اۋىل ماعان حات جازىپتى
kerey.kz
قۋات اسىلبەكۇلىنان ەكى ولەڭ
قۋات اسىلبەك ۇلى 1986جىلى 19ساۋىردە قحر-داعى التاي ايماعى قابا اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. العاشقى ولەڭدەرى <<التاي گازەتىندە>> تۇساۋىن كەسكەننەن بەرى ءتۇرلى باسىلىمداردا جۇزدەن ارتىق ولەڭدەرى جارىق كوردى. قۋات اسىلبەك ۇلى قحر-داعى رەسپۋبليكالىق، ايماقتىق ءمۇشايرالاردىڭ كوپ مارتە جەڭىمپازى. مىسالعا، شىڭجاڭ پروۆينتسياسىنىڭ تۇڭعىش كەزەكتى جاس اقىندار ءمۇشايراسىنىڭ 2ورىن يەگەرى قاتارلى كوپ مارتە سىيلىقتاردى ەنشىلەگەن. التاي ايماقتىق ادەبيەتشىلەر مەن كوركەمونەرشىلەر قوعامى جانە << التاي اياسى>> جۋرنالى وعان <<ۇزدىك قالامگەر>> اتاعىن تابىستاعان. <<جەتى قابا جىرلايدى>>، <<اق قايىڭ ءارياسى>>، <<سان عاسىرلىق ساعىنىش >> الماناقتارىنا ولەڭدەرى ەنگەن. وزىندىك ءيىرىمى قۋاتتى، كونە مادەنيەت پەن جاڭا مادەنيەت توعىسقان ارالىقتاعى ادامدار ساناسىندا كەپتەلگەن ساعىنۋدىڭ بولەك بولمىسىن جىر قۇشاعىنا بەرىپ، جاڭاشا كۇڭگىرگە يە تاۋ بولارلىق ولەڭ ءداستۇرىنىڭ يەسى بولعان جاس تالانت قحر قازاقتارى اراسىندا ەرەكشە وقىلىمعا يە. اۆتوردىڭ تۇڭعىش پوەزيالىق كىتابى <<كيەلى جاعالاۋ>>دەگەن اتپەن جارىق كورۋ الدىندا.
اۋىل ماعان حات جازىپتى
Ⅰ
اۋىل ماعان حات جازىپتى: جول نۇسقاپ،
سويلەمدەرى قاراپايىم،-ءسوز قىسقا!
ون جاستامىن ول كەزدە مەن ەلىتكەن،
جانارىمنىڭ ىشىندەگى بولمىسقا.
ونىڭ ءار تال ءشوپ-جۋسانىن سۇيگەن ەل،
بار سوزىنەن تىم عاجايىپ كۇيگە ەنەر.
پاراقتاردان قۇلپىرادى گۇل دالا،
مامىرداعى جۇپار ءيىس جيدەلەر.
ءبىزدى قالاي ەسكە الدى ەكەن ارمان قىپ،
ءبىر بەتىندە قۇس سايرايدى…ورماندىق!.
ءبىر بەتىنەن جاتىر اعىپ وزەندەر،
ءبىر بەتىندە ماۋجىرايدى تاۋ قالعىپ.
كوزىم تالىپ تارام-تارام كوپ ىزدەن،
ءبىر بەتىندە سارى جاپىراق جەل ۇزگەن.
ءبىر بەتىنەن شىقتى داۋىس: سەلت ەتتىم،
مەن اداسىپ كەتكەندەيمىن تەڭىزگە.
<<، _ مەنى سۇيسەڭ بۋىنىڭدى بەكەمدەپ،
قۇشاعىمنىڭ ىستىق جەرىن مەكەندەپ >>.
ون جاسىمدا جىلاپ قايتتىم اتىزدان،
اۋىل مەنى تاستاپ كەتكەن ەكەن دەپ.
ۇياسىنا قۇلاپ ءتۇستى كۇن كوشىپ،
كەكىلىمنەن جاز سامالى تۇردى ەسىپ.
كوگجيەكتىڭ شاشىراعان نۇرىمەن،
مەنى الديلەپ كەتتى سوسىن جىر-بەسىك.
ايتارىمدى ەندى الەمگە تىڭداتام،
مىنەزىممەن باستان-اقىر بىزگە ءتان.
,-ايرانىڭدى ءىش،
كوپ شارشاما،
دەمىڭدى ال،
, _ اۋىل سەنىڭ قاسىڭدا،-دەپ كۇلدى اپام.
Ⅱ
اۋىل ماعان حات جازىپتى:_ ماقتانام،
ءار سويلەمى جان-دۇنيەمە اتتاعان.
ون سەگىزگە شىققان كەزىم ول مەنىڭ،
ماحابباتتىڭ ەرتەگىسىن جاتتاعان.
قادامىمدى نۇرلى اۋىلعا باسىپ نىق،
قىز جانارى شاشىپ سەزىم…شاشىپ قۇت!.
ءبىر قۋانىش بيلەپ تاۋمەن دالانى،
تامىرىمدى جۇلقيدى اساۋ عاشىقتىق!
جۇلدىز جانعان ايلى ءتۇندى كورپە قىپ،
تۇردىم قىزعا تىلەك ايتىپ،
شەر توگىپ!
,-سۇيەم دەدىم،-باتىر، باتىل پىشىندە،
كەتتىم سوسىن ورتەنىپ…
ءوتتى ۋاقىت، جۇگىن ارتىپ اتانعا،
سول ون سەگىز، سەنى اڭسايمىن قاشاندا.
ءبىر سوزىندە سونى ايتىپتى: مۇڭلى اۋىل،
:، _ قىزبەن ەرىپ كەتتىڭ عوي دەپ شاھارعا.
ۇزاتىپ ساپ بالا اقىندى مىقتى وسى!
قويعان سولاي سالەم حاتتىڭ نۇكتەسىن.
باس اينالىپ ارمان قۋعان شاھاردا،
اۋىلدى ويلاپ جاس جىگىتتىڭ شىقتى ەسى.
Ⅲ
قايعىسىمەن قۋانىشىن زاماننىڭ،
تەرەڭ سەزىپ، تەنتەك ويعا جول الدىم.
تاڭعى ازاننىڭ داۋىسىمەن ويانىپ،
جەر اعارا تۋعان جەرگە ورالدىم.
بويىمىزعا سابىر قوندى دەسەكتە،
ساعىنىشقا ارەڭ توزگەن قوس وكپە.
كەتتىم سۇڭگىپ قۇشاعىنا اۋىلدىڭ،
ىڭىرانىپ كىردى اۆتوبۋز بەكەتكە.
ءالى ەسىمدە،
سول ءبىر تاڭنىڭ سۇلباسى،
قوش ايتىسقان ماحابباتتىڭ مۇڭداسى.
,-سۇيەم،-دەگەن ەلىك قىز جوق تەك ونىڭ،
ولەڭىمنەن سىڭعىرلايدى سىرعاسى.
كوكەيىمدە عاسىر قويعان سۇراق قاپ،
جەتتىم ۇيگە، جۇگىمدى ەرتىپ.. جول اتتاپ.
اۋىل سەنى تاپتى بالام اقىرى،
قايتا ورالعان قارىلعاشتاي قوناقتاپ.
سەندە باستىم بالالىقتىڭ پەرنەسىن،
ساعان جاققان جىر-شىراعىم سونبەسىن.
پانيدەگى ەڭ قىمباتتى تۇراعىم،
ھام قۇلاسام دەم الاتىن جەرلەسىم.
قاسيەتىڭ كەتپەس سەنىڭ جوعالىپ،
ساجدەدە ايتقان دۇعاسىنا ورانىپ،
,-كوپ شارشاما،
،-ايران ءىش دەپ،-سۇيەتىن،
جاتىر اپام قۇم توبەدە دەم الىپ.
قايران اپام،
شەكسىز مەيىر…
اسىل ءان،
جىلامايدى ون جاستاعى جاس ۇلان.
ءدىرىل ەتىپ بۇكىل كۇرە تامىرىم،
جۇرىپ ءوتتىم ەسكى اتىزدىڭ قاسىنان.
ساعان قيماي قاراپ تۇرعان كوز كەشە،
كوزبەن كورىپ ايتىلاتىن ءسوز نەشە.
كوگجيەكتە باياعىداي قىپ-قىزىل،
بىراق اتتەڭ بارلىعى ۇنسىز.. وزگەشە.
تاس قاراڭعى،
اي تۋماعان ءتۇن ەدى،
موينىما ساپ مۇزداي سۋىق بىلەگىن.
, _ اۋىل سەنىڭ قاسىڭدا، _ دەپ ىرگەمنەن،
ەندى ماعان ۋاقىت ساق-ساق كۇلەدى.
ەرتىس
قول بۇلعاپ قايدا قالدىڭدار؟
التايدىڭ ارمان دالاسى.
ەسەن بول، ەندى جال-قۇمدار،
ەسەن بول، ەرتىس جاعاسى.
تامىزدا،
تاڭدا،
ەرتەمەن،
تۇماننان قيال ايىقتى.
الىستاعانداي ولكەدەن،
ەسىلىپ ەستىم قايىقتى.
جاعالاۋ تۇردى شارق ۇرىپ،
قۇلازىپ قۇلاپ ارتىمدا.
تۇمسىعىن مۇڭعا تولتىرىپ،
جەل ايداپ جاتقان تولقىنعا.
مەن،
جەزدەم،
جانە كارى اعاش،
كىسىنەپ كوڭىل ايعىرى.
تەربەيدى ءتۇندى جالاڭاش،
ەرتىستىڭ شىمىر ايدىنى.
سۇيرەلەپ كەتتى ول ءبىزدى،
جاقسىلىق قايدا جاتسىنعان.
سۇيەمىن تامىز مەن كۇزدى،
تامىزداعى ەرتىس اقشۋلان.
تولقىندار تۋلاپ باسىمدا،
كەۋدەمە كوكتەم مەكەندەپ.
قوسىلدىم تەنتەك عاسىرعا،
شەت-شەكسىز بولسام ەكەن دەپ.
الماسىپ جىلدار كەلسەم دە،
وزىڭە سۇيەپ باسىمدى.
ەلەيدى كىمدەر ءدال سەندەي،
عالامات داۋىل اقىندى.
تۇلپارداي شاپقان كوسىلىپ،
ساپارعا شىقتىم…جول الىس!.
ولەڭگە كەتتى قوسىلىپ،
تامىرىمداعى تولى اعىس.
(سوڭى)
kerey.kz
پىكىر قالدىرۋ