Зуқа батыр 150 жыл Зуқа батыр 150 жыл Тұлғалар Қазақ хандығына 550 жыл Әдеби әлем
Бұлттан биік байрағы!
kerey.kz
Аскерхан Ақтай
Бұлттан биік байрағы!
Зуқа батырдың 150 жылдығына
Толғау
Алла деп, сөзін бастаған
Алдына жайып Құранды.
Егескен жауға шапқанда,
Ер Бұқарбай ұраны!
Желге билеп құрағы,
Жеменей, Зайсан тұрағы.
Кеше де өткен ер Зуқа,
Алты алаштың айбары,
Су басының тұнығы
Сүт бетінде қаймағы.
Қыранның бойы қыстауы,
Жеменей басы жайлауы.
…Бурыл шыңның басында,
Бұлттан биік байрағы!
Алла деп сөзін бастаған,
Арқа тұтар көсемім.
Алаш аман болсын деп,
Арқаңды желге төседің.
Отанға жылу болсын деп
Ошақтың отын көседің.
…Ел үшін өткен ерлердің
Есте қалар даңқы шын.
Саңлақ туған ерлердің,
Сарқытысың, артысың!
Қолыңа қару алғаның
Қара орман халқы үшін,
Толарсақтан су кештің
Дін мен дәстүр, салт үшін.
Бізде жүрміз ер баба,
Сен жасаған ерліктің
Жасай да алмай жартысын!
Күн астында күміс шың,
Дулығасы секілді.
Күмбір-күмбір күмбездер
Құбыласы секілді.
Жүзіндегі мейірімі
Шұғыласы секілді.
Елім деген ерлердің
Тұрғыласы секілді.
Құбылаға бет түзеп,
Құдайға жасап құлшылық.
Шарапатты болсын деп
Шәкірт ерттің құлшынып.
Діннің болды діңгегі
Өзің еккен мың шыбық.
Азан дауыс естілсе,
Алтай жақтан ай туып,
Күнгей беттен күн шығып.
Хақ жолына қызмет қып,
Нұрға бөлеп жан-жағын.
Сырына терең бойлаған,
Әліфпенен хамзаның.
Кагбаға тәу еттің,
Меккенің татып зәмзамын.
Топ алдында сөйлесе
Торы жорғадай тайпалған.
Толтырып аққан арнасын
Толқын судай шайқалған
Көп алдына шыққанда
Көсемдігі байқалған.
Екі талай күндерде
Ердің кегін қайтарған.
Төре алдында тайсалмай
Ақиқатты айта алған.
Жапырағы салалы
Нар терексің жайқалған.
Кеше де өткен ер Зуқа
Қарлы Алтайдай шың еді.
Күн жоқ болса Ай еді
Ай батқанда күн еді.
Жауға шапса қаһарлы
Жауар бұлттай түнерді.
Елін жатқа бермеген,
Қазақтың еді тірегі.
Көп ішінде бір еді.
Топқа салса мың еді.
Жүзіне үміт ұялап,
Кімде кім көрсе қиянат.
Іздеп әділ Зуқаны,
Табатын медет, тиянақ.
Қалба тауын қапталдап,
Қайқая өскен самырсын.
Қара нөпір жау келсе.
Қарсы соққан дауылсың.
Бар қазаққа бауырсың.
Сары алтыннан ауырсың.
Қанатында қыранның
Қайқы талды қауырсын.
Оң жағыңда- Қара Ертіс,
Сол жағыңда – Сауыр шың.
…Көп жылқының ішінде
Көз тартпай ма, аласы…
Алашта өткен Ер Зуқа,
Дара туған данасы.
Ноқта ағасы Керейдің
Ителі ата баласы! .
Кемел туған кемеңгер,
Азаматтың сарасы.
Бір арнада тоғысқан,
Иман, ерлік саласы.
Кешегі өткен ер Зуқа
Қолына алған алдаспан,
Ата жаумен айқасқан,
Аузына дән салмастан.
Жебеден де жүйрік ең,
Өткір де еді алмастан.
Азаттық үшін күресің
Айлардан айға жалғасқан.
Берен мылтық асынып
Бекінген жаумен белдесіп.
Қарашада қар кешіп,
Сүмбіледе сел кешіп.
Серіктері қасында,
Семсерін қатар сермесіп.
Текті де туған батырды,
Тербетіп жатыр жер бесік.
Жезбұйдасын сүйретіп,
Желбегейлі жел көшіп….
*****
Көлденеңдеп кеттің бе,
Көкпектіні көбелеп.
Желе жортып өттің бе,
Жеменейді жебелеп.
Алды мұнар дүние
Зуқадан өтті -ау, не керек?…
Зуқаның басын алған күн,
Арманда қазақ қалған күн.
Үркердің жүзген сәулесі,
Үліңгір көл суалды.
Қалбатау бетін қаптаған
Қарағай басы қуарды.
Кегіңді сенің алам деп,
Жауыңа ойнақ салам деп,
Ержүрек Алаш баласы
Тұлпар мініп ту алды,
Қас дұшпаннан кек алып,
Қылыш қанға суарды.
Азаттықтың таңы атып,
Алашым қайта қуанды.
Оғылан туған ерлер-ай,
Зуқамен болған майдандас.
Керуен көші секілді
Кеткен күндер айналмас.
Қыранның суы сор болар,
Көзінен тамса қайран жас.
******
Төрт жаққа ошақ қаздырып,
Төбел дөнен сойдырып,
Төңірегін көркемдеп,
Төбеге мүсін қойдырып.
Жүз елу жылдық даңқыңды,
Жүзі жарқын ұрпағың
Жатыр міне міне той қылып.
Тереңнен терген маржандай
Толғадым Сізге текті жыр.
Тәуелсіздік таңы атып,
Түндігімнен төкті нұр.
Алтын сұңқар азаттық
Алашқа қайта қонғалы
Жиырма бес ғасырдай,
Жиырма бес өтті жыл.
Тәуелсіз қазақ елімнің
Төрде тасып ырысы.
Алақанда алтыны
Уысында күмісі.
Атырау, Алтай бойында
Еркін ескен тынысы.
Ерлік пенен жігерге
Парасатың сыйып тұр.
Рухың асқақ биік тұр.
Раббым өзі жар болып
Рахым нұрын құйып тұр.
Алты Алаштың абыройын
Аллам өзің, биік қыл!
KEREY.KZ
Пікір қалдыру