جۇگىرتپەلەر
 |  | 

قازاق حاندىعىنا 550 جىل

تۇركيادا قازاق حاندىعىنىڭ 550-جىلدىعىنا وراي كونفەرەنتسيا ءوتتى

<span>kerey.kz</span>kerey.kz
 |  Sep 5, 2015

قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىلىگىندە قازاق حاندىعىنىڭ 550-جىلدىعىنا وراي كونفەرەنتسيا ءوتىپ، وعان تۇرىك قوعامىنىڭ ساراپتامالىق جانە قوعامدىق توپتارىنىڭ جانە باق وكىلدەرى قاتىستى.

قازاقستاننىڭ ەلشىسى جانسەيىت تۇيمەباەۆ سويلەگەن سوزىندە قازاقستاننىڭ مىڭداعان جىلداردان بەرى ءتۇرلى وركەنيەتتەر دامۋ جولدارىنىڭ توعىسقان، حالىقتاردىڭ ۇلى كوش باعدارلارىنىڭ قيىلىسقان جەرى بولعانىن اتاپ ءوتتى. مۇندا ەۋرازيالىق دالانىڭ كەڭ اۋماقتارى يگەرىلىپ، ماتەريالدى جانە رۋحاني مادەنيەت ورناتىلعان. بۇگىندە بۇل بىرەگەي مادەنيەتتىڭ جەتىستىكتەرى بۇكىل الەمدە مويىندالۋدا.

ج. تۇيمەباەۆ كونفەرەنتسيا قاتىسۋشىلارىنىڭ نازارىنا قازاق حاندىعىنىڭ 550-جىلدىعىن اتاپ ءوتۋ شاراسى قازاقستان ءۇشىن زور ماڭىزعا يە ەكەنىن ايتتى. مەرەيتويلى جىل حالىقتىڭ تاريحي ساناسىنىڭ قالىپتاسۋىندا ەرەكشە ورىن الىپ جاتىر. بۇل ءىس-شارا قازاقستان مەن تۇركى الەمىنىڭ اعارتۋشى ينتەلليگەنتسياسىنىڭ ءىس-ارەكەتتەرىندە دە بەينەسىن تاپپاق.03.09.15Turkeykazkhan5501_673_378_95

ءىس-شاراعا قاتىسقاندار قازاق حاندىعى تاريحىنا اسا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ، قازاقستاننىڭ تاريحى مەن مادەني ءداستۇرىن زەرتتەۋگە باعىتتالعان بىرلەسكەن ۇمتىلىستاردىڭ قاجەتتىلىگى ءۇشىن ءسوز قوزعادى. وسىعان وراي، قازاق حاندىعىنىڭ 550-جىلدىعىن اتاپ ءوتۋ ءىس-شارالارى ۇلتتىق مەملەكەتتىلىگىنىڭ قالىپتاسۋىنىڭ تەرەڭ تامىرلارىنىڭ بار ەكەندىگىنە جانە جالپى باۋىرلاس قازاقستان جەرىندەگى تاريحي مەملەكەتتىلىگىنىڭ كۋاسى بولىپ تابىلادى. قازاق حاندىعىنىڭ 550-جىلدىق مەرەيتويىنىڭ قازاقستاندىق جاستارى ءۇشىن مۇراگەرلىك كورىنىسى، سونىمەن قاتار قازىرگى زامانداستاردىڭ جينالعان ءبىلىم قورىن، ءوز حالقىنىڭ سالتى مەن ءداستۇرىن كەلەر ۇرپاق ءۇشىن ساقتاۋعا مىندەتتىلىگىنىڭ بەلگىسى ەكەندىگى اتالىپ ءوتتى.

كونفەرەنتسيا اياسىندا قازاقستان مەن تۇركيا ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستارىنىڭ تاريحى، قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مەن قازاقستان اتا زاڭىنىڭ 20-جىلدىعى سەكىلدى اتالىپ جاتقان باياندى ۋاقيعالار تاقىرىبىنا سايكەس فوتوكورمە ۇيىمداستىرىلدى. وعان قوسا، جانىبەك پەن كەرەي حاندارىنىڭ بەينەسى كورسەتىلگەن سۋرەتتەر مەن اتى اڭىزعا اينالعان ابىلاي حان وتىرعان كوپ قاناتتى كيىز ءۇي ماكەتى شىعارىلدى. قاتىسۋشىلاردىڭ نازارىنا تۇرىك تىلىندە باسىپ شىعارىلعان قازاقستان تۋرالى كىتاپتار ۇسىنىلدى.

قر ءسىم باسپا ءسوز قىزمەتى

Related Articles

  • بۇلانتى-اڭىراقاي شايقاستارى: جالعانى مەن شىندىعى

    بۇلانتى-اڭىراقاي شايقاستارى: جالعانى مەن شىندىعى

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    ءسوز باسى «سوۆەت وكىمەتى تۇسىندا قازاق تاريحى بۇرمالانىپ، تەرىس تۇسىنىك بەرىلدى» دەگەن ءسوز ءجيى ايتىلادى قازىر. باسىلىم بەتتەرىندە بولسىن، تاريحشىلاردىڭ باس قوسقان جيىندارىندا بولسىن. جالعانى جوق، انىق ەدى. كۋامىز، 70-جىلدارداعى قازاق تاريحى وقۋلىعىنىڭ قالىڭدىعى پىشاقتىڭ قىرىنداي عانا-تىن. ونىڭ ءوزى ماردىمدى وقىتىلمادى. بۇل شەجىرەمىزدىڭ وتار كەزدەگى كۇيى ەدى… ال قازىرگى تاريحىمىز بۇرىنعىدان دا بەتەر سوراقى جاعدايعا ءتۇستى. ءبىلىم مەن عىلىمعا كوڭىل ءبولۋدىڭ ورنىنا بۇگىنگى قازاق رۋ-تايپا ۇيماسىنان شىعا الماي ءجۇر. وسى كۇنى اركىم ءوز اتالاسىنىڭ نەمەسە باباسىنىڭ بي بولعانىن، جىراۋ نە باتىر بولعانىن ويدان شىعارعان جالعان دەرەكتەرىمەن ۇزدىكسىز ناسيحاتتاپ، كەيىن وعان سان ميلليونداعان قارجى شاشىپ، كىتاپ شىعارۋ، اس بەرىپ، كەسەنە، ەسكەرتكىش ورناتۋ سىقىلدى ت.ب. بەرەكەسىز ءىستىڭ سوڭىنا تۇسكەن. وكىنىشكە قاراي، جاعىمسىز

  • تارباعاتايداعى ۇلت-ازاتتىق كۇرەس

    تارباعاتايداعى ۇلت-ازاتتىق كۇرەس

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    (وسى تاريحي وقيعانىڭ  70 جىلدىعىنا ارنالادى) قازاق جەرىنىڭ شىعىسىنداعى تارباعاتاي جەرىدە تاريحتىڭ تارعالاڭ جىلدارىنىدا بولىسكە ءتۇسىپ جارىمى قازىرگى قىتاي جەرىندە قالعانى بەلگىلى. وسى قاسيەتتى توپىراق ەجەلدەن اتام قازاقتىڭ قۇتتى قونىسى بولىپ كەلگەن ەدى، وسى تارباعاتايدىڭ ارعى بەتىندە (1944-1962) جىلدارعا دەيىن ءتۇرلى تاريحي، ساياسي وقيعالار بولىپ جاتتى، ىشىندە ەڭ كورنەكتىسى 1944-1947 جىلدار ارالىعىندا بولعان ۇلت-ازاتتىق كۇرەستەر ەدى.  دەسەدە وسى كۇرەستەر بولعان قازاقتىڭ ءتورت ايماعىنىڭ ەكەۋىندە ياعني التايمەن ىلەدە بولعان ۇلت-ازاتتىق كۇرەستەرى تۋرالى كوپ ايتىلىپتا جازىلىپتا كەلەدى، دەسەدە تارباعاتاي جەرىندە بولعان كۇرەستەر ايتىلماي كەلەدى، بولعان تاريح تاسادا قالماۋ كەرەك، ەندەشە تارباعاتايداعى وقيعالار قالاي بولدى؟ كىمدەر قوزعالىس باستادى؟ سوڭى نەمەن اياقتالدى؟ وسى ساۋالدارعا تاريحي دەرەكتەرمەن سول وقيعاعا قاتىسقان كۋاگەرلەردىڭ ەستەلىكتەرى ، تاريحي كارتينالار ارقىلى جاۋاپ

  • قازاق-جوڭعار ءدىن ءۇشىن سوعىسپاعان!

    قازاق-جوڭعار ءدىن ءۇشىن سوعىسپاعان!

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    قازاق-جوڭعار ءدىن ءۇشىن سوعىسقان دەگەندەر مىنا دەرەككە سۇيەنسە كەرەك: 1691 جىلى 6 اقپاندا يركۋتسك قالاسىندا جوڭعار حانى گالدان بوشوگتۋ (موڭعول. گالدان بوشيگت; قالم. گالدان-بوشيگت; 1644 – 1697) ەلشىلەرىنىڭ قازاق حاندىعى تۋرالى اڭگىمەسى. «…شابارماندار: «وسىدان ون جىلداي بۇرىن ولار، قالماق بۋشۋحتۋ حانى مەن كازاك ورداسى، ءدىنى ءارتۇرلى بولعان. بۋشۋحتۋ حان قالماقتارمەن جانە باسقا دا وردا مۇشەلەرىمەن بىرگە دالاي-لاماعا سەنەدى، ال كازاك ورداسى اسىرەسە مۇحامەتكە قىرىمدىق جولمەن سەنەدى، بۇسۋرماندىق جولمەن سۇندەتتەلەدى. ال بۋشۋحتۋ حان كازاك ورداسىنا ونىمەن، قالماق بۋشۋحتۋ حانىمەن جانە وردانىڭ باسقالارىمەن ءبىر دالاي لاماعا بىرىگىپ بۋدداعا سەنسىن دەپ جىبەردى. سوندىقتان دا ولارمەن جانجال تۋىندادى، ويتكەنى ولار قالماق جولىمەن دالاي-لاماعا سەنگىسى كەلمەدى، وسىنىڭ سالدارىنان ۇلكەن شايقاستار بولىپ، بۋشۋحتۋ حان ولاردىڭ كوپتەگەن

  • ءبورىنىڭ اتىن العان يتەلى مەن مولقى

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    («”ۆ”دىبىسىنىڭ ءومىرى» ماقالاسىنان ءۇزىندى) ۆورگ(ۆورك). بۇل كادىمگى كوك ءتۇستى جانە وسىعان بايلانىستى ءبورىنى ءبىلدىردى. ءبورى دەگەن ءسوزدىڭ ءوزى كوك ءتۇستى ۇعىندىرادى. ۆورگ(ۆورك) ءسوزى ۆ دىبىسىنىڭ “ۇب، وب، اب، با، بو، بۇ، ۇ، ۋ” بولىپ تۇرلەنۋىنە ساي، بۋرع، ۆورع، بۋرى، ۆلۋە، ءبورى، بورىك، ۆولك سوزدەرىن تۋدىردى. ۆولك – ولەكشىن. ۆلۋە(بورە، بولە) – اعىلشىن تىلىنە كوك ءتۇستى بىلدىرەتىن اتاۋ رەتىندە عۇندار جاعىنان ەندى. ءۆولف(بورىپ) ءسوزى ولاردا ءبورىنى بىلدىرەدى. بۋرىل ءتۇس تە كوك ءتۇستى نەگىز ەتەدى. قازاقتا “بورىكتىرىپ قىرادى” دەگەن ءسوز بار. بۇل بىرىكتىرىپ قىرادى دەگەن ماعىنانى بەرەدى. قازاقتىڭ بىرىگۋ دەگەن ءسوزىنىڭ ءاۋباستا تۋىلۋىنا دا بورىلەردىڭ ازىعىن ۇستاۋداعى ۇيىمشاڭ ارەكەتى اسەر ەتكەن. ۆولك(بورع) – شىعىس ەۋروپا جەرىندە ءبورىنى ءبىلدىردى. ۆولك ءسوزى بولع، بولقى

  • تۇعىرىل حاننىڭ الەمدى بيلەگەن ۇرپاقتارى

    تۇعىرىل حاننىڭ الەمدى بيلەگەن ۇرپاقتارى

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    تۇعىرىل حاننىڭ نىلقى شامعۇن(سانعۇن), ەكە(ۇكى), تايبۇعا دەگەن ءۇش ۇلى بولدى. نىلقى شامعۇننان تاراعان اۋلەت تورعاۋىت، قالماق، اباق-ساحارا قاتارلى وردالاردىڭ بيلەۋشىلەرى بولسا، تايبۇعادان تاراعان اۋلەت ءسىبىر، تومەن حاندىقتارىن بيلەدى. تۇعىرىل حاننىڭ ءىنىسى جاقا قامبىنىڭ قىزىنان تۋعان جيەندەر ۇلى موعول ورداسىن، قىتايدى، يراندى بيلەسە، ءوزىنىڭ قۇلاعۋدان تۋعان جيەندەرى يراندى تاعى دۇبىرلەتتى. تۇعىرىل حاننىڭ ۇرپاقتارىنان قازان، قاجى-تارحان(استراحان), قاسىم حاندىقتارىنىڭ تاعىنا وتىرعاندار دا بولدى. قىرىم حاندىعىن بيلەگەن تۇعىرىل حان ۇرپاقتارى تۇتاس جوشى ۇلىسىنداعى بارلىق حاندىقتاردى شەڭگەلىندە ۇستادى. جوشى ۇلىسىنان شىققان حاندىقتاردىڭ تاۋەلسىزدىگىن قورعاۋ جولىنداعى شايقاستاردى ۇيىمداستىرۋشى بولدى. قىرىم حاندىعىن بيلەگەن تۇعىرىل حاننىڭ ۇرپاقتارى قىرىم حاندارىنىڭ ەسىمىنىڭ بارىندە كەرەي قوسىمشاسى بار. بۇل تۋرالى ورىس زەرتتەۋشىلەرى ەكىگە جارىلادى. ءبىرى، قاجى -كەرەيدى تۇعىرىل حان اۋلەتىنەن دەسە، ءبىرى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: