زۋقا باتىر 150 جىل زۋقا باتىر 150 جىل تۇلعالار قازاق حاندىعىنا 550 جىل ادەبي الەم
بۇلتتان بيىك بايراعى!
kerey.kz
اسكەرحان اقتاي
بۇلتتان بيىك بايراعى!
زۋقا باتىردىڭ 150 جىلدىعىنا
تولعاۋ
اللا دەپ، ءسوزىن باستاعان
الدىنا جايىپ قۇراندى.
ەگەسكەن جاۋعا شاپقاندا،
ەر بۇقارباي ۇرانى!
جەلگە بيلەپ قۇراعى،
جەمەنەي، زايسان تۇراعى.
كەشە دە وتكەن ەر زۋقا،
التى الاشتىڭ ايبارى،
سۋ باسىنىڭ تۇنىعى
ءسۇت بەتىندە قايماعى.
قىراننىڭ بويى قىستاۋى،
جەمەنەي باسى جايلاۋى.
…بۋرىل شىڭنىڭ باسىندا،
بۇلتتان بيىك بايراعى!
اللا دەپ ءسوزىن باستاعان،
ارقا تۇتار كوسەمىم.
الاش امان بولسىن دەپ،
ارقاڭدى جەلگە توسەدىڭ.
وتانعا جىلۋ بولسىن دەپ
وشاقتىڭ وتىن كوسەدىڭ.
…ەل ءۇشىن وتكەن ەرلەردىڭ
ەستە قالار داڭقى شىن.
ساڭلاق تۋعان ەرلەردىڭ،
سارقىتىسىڭ، ارتىسىڭ!
قولىڭا قارۋ العانىڭ
قارا ورمان حالقى ءۇشىن،
تولارساقتان سۋ كەشتىڭ
ءدىن مەن ءداستۇر، سالت ءۇشىن.
بىزدە ءجۇرمىز ەر بابا،
سەن جاساعان ەرلىكتىڭ
جاساي دا الماي جارتىسىن!
كۇن استىندا كۇمىس شىڭ،
دۋلىعاسى سەكىلدى.
كۇمبىر-كۇمبىر كۇمبەزدەر
قۇبىلاسى سەكىلدى.
جۇزىندەگى مەيىرىمى
شۇعىلاسى سەكىلدى.
ەلىم دەگەن ەرلەردىڭ
تۇرعىلاسى سەكىلدى.
قۇبىلاعا بەت تۇزەپ،
قۇدايعا جاساپ قۇلشىلىق.
شاراپاتتى بولسىن دەپ
شاكىرت ەرتتىڭ قۇلشىنىپ.
ءدىننىڭ بولدى دىڭگەگى
ءوزىڭ ەككەن مىڭ شىبىق.
ازان داۋىس ەستىلسە،
التاي جاقتان اي تۋىپ،
كۇنگەي بەتتەن كۇن شىعىپ.
حاق جولىنا قىزمەت قىپ،
نۇرعا بولەپ جان-جاعىن.
سىرىنا تەرەڭ بويلاعان،
الىفپەنەن حامزانىڭ.
كاگباعا ءتاۋ ەتتىڭ،
مەككەنىڭ تاتىپ ءزامزامىن.
توپ الدىندا سويلەسە
تورى جورعاداي تايپالعان.
تولتىرىپ اققان ارناسىن
تولقىن سۋداي شايقالعان
كوپ الدىنا شىققاندا
كوسەمدىگى بايقالعان.
ەكى تالاي كۇندەردە
ەردىڭ كەگىن قايتارعان.
تورە الدىندا تايسالماي
اقيقاتتى ايتا العان.
جاپىراعى سالالى
نار تەرەكسىڭ جايقالعان.
كەشە دە وتكەن ەر زۋقا
قارلى التايداي شىڭ ەدى.
كۇن جوق بولسا اي ەدى
اي باتقاندا كۇن ەدى.
جاۋعا شاپسا قاھارلى
جاۋار بۇلتتاي تۇنەردى.
ەلىن جاتقا بەرمەگەن،
قازاقتىڭ ەدى تىرەگى.
كوپ ىشىندە ءبىر ەدى.
توپقا سالسا مىڭ ەدى.
جۇزىنە ءۇمىت ۇيالاپ،
كىمدە كىم كورسە قيانات.
ىزدەپ ءادىل زۋقانى،
تاباتىن مەدەت، تياناق.
قالبا تاۋىن قاپتالداپ،
قايقايا وسكەن سامىرسىن.
قارا ءنوپىر جاۋ كەلسە.
قارسى سوققان داۋىلسىڭ.
بار قازاققا باۋىرسىڭ.
سارى التىننان اۋىرسىڭ.
قاناتىندا قىراننىڭ
قايقى تالدى قاۋىرسىن.
وڭ جاعىڭدا- قارا ەرتىس،
سول جاعىڭدا – ساۋىر شىڭ.
…كوپ جىلقىنىڭ ىشىندە
كوز تارتپاي ما، الاسى…
الاشتا وتكەن ەر زۋقا،
دارا تۋعان داناسى.
نوقتا اعاسى كەرەيدىڭ
يتەلى اتا بالاسى! .
كەمەل تۋعان كەمەڭگەر،
ازاماتتىڭ ساراسى.
ءبىر ارنادا توعىسقان،
يمان، ەرلىك سالاسى.
كەشەگى وتكەن ەر زۋقا
قولىنا العان الداسپان،
اتا جاۋمەن ايقاسقان،
اۋزىنا ءدان سالماستان.
جەبەدەن دە جۇيرىك ەڭ،
وتكىر دە ەدى الماستان.
ازاتتىق ءۇشىن كۇرەسىڭ
ايلاردان ايعا جالعاسقان.
بەرەن مىلتىق اسىنىپ
بەكىنگەن جاۋمەن بەلدەسىپ.
قاراشادا قار كەشىپ،
سۇمبىلەدە سەل كەشىپ.
سەرىكتەرى قاسىندا،
سەمسەرىن قاتار سەرمەسىپ.
تەكتى دە تۋعان باتىردى،
تەربەتىپ جاتىر جەر بەسىك.
جەزبۇيداسىن سۇيرەتىپ،
جەلبەگەيلى جەل كوشىپ….
*****
كولدەنەڭدەپ كەتتىڭ بە،
كوكپەكتىنى كوبەلەپ.
جەلە جورتىپ ءوتتىڭ بە،
جەمەنەيدى جەبەلەپ.
الدى مۇنار دۇنيە
زۋقادان ءوتتى -اۋ، نە كەرەك؟…
زۋقانىڭ باسىن العان كۇن،
ارماندا قازاق قالعان كۇن.
ۇركەردىڭ جۇزگەن ساۋلەسى،
ۇلىڭگىر كول سۋالدى.
قالباتاۋ بەتىن قاپتاعان
قاراعاي باسى قۋاردى.
كەگىڭدى سەنىڭ الام دەپ،
جاۋىڭا ويناق سالام دەپ،
ەرجۇرەك الاش بالاسى
تۇلپار ءمىنىپ تۋ الدى،
قاس دۇشپاننان كەك الىپ،
قىلىش قانعا سۋاردى.
ازاتتىقتىڭ تاڭى اتىپ،
الاشىم قايتا قۋاندى.
وعىلان تۋعان ەرلەر-اي،
زۋقامەن بولعان مايدانداس.
كەرۋەن كوشى سەكىلدى
كەتكەن كۇندەر اينالماس.
قىراننىڭ سۋى سور بولار،
كوزىنەن تامسا قايران جاس.
******
ءتورت جاققا وشاق قازدىرىپ،
توبەل دونەن سويدىرىپ،
توڭىرەگىن كوركەمدەپ،
توبەگە ءمۇسىن قويدىرىپ.
ءجۇز ەلۋ جىلدىق داڭقىڭدى،
ءجۇزى جارقىن ۇرپاعىڭ
جاتىر مىنە مىنە توي قىلىپ.
تەرەڭنەن تەرگەن مارجانداي
تولعادىم سىزگە تەكتى جىر.
تاۋەلسىزدىك تاڭى اتىپ،
تۇندىگىمنەن توكتى نۇر.
التىن سۇڭقار ازاتتىق
الاشقا قايتا قونعالى
جيىرما بەس عاسىرداي،
جيىرما بەس ءوتتى جىل.
تاۋەلسىز قازاق ەلىمنىڭ
توردە تاسىپ ىرىسى.
الاقاندا التىنى
ۋىسىندا كۇمىسى.
اتىراۋ، التاي بويىندا
ەركىن ەسكەن تىنىسى.
ەرلىك پەنەن جىگەرگە
پاراساتىڭ سىيىپ تۇر.
رۋحىڭ اسقاق بيىك تۇر.
راببىم ءوزى جار بولىپ
راحىم نۇرىن قۇيىپ تۇر.
التى الاشتىڭ ابىرويىن
اللام ءوزىڭ، بيىك قىل!
KEREY.KZ
پىكىر قالدىرۋ