|  | 

Ädebi älem

Saz sıñğırlı ğazaldar

Jwmat ÄNESWLI

Saz sıñğırlı ğazaldar
Mañdayımnan sipar ma
Tün ortası, jağada
Jalğız jürmin dalada,
Ot twtatsam, şoqpenen,
Jüregim jılu taba ma

Aynala qap qara twñğiıq,
Bwlbwl qws än sala ma,
Sıbızğıma jan salsam,
işimdegi şer şığa ma

Ayda batıp baradı,
Ot ta sönip baradı,
Aspannan tüsip perişte,
mañdayımnan sipar ma!

 

 

Bir küy
Aq gülim solıp qaldı ma
Taptalıp qaldıñ ba,
ayaq astında Aq gülim,
Gülderdiñ işindegi
süleyi ediñ mañ gülim.

Boy jazbaysıñ ba,.
kötermeysiñ be endi, basıñdı,
jadıratpaysıñ ba, janımdı,
qayran da meniñ jaz gülim!

Körki de ediñ,
säni de ediñ kök baqtıñ.
Swluı ediñ,
appağı ediñ gülderdiñ.

Otırğızamın sol baqqa,
sendey näzik bir güldi,
Bäribir bolmas,
äserindey ötken künderdiñ

 

 

 

Qos işektiñ bir sazı
Düniege qalay siyarmın
Sarı dala,
Sarı qwm,
Istığına saharanıñ
şıdar kim,
Anau jatqan qwdıqtıñ,
ızğarına tüsip ketsem,
şıdar ma em?,
Mınau jatqan apanğa,
qwlap ketsem,
alauına qızıp ketsem,
şıdar ma em!?
“Pälen degen, pälen jerde qızıq bar”
Bärin körsem,
qızığına toyar ma em!?
Qiyalım ğoy, qiyalım,
Periştem jatır uatıp,
Qiyalmen jürgen riyasız
qwl pendesin.
Bwl düniege qalay siyamın!

 

Appaq güldey jan qayda
Swlular köp,
Arular köp,
Appaq güldey,
Jan qayda!?
Möldir şıqtay,
qap qara twnıq,
bwlaqtay taza
Köz qayda!?

 

Bir auız lirikalıq suret
Birin biri twr qarıp
Ay säulesi tögilip twr,,
Aynala appaq,
tün jarıq.
Eki jas twr tal tübinde,
süyisedi kil ünsiz.
Ğaşıqtardıñ dürsili me,
estiledi jañğırıq.
Sezim ıstıq,
jürek ıstıq,
jalınına kim şıdar.
Tün asırmay,
tañ asırmay,
birin biri twr qarıp!

 

 

 
Qobız küymen emdesem
Ğaşıqpın men ağaştarğa
jarılmaytın,sınbaytın
Künge ıstıq, ayazdarğa
şıdaytın.
Ğaşıqpın men aq qayıñğa,
emenge,
Bir ğwmırdıñ sınağına
qıñbaytın.
Armanım ed,
oyıp jasau bir qobız,
Sar dalanı bir jañğırtıp,
sarnaytın…

Sol qobızdı
qıl şertpemen,
özim tartsam dep edim,
İş jaramdı
may jaqqanday,
küymen jazsam dep edim…

 

 

Küyik küy

Qolıñdı sozşı, qolıñdı berşi, qarağım
Köp pendedey künaharmın,
künäli,
Näpsige ergen,
şaytanğa ergen düräli.
Dozaqqa salsa,
qazirde tez janatın,
Künaharmın,
pendesimin piräli.
Küydi işim,
işip kettim küyikten,
Tüsip kettim tesikke,
Anau jarıq, mümkin
şığar esik pe?.
Periştem qayda,
keyde aman saqtap qalatın?,
Qolıñdı sozşı,
qolıñdı berşi, qarağım,
Dozaqtan şığar,
anau twrğan köpir me?

 

 

Bir oy, bir tüyin
Aldımda twr tarazı
Aldımda twr tarazı,
Bir jağında qwmırısqa,
bir jağında jwmırtqa.
Qwmırısqalar minip jatır tabaqqa,
Mingesip jatır örmelep,
Minip jatır äli de sol tabaqqa.
Basa almadı qwmırısqalar
sonda da jwmırtqanıñ salmağın,

Aqıldı da salmaq bolar qaşanda,
Bilimsizder qaladı eken, ber jaqta!
 

 

 

BEREKELİ DALAMDI KÖRU BİR ARMAN

Dalam meniñ,
Sarı dalam,
Sarıarqam!
Elge tolı ed,
malğa tolı ed
jon arqañ!
Quanışı da, beyneti de köp kez edi,
Berekesi mol jwrtımdı köru
bir arman!
Baylıqqa tolar,
malğa da tolar Sarıarqam,
El aman bolsın, El aman bolsın,
El aman!
 

Bir kem dünie
Bw dünie men o dünie tarazı

Tilep jürip bireudiñ künde ölgenin.
Bilmey qaptı öziniñ qalay ölgenin.
Köp künäni arqalağan bwl paqır,
Bilmey qaptı özin qalay kömgenin.
Jatır dene,
Jatır äne, aq kenepke oralğan
Qasında joq qara şaytan jan alğan.
Bw dünie men ana dünie tarazı,
Öter me eken, altın berse, amaldan!

 

 

 

Alaştıñ armandarı kök tuımday jelbirep
İzderim qaldı,
sonau Tosınnıñ qwmdarında,
İzlerim bar- Torğaydıñ dalasında,
jotası men saylarında.
İzderim qaldı dulı- şulı
Arqalıq qalasında.
İzderim bar-
sonau köktegi qws jolınday.
Aldımda ülgi
Sırbay, Ğafu, Keñşilik,
Bwlaqtardan taza möldir bas alğam.
Sözderim bar,
Torğaydıñ qıştarında qaşalğan,
Sırlarım bar,
wlılardıñ qwdiretine bas igen,
Aytıp kelem, jazıp kelem, jetkenşe,
Alaşımnıñ twlğaların wlıqtap,
Armandarı,
armandarı qazaqtıñ
alda keledi, Kök Tuımday jelbirep!

Related Articles

  • Attığa jol, auızdığa söz bermegen Twrım batır

    Är däuirde halıqtıñ pana twtar, qormal sanar qwrmetti azamattarı boladı, solardıñ biri zamanı Attığa jol, auızdığa söz bermeytin, batırlığımen halqı jaqta twrıp, mınau ortası men mekenin qorğau jolında sırt jauğa ses bolıp kelgen Twrım batırdı tuğan halqı mäñgi wmatpaydı. Twrım bala küninen baluandığımen, qamşıgerligimen atı şıqqan, eseyip at jalın tartıp mine köz alartqan jaularınıñ betin qaytarıp közge tüskendikten «bwl öñirde Twrım bar» dep sırt jaular attap baspaytın bolğan. Twrım ömiriniñ soñında ziratın qazıp, qabırın twrğızıp qoyıp qajılıq saparğa attanıp, qaytarında bügingi Semey öñiri mañına kelgende twyıqsız dünie salıp, jol joldastarı süyekte bwzbay Sarterektegi özi äzirlep ketken qabırğa jetkizip, el, jwrtına tabıs etidi. Iteli ruınıñ bir mwnşa atası Ajı güñ bolıp

  • «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    Bizdiñ qazaqta «malğa dostıñ maldan basqa mwñı joq» – «maldan boğı ğana böten» talay jarımes Abaydıñ atına neşe türli söz aytqan. Onıñ işinde saudager ğana emes, özin “söz wstağan”, “el wstağan” sanaytındar da boldı. Bwlarğa Abaydıñ özi jauap berip ketken: «Tınış wyıqtat, sen esirke, baq sözime!». Al, anau jigit «maldıñ buımen» negizgi oyın dwrıs jetkize almağan siyaqtı. Ol, «Qwnekeñ malın şığındap, Abaydı oqıtıp, jağday jasamağanda qalay bolar edi… Biz de sol Qwnekeñ siyaqtımız…» degendi aytpaqşı boldı – au deymin… Qwnekeñ qayda, sen qayda… «Quatı küşti nwrlı söz, Quatın bilgen abaylar…» – deydi Abay. Sözdiñ quatın bilmegen öte qiın, küyip qaluıñ mümkin… Osı arada Britaniyanıñ Prem'er – ministri bolğan Bendjamin Dizraelidiñ

  • Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Jeke arhivimnen tabılğan qwndı mwrağat «Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi) Bwl öleñdi 1980 – jılı Ör Altaydıñ Köktoğay audanına qarastı Düre auılında 61 jastağı Qauan Orınbasarwlı degen aqsaqal aytqanınan jeke arhivimde saqtalıp qalğanınan tauıp oqırmanmen bölisip otırmın. Ay, qwday – au, aqqa jaq, Öziñi ayan men naqaq. Aqiqat degen jolıñnın, Abıroyıñdı aşpa haq. Ayatbenen qadısqa, Alla niet aq iske. Jan almasam joq edi-au, Jaza tartsın degen baq. Meni sottap baylatıp, Zığırdandı qaynatıp. Masayrasın mäz bolıp, Qinağandı öziñ tap Jaqın jerden jau şığıp, Maqül isten dau şığıp. Dwşpan üstap qolımnan, Itter tistep tonımnan. Jaman tosu bolğan şaq, Tütqın bolıp tarığıp, Jalğız jatıp zarığıp, Aşu qısıp oydı alıp, Dert jäyilip boydı

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

    Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

     Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: