن كورسەتتى” ازاتتىق: پەتەربۋگتە وتكەن ەكونوميكالىق فورۋمدا قازاقستان پرەزيدەنتى توقاەۆ ءپۋتيننىڭ كوزىنشە “لحر”، “دحر” قۇرىلىمدارىن مويىندامايتىنىن اشىپ ايتتى. توقاەۆ وسىعان دەيىن National Interest باسىلىمىنا جاريالاعان ماقالاسىندا “قازاقستان ۋكراينا جەرەىنىڭ تۇتاستىعىن قۇرمەتتەيدى” دەپ جازسا، پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ “قىرىم مەن دونباسستاعى جاعدايدى “مويىندامايمىز” دەگەن ەدى. توقاەۆ پەتەربۋرگتەگى فورۋمدا

  • “ليدەرلەرى كورەگەندىك تانىتپاعاندا، ءبىرىنشى قۇربان قازاقستان بولۋى مۇمكىن ەدى”

    رەسەيلىك ساياسي قايراتكەر، “ۇلتتىق ساياسات ينستيتۋتى” حالىقارالىق قاۋىمداستىعىنىڭ باسقارما مۇشەسى اندرەي پيونتكوۆسكي قازاق ەلىن جانجالشىل الپاۋىتقا جەم بولۋدان نە قۇتقارىپ قالعانىن ايتتى. – پمەف-2022-دەگى اتىشۋلى مالىمدەمەسىنەن كەيىن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ كاتار ەكونوميكالىق فورۋمىنا قاتىسىپ، وندا رەسەي قازاقستاننىڭ سەنىمدى وداقتاسى بولىپ قالا بەرەتىنىن جەتكىزدى. پەتەربوردا ماسكەۋدىڭ سولاقاي ساياساتىن قولدامايتىنىن مالىمدەگەن سوڭ توقاەۆ پۋتينمەن قايتا كەزدەسىپ، كەلىسسوز جۇرگىزىپتى. وسى ورايدا قازاقستاندىق وپپوزيتسيا جانە بىرقاتار شەتەلدىك ساراپشىلار قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ “دەمارشىن” ماسكەۋدىڭ كوزبوياۋشى، قۇيتۇرقى “منوگوحودوۆكاسى” دەپ تۇسىندىرە باستادى. جاريا تۇردە قولداماعانىمەن، جاسىرىن كومەك كورسەتپەك-مىس…  – مۇنداي كونسپيرولوگياعا نەگىز جوق. ويتكەنى قازاقستان ۋنيتارلى مەملەكەتتەردى وزگە الپاۋىتتاردىڭ بولشەكتەۋىن وبەكتيۆتى تۇردە قولداي المايدى. كرەمل ۋكراينانىڭ ءورىستىلدى وبلىستارىن ءبولىپ الىپ، ودان كۆازيرەسپۋبليكالار قۇرۋعا تىرىسۋدا. مۇنداي سوراقىلىقتى قولداسا، قازاقستاننىڭ

  • “قىسىم كورسەتۋ قۇرالى”. توقاەۆ رەسەي ۇسىنعان اەس-ءتى سالۋعا نەگە اسىقتى؟

    ەلەنا ۆەبەر بالقاش كولى جاعاسىندا ورنالاسقان ۇلكەن اۋىلىنداعى قاڭىراپ تۇرعان عيماراتتار. الماتى وبلىسى، 13 ءساۋىر 2019 جىل. بالقاشقا اتوم ەلەكتر ستانتسياسىن (اەس) سالۋدان قانداي قاۋىپ بار؟ رەسەيدەن يادرولىق تەحنولوگيا ساتىپ الۋ قازاقستاندى ماسكەۋگە “بايلاپ قوياتىنى” راس پا؟ قازاقستان بيلىگى قاۋىپتى نىساننىڭ قۇرىلىسىنا رۇقسات بەرمەس بۇرىن حالىقتىڭ پىكىرىن نەگە سۇرامادى؟ ازاتتىق بۇل تاقىرىپتا KEGOC كورپوراتسياسىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى، ەنەرگەتيكا جانە ەكونوميكا سالاسىنىڭ ساراپشىسى اسەت ناۋرىزباەۆپەن سويلەستى. “كۇن ەنەرگياسىنىڭ باعاسى – 14 تەڭگە، اتوم ەنەرگياسى – 60 تەڭگە. ءتيىمدىسى قايسى؟” ازاتتىق: جاقىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسىنىڭ جيىنىندا قازاقستان اەس سالىناتىن جەردى بەلگىلەپ، تەحنولوگيا تاڭداپ جاتقانىن، قۇرىلىس جۇمىستارى كەلەر جىلى باستالاتىنىن ايتتى. پرەزيدەنتتىڭ بۇل مالىمدەمەسى اسىعىس جاسالعان جوق پا؟ اسەت ناۋرىزباەۆ. اسەت ناۋرىزباەۆ: پرەزيدەنت ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ مامانى ەمەس.

  • شابدارباەۆتىڭ ۇقك-ءنى مەن باسقارعاندا ءبارى تاماشا بولسا الگى جيھادشىلار مەن داعۋاتشىلاردىڭ ءبارى اسپاننان ءتۇستى مە؟

    اسىلحان ماماشۇلى ارىپتەسىم ماناس قايىرتايۇلىنا امانگەلدى شابدارباەۆ قىسقا سۇقبات بەرىپتى. كوپ نارسە ايتىپتى، كوڭىلىمە دىق ەتكەن تۇسىن جازايىن. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىن مەن باسقارعاندا (2005-2010 ج) كوشەدە ساقالدىلار، اناۋ-مىناۋ يسلاميستەر اشىق جۇرگەن جوق، ءبارىن قاداعالاپ وتىردىق دەپتى. 2013 جىلدىڭ كۇزى ەدى. تاڭەرتەڭ جۇمىسقا كەلسەك، شامامەن وننىڭ كەزىندە، قارۋ اسىنعان 30-عا جۋىق ساقالدى جىگىتتىڭ سيريادان قازاقستانعا ۇندەۋ جولداپ تۇرعانىن كوردىك. قىرامىز-جويامىز دەگەن اڭگىمە. بۇلار كىم دەپ دەرەۋ الەۋجەلىدەن ىزدەپ، جەزقازعان مەن ساتباەۆتان سيرياعا “جيھادشىلاپ” كەتكەندەر ەكەنىن جوبالادىق. – باراسىڭ با،- دەدى رەداكتسيا. ءومىرى كورمەگەن، ەشكىمدى تانىمايتىن جەرىم. -بارامىن،-دەدىم. سول كۇنى تۇستەن كەيىن جەزقازعانعا ۇشىپ كەتتىم. ەرتەڭىنە جەزقازعان بازارىنا بارىپ، بىرەۋدى كوكە، بارەۋدى جاكە دەپ ءجۇرىپ، ءجىپتىڭ ۇشىعىن تاپتىم. ءبىراز تارقاتتىم. سوندا بايقاعانىم،

  • گەرمانيا نەگە سوعىس اشتى؟

    جازۋشى-پۋبليتسيست مارات ءبايدىلداۇلى (توقاشباەۆ): ەرتەڭ، 22-ماۋسىمدا گەرمانيانىڭ سوۆەت وداعىنا قارسى شابۋىل باستاعانىنا 81 جىل بولادى ەكەن. جىل سايىن وسىنداي كەزەڭدە «1941 جىلى 22 ماۋسىمدا فاشيستىك گەرمانيا وپاسىزدىقپەن سوعىس جاريالاماستان سوۆەت وداعىنا باسىپ كىردى» دەگەن قۇلاققا ءسىڭىستى تۇجىرىم كەزەكتى رەت قايتالانىپ جاتادى. وسى شىندىققا ۇيلەسە مە؟ نەمىستەردىڭ وپاسىزدىقپەن باسىپ كىرگەنى راس پا؟ رەسەي تاريحشىلارى 2009 جىلعا دەيىن بۇل تاقىرىپقا اۋىز اشىپ كورگەن ەمەس. ويتكەنى اقيقاتتى ايتۋعا جول بەرىلمەيتىن. تاريحي قۇجاتتار بولسا نە دەيدى؟ تاريحي قۇجاتتار گەرمانيا 1941 جىلى 21 ماۋسىمدا سوعىس جاريالاۋ تۋرالى بەرليندە ازىرلەنگەن قۇجاتتىڭ 22-ماۋسىمعا قاراعان تۇندە ماسكەۋدىڭ رەسمي وكىلدەرىنە تاپسىرىلعانىن ايتادى. گەرمانيا ەلشىسى ۆەرنەر فون دەر شۋلەنبەرگ 1941 جىلى 22 ماۋىمدا كرەملگە كەلىپ، قابىلداۋ بولمەسىندە بىرنەشە ساعات توسىپ،

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: