|  | 

ادەبي الەم

ساز سىڭعىرلى عازالدار

جۇمات انەسۇلى

ساز سىڭعىرلى عازالدار
ماڭدايىمنان سيپار ما
ءتۇن ورتاسى، جاعادا
جالعىز ءجۇرمىن دالادا،
وت تۇتاتسام، شوقپەنەن،
جۇرەگىم جىلۋ تابا ما

اينالا قاپ قارا تۇڭعيىق،
بۇلبۇل قۇس ءان سالا ما،
سىبىزعىما جان سالسام،
ىشىمدەگى شەر شىعا ما

ايدا باتىپ بارادى،
وت تا ءسونىپ بارادى،
اسپاننان ءتۇسىپ پەرىشتە،
ماڭدايىمنان سيپار ما!

 

 

ءبىر كۇي
اق گۇلىم سولىپ قالدى ما
تاپتالىپ قالدىڭ با،
اياق استىندا اق گۇلىم،
گۇلدەردىڭ ىشىندەگى
سۇلەيى ەدىڭ ماڭ گۇلىم.

بوي جازبايسىڭ با،.
كوتەرمەيسىڭ بە ەندى، باسىڭدى،
جادىراتپايسىڭ با، جانىمدى،
قايران دا مەنىڭ جاز گۇلىم!

كوركى دە ەدىڭ،
ءسانى دە ەدىڭ كوك باقتىڭ.
سۇلۋى ەدىڭ،
اپپاعى ەدىڭ گۇلدەردىڭ.

وتىرعىزامىن سول باققا،
سەندەي نازىك ءبىر گۇلدى،
ءبارىبىر بولماس،
اسەرىندەي وتكەن كۇندەردىڭ

 

 

 

قوس ىشەكتىڭ ءبىر سازى
دۇنيەگە قالاي سيارمىن
سارى دالا،
سارى قۇم،
ىستىعىنا ساحارانىڭ
شىدار كىم،
اناۋ جاتقان قۇدىقتىڭ،
ىزعارىنا ءتۇسىپ كەتسەم،
شىدار ما ەم؟،
مىناۋ جاتقان اپانعا،
قۇلاپ كەتسەم،
الاۋىنا قىزىپ كەتسەم،
شىدار ما ەم!؟
“پالەن دەگەن، پالەن جەردە قىزىق بار”
ءبارىن كورسەم،
قىزىعىنا تويار ما ەم!؟
قيالىم عوي، قيالىم،
پەرىشتەم جاتىر ۋاتىپ،
قيالمەن جۇرگەن رياسىز
قۇل پەندەسىن.
بۇل دۇنيەگە قالاي سيامىن!

 

اپپاق گۇلدەي جان قايدا
سۇلۋلار كوپ،
ارۋلار كوپ،
اپپاق گۇلدەي،
جان قايدا!؟
ءمولدىر شىقتاي،
قاپ قارا تۇنىق،
بۇلاقتاي تازا
كوز قايدا!؟

 

ءبىر اۋىز ليريكالىق سۋرەت
ءبىرىن ءبىرى تۇر قارىپ
اي ساۋلەسى توگىلىپ تۇر،،
اينالا اپپاق،
ءتۇن جارىق.
ەكى جاس تۇر تال تۇبىندە،
سۇيىسەدى كىل ءۇنسىز.
عاشىقتاردىڭ ءدۇرسىلى مە،
ەستىلەدى جاڭعىرىق.
سەزىم ىستىق،
جۇرەك ىستىق،
جالىنىنا كىم شىدار.
ءتۇن اسىرماي،
تاڭ اسىرماي،
ءبىرىن ءبىرى تۇر قارىپ!

 

 

 
قوبىز كۇيمەن ەمدەسەم
عاشىقپىن مەن اعاشتارعا
جارىلمايتىن،سىنبايتىن
كۇنگە ىستىق، ايازدارعا
شىدايتىن.
عاشىقپىن مەن اق قايىڭعا،
ەمەنگە،
ءبىر عۇمىردىڭ سىناعىنا
قىڭبايتىن.
ارمانىم ەد،
ويىپ جاساۋ ءبىر قوبىز،
سار دالانى ءبىر جاڭعىرتىپ،
سارنايتىن…

سول قوبىزدى
قىل شەرتپەمەن،
ءوزىم تارتسام دەپ ەدىم،
ءىش جارامدى
ماي جاققانداي،
كۇيمەن جازسام دەپ ەدىم…

 

 

كۇيىك كۇي

قولىڭدى سوزشى، قولىڭدى بەرشى، قاراعىم
كوپ پەندەدەي كۇناھارمىن،
كۇنالى،
ناپسىگە ەرگەن،
شايتانعا ەرگەن ءدۇرالى.
دوزاققا سالسا،
قازىردە تەز جاناتىن،
كۇناھارمىن،
پەندەسىمىن ءپىرالى.
كۇيدى ءىشىم،
ءىشىپ كەتتىم كۇيىكتەن،
ءتۇسىپ كەتتىم تەسىككە،
اناۋ جارىق، مۇمكىن
شىعار ەسىك پە؟.
پەرىشتەم قايدا،
كەيدە امان ساقتاپ قالاتىن؟،
قولىڭدى سوزشى،
قولىڭدى بەرشى، قاراعىم،
دوزاقتان شىعار،
اناۋ تۇرعان كوپىر مە؟

 

 

ءبىر وي، ءبىر ءتۇيىن
الدىمدا تۇر تارازى
الدىمدا تۇر تارازى،
ءبىر جاعىندا قۇمىرىسقا،
ءبىر جاعىندا جۇمىرتقا.
قۇمىرىسقالار ءمىنىپ جاتىر تاباققا،
مىنگەسىپ جاتىر ورمەلەپ،
ءمىنىپ جاتىر ءالى دە سول تاباققا.
باسا المادى قۇمىرىسقالار
سوندا دا جۇمىرتقانىڭ سالماعىن،

اقىلدى دا سالماق بولار قاشاندا،
بىلىمسىزدەر قالادى ەكەن، بەر جاقتا!
 

 

 

بەرەكەلى دالامدى كورۋ ءبىر ارمان

دالام مەنىڭ،
سارى دالام،
سارىارقام!
ەلگە تولى ەد،
مالعا تولى ەد
جون ارقاڭ!
قۋانىشى دا، بەينەتى دە كوپ كەز ەدى،
بەرەكەسى مول جۇرتىمدى كورۋ
ءبىر ارمان!
بايلىققا تولار،
مالعا دا تولار سارىارقام،
ەل امان بولسىن، ەل امان بولسىن،
ەل امان!
 

ءبىر كەم دۇنيە
بۇ دۇنيە مەن و دۇنيە تارازى

تىلەپ ءجۇرىپ بىرەۋدىڭ كۇندە ولگەنىن.
بىلمەي قاپتى ءوزىنىڭ قالاي ولگەنىن.
كوپ كۇنانى ارقالاعان بۇل پاقىر،
بىلمەي قاپتى ءوزىن قالاي كومگەنىن.
جاتىر دەنە،
جاتىر انە، اق كەنەپكە ورالعان
قاسىندا جوق قارا شايتان جان العان.
بۇ دۇنيە مەن انا دۇنيە تارازى،
وتەر مە ەكەن، التىن بەرسە، امالدان!

 

 

 

الاشتىڭ ارماندارى كوك تۋىمداي جەلبىرەپ
ىزدەرىم قالدى،
سوناۋ توسىننىڭ قۇمدارىندا،
ىزلەرىم بار- تورعايدىڭ دالاسىندا،
جوتاسى مەن سايلارىندا.
ىزدەرىم قالدى دۋلى- شۋلى
ارقالىق قالاسىندا.
ىزدەرىم بار-
سوناۋ كوكتەگى قۇس جولىنداي.
الدىمدا ۇلگى
سىرباي، عافۋ، كەڭشىلىك،
بۇلاقتاردان تازا ءمولدىر باس العام.
سوزدەرىم بار،
تورعايدىڭ قىشتارىندا قاشالعان،
سىرلارىم بار،
ۇلىلاردىڭ قۇدىرەتىنە باس يگەن،
ايتىپ كەلەم، جازىپ كەلەم، جەتكەنشە،
الاشىمنىڭ تۇلعالارىن ۇلىقتاپ،
ارماندارى،
ارماندارى قازاقتىڭ
الدا كەلەدى، كوك تۋىمداي جەلبىرەپ!

Related Articles

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

  • اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    ەلدەس وردا سۋرەت: اۆتوردىڭ جەكە ارحيۆىنەن الىندى. قازاق قوعامىندا جاڭا ينتەللەكتۋالدىق كەزەڭ تۋىپ كەلەدى. ءبىرىنشى، قازىرگى قازاق قوعامىندا سەنىم ماسەلەسىنە قاتىستى پىكىرتالاستاردىڭ كۇشەيۋى كەزدەيسوق قۇبىلىس ەمەس. بۇل دەگەنىڭىز الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ، اشىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ جانە جاھاندىق ينتەللەكتۋالدىق اعىمداردىڭ ىقپالىمەن قالىپتاسقان جاڭا قوعامدىق ويلاۋ فورماسىنىڭ كورىنىسى. اتەيستىك كوزقاراستاردىڭ اشىق ايتىلۋى، تاڭىرشىلدىك يدەيالاردىڭ قايتا جاڭعىرۋى جانە ءداستۇرلى ءدىني ورتا اراسىنداعى پىكىر قاقتىعىسى زيالى ورتادا الاڭداۋشىلىق تۋدىرعانىمەن، شىن مانىندە بۇل قۇبىلىس قوعامنىڭ رۋحاني السىرەۋىن ەمەس، سانالى ىزدەنىسكە بەت بۇرعانىن كورسەتەدى. ەكىنشى، ۇزاق ۋاقىت بويى قازاق قوعامىنداعى ءدىني ديسكۋرس نەگىزىنەن مونولوگتىقسيپاتتا بولدى. ۋاعىز ايتىلدى، ال تىڭداۋشى تاراپ ونى تالقىلاۋسىز قابىلداۋعا ءتيىس ەدى. سۇراق قويۋ كۇمانمەن، كۇمان ءالسىز يمانمەن تەڭەستىرىلدى. مۇنداي ورتادا سەنىم دالەلدەۋدى ەمەس، قايتالاۋدى تالاپ ەتتى. عىلىمي

  • ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: madeniportal.kz جانە س.ەرعالي مۇراعاتتارىنان الىندى. «يا زنايۋ!..» كىتابىنان ءۇزىندى-اۋدارما. وسيريس زاڭى I ءبىز ادامزات تاريحىن وتە ناشار بىلەمىز. XIX عاسىردىڭ باسىندا ناپولەون الەمگە مىسىردى اشتى، ال عالىمدار بۇل ەلدىڭ قيراندىلارىن زەرتتەپ، ونىڭ شامامەن ب.ز.د. III مىڭجىلدىققا تيەسىلى ەكەنىن انىقتادى. سول كەزدە ادامزات تاريحى تاعى دا قوس مىڭجىلدىققا تەرەڭدەي ءتۇستى. بىرنەشە مىڭجىلدىق بۇرىن (مەن بىلەم) ادامزات (نەمەسە ونىڭ كەيبىر بولىگى) تاڭبالى جازۋدى قولدانىپ، جازىپ جۇرگەن. بۇل بىلىمدەردى قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى ءبىز XX عاسىردىڭ باسىندا جاساندى تۇردە ۇزىلگەن ءتىلىمىزدىڭ تاريحىنا قاتىستى قولجەتەر شىندىقتى قايتا تانۋىمىزعا تۋرا كەلدى. 1926 جىلى باكۋدە وتكەن العاشقى تۇركولوگيالىق كونگرەستەن كەيىن تۇركولوگيا عىلىم رەتىندە قالىپتاسا المادى… …2018 جىلى نازارباەۆ مەنى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن اقورداعا شاقىردى. ۇلكەن ۇستەلدىڭ باسىندا

  • تۇرسىن جۇمانباي ء«ۇيسىنباي كىتابى»

    تۇرسىن جۇمانباي «ءۇيسىنباي كىتابى»

    بۇل داعاندەل، باقاناس ولكەسىنەن شىققان بي ءۇيسىنباي جانۇزاقۇلى حاقىندا قۇراستىرىلىپ جازىلعان كىتاپ. تىڭ تولىقتىرىلعان ەڭبەكتە بولىس الدەكە كۇسەنۇلى، داعاندەلى بولىسىنىڭ باسشىلارى مەن بيلەرىمەن قاتار ءابدىراحمان ءالىمحانۇلى ءجۇنىسوۆ سىندى ايتۋلى تۇلعالار جايلى اڭگىمە قوزعالعان. ولاردىڭ ەل الدىنداعى ەڭبەكتەرى، بيلىك، كەسىم – شەشىمدەرى، حالىق اۋزىندا قالعان قاناتتى سوزدەرى مەن ءومىر جولدارى، اتا – تەك شەجىرەسى قامتىلعان. سونىمەن قاتار مۇراعات دەرەكتەرىندەگى مالىمەتتەر كەلتىرىلگەن. كىتاپقا ەسىمى ەنگەن ەرلەردىڭ زامانى، ۇزەڭگىلەس سەرىكتەرى تۋرالى جازىلعان كەي ماقالالار، جىر –داستاندار، ۇزىندىلەر ەنگەن. كىتاپ قالىڭ وقىرمان قاۋىمعا ارنالعان. تۇرسىن جۇمانباي «ءۇيسىنباي كىتابى»، - جەبە باسپاسى، شىمكەنت قالاسى.134 بەت تولىق نۇسقاسىن تومەندەگى سىلتەمە ارقىلى وقي الاسىز. ءۇيسىنباي كىتاپ kerey.kz

  • «العاشقى كىتاپ» دەرەكتى بەينەفيلمى

    «العاشقى كىتاپ» دەرەكتى بەينەفيلمى

    قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ مادەنيەت كوميتەتىنە قاراستى ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعىنىڭ تاپسىرىسىمەن «JBF company» كومپانياسى سەمەي قالاسىندا، شىڭعىستاۋ وڭىرىندە، الماتى وبلىسىنىڭ جامبىل اۋدانىندا  «العاشقى كىتاپ» اتتى دەرەكتى بەينەفيلم تۇسىرۋدە. دەرەكتى فيلم ابايدىڭ 1909 جىلى سانكت پەتەربۋرگتەگى يليا بوراگانسكي باسپاسىندا باسىلعان العاشقى شىعارمالار جيناعىنىڭ جارىق كورۋىنە ارنالادى. ۇلى اباي مۇراسىنىڭ قاعاز بەتىنە تاڭبالانۋ تاريحىن باياندايدى. قازىرگى ادامدار بۇرىنعى ۋاقىتتىڭ، اباي زامانىنىڭ ناقتى، دەرەكتى بەينەسىن، سول كەزدەگى ادامداردىڭ الپەتىن، كيىم ۇلگىسىن كوز الدارىنا ەلەستەتۋى قيىن. كوپشىلىكتىڭ ول ۋاقىت تۋرالى تۇسىنىگى تەاتر مەن كينوفيلمدەردەگى بۋتافورلىق كيىمدەر مەن زاتتار ارقىلى قالىپتاسقان. الايدا اباي ۋاقىتىنداعى قازاق تىرشىلىگى، قازاقتاردىڭ بەت-الپەتى، كيىم كيىسى، ءۇي – جايى، بۇيىمدارى تاڭبالانعان مىڭداعان فوتوسۋرەتتەر ساقتالعان. بۇلار رەسەي، تۇركيا، ۇلىبريتانيا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: