|  |  | 

Ezutartar Ädebi älem

QU- QU, DU- DU

Jwmat ÄNESWLIJumat anesuli

QU- QU, DU- DU

( Jwmattıñ äzilderi men qaljıñdarı)

 
«Beti bes eli qalıñ wyatsız ösekşi aramızda jür eken ğoy!»
Auıldağı jañalıqtardı üyden üyge jetkizip otıratın bir aq äyel bar. Onı jwrt “Qarajorğa” dep ataydı. Auılğa bir “jañalıq tarasa “Kim aytıptı” dep swrağanda, “Qarajorğa” ayttı” dese, bitti, “Ä,ä! Qarajorğa aytsa, qalt aytpaydı” deydi eken jwrt.
Sodan oyda joqta Qarajorğağa bir bäsekeles şığadı. Soñğı kezde körşi qaladan jetken “jañalıqtar” payda bola bastaydı. Sosın Qarajorğa özinen basqada “jañalıq” aytuşını izdep, körşisinen: “Kim aytıp jür bwl äñgimeni?” dep swraydı. Körşisi: “Auılsovettiñ qatını jeksenbi sayın qalağa barıp keledi, sol ayttı” dese, Qarajorğa: “Kötek! Beti bes eli qalıñ wyatsız ösekşi özimizdiñ aramızda jür eken ğoy!”dep betin şımşılağan eken.
«Meniki avtobustıñ gazınan tazaraq!»
Bir jigit artımen de, auzımen de SASIQ JEL şığarğış eken.
Zamandası: “aynalañdı sasıtıp bara jatsıñ ğoy” dese, anau:
“Meniki avtobustıñ gazınan tazaraq!” dep qwtılğan eken.

«Bir şekilgen qant äri qaray şekile beredi»
Erte zamanda bizdiñ Torğay jaqtağılar qant, şäy jäne twrmısqa qajetti ol pwl zattardı Atbasar, Qarqaralı bazarına barıp, malğa ayırbastap äkelgen. Ol kezdegi qant at basınanda ülken, şetinen şekip jeytindey iri bolğan. Sol bazarşılap kelgen bir jigit ağası ülken şarua bitirip kelgenine ırza bolıp, törde körpeniñ üstinde, jastıqqa jantayıp,mañızdanıp jatadı. Aldına dastarhan jayılıp, qwrt, irimşik, maymen şäy işu bastalsa kerek, sonda bazardan kelgen jigit ağası:
-Qatın au, dastarhanğa anau Atbasardan ädeyi äkelgen at basınday qanttı qoysay, auzımızdıñ dämin alıp, rahattanıp bir şäy işeyik”- dese, bäybişesi:
-Alda naurız kele jatır, odan keyin jaylauğa şığamız. Jazğa deyin jetsin dep jürgen ğoy meniki. Qant degeniñ şetinen bir şekilip kese, äri qaray şekile beredi ğoy!- depti. Sonda küyeui
-Qatına ay, bwrın auzıña tüspegen wlağattı söz ayttıñ ğoy!
Jaraydı, sonda da äkel beri,körşimen birge tätti şäy işip bir köreyik -depti.

 

 

«Kelesi jolı eki million berse, özim aq jığıla salam!»
Eki mıqtı boksşı Tört million üşin ringte wzaq şekisedi. Aqırında bireui wpay sanımen jeñip şığadı. Wpaymen jeñgeni 2,5 million alıp, jeñilgeni 1,5 million sıyaqı aladı. Sonda jeñilgen boksşı dollarmen sıyaqı alıp twrıp: “Kelesi jolğı şayqasta mağan eki million berse, özim aq jığıla salam!” degen eken.

 
«Mwnıñ denesin şınığa salıp, ğılım üşin saqtau kerek»
Köl jağasında tasbaqa men jılan qıdırıp kele jatadı. Bir kezde aldarınan tört ayağı kökke köterilip ölip jatqan jasıl qoñız kezdesedi. Jılan äp degende jasıl qoñızdı jwtıp jibereyin dep ,
tilin sumañdatıp jatqanda, oğan tasbaqa:
-Toqta! Bwl ölip jatqan älemge atağı şıqqan düniedegi eñ QU JUÇOK edi. Bwl köp ömir süredi deuşi edi, neğıp ölip qalğan?
-Endi, ajalı jetken şığar.
-Imandı bolsın. Mwnı laqtırmau kerek. Bwl öte sirek kezdesetin qu QOÑIZ. Bizde kunstkamera bar ma?
Joq
Al, ğılımi laborotoriya bar ma?.
-Onday bar ğoy.
-Bar bolsa, sondağı şınığa salıp, mwnıñ basınıñ erekşeligin , denesin ğalımdarğa zertteuge beru kerek.Al, sağan jemtik lyuboy uaqıtta tabıladı ğoy- depti tasbaqa jılanğa.

 
«Oybay, onda mwnıñdı alıp ket, men bwl stolğa otırmaymın!»
Bir jigit telearnanıñ bastığı qızmetinen bosap, ornına bir qwrdası kelipti. Ketip bara jatqan eks bastıqqa qwrdası:
-Mına jerde qimaytın zatıñ bolsa, qaldırma, alıp ketseyşi- dep küledi.
-Iä, äsirese, mına stoldı qimaymın. Bwl stoldıñ meniñ kezimde körmegeni joq. Talayğa ıstıq tösek te boldı ğoy- depti. Sonda Jaña kelgen bastıq şoşıp ketip:
-Oybay, olay bolsa, mwnıñdı qazir alıp ket! Men bwl stolğa otırmaymın! -depti.
 

Jwmat ÄNESWLI,jazuşı

Related Articles

  • Attığa jol, auızdığa söz bermegen Twrım batır

    Är däuirde halıqtıñ pana twtar, qormal sanar qwrmetti azamattarı boladı, solardıñ biri zamanı Attığa jol, auızdığa söz bermeytin, batırlığımen halqı jaqta twrıp, mınau ortası men mekenin qorğau jolında sırt jauğa ses bolıp kelgen Twrım batırdı tuğan halqı mäñgi wmatpaydı. Twrım bala küninen baluandığımen, qamşıgerligimen atı şıqqan, eseyip at jalın tartıp mine köz alartqan jaularınıñ betin qaytarıp közge tüskendikten «bwl öñirde Twrım bar» dep sırt jaular attap baspaytın bolğan. Twrım ömiriniñ soñında ziratın qazıp, qabırın twrğızıp qoyıp qajılıq saparğa attanıp, qaytarında bügingi Semey öñiri mañına kelgende twyıqsız dünie salıp, jol joldastarı süyekte bwzbay Sarterektegi özi äzirlep ketken qabırğa jetkizip, el, jwrtına tabıs etidi. Iteli ruınıñ bir mwnşa atası Ajı güñ bolıp

  • «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    Bizdiñ qazaqta «malğa dostıñ maldan basqa mwñı joq» – «maldan boğı ğana böten» talay jarımes Abaydıñ atına neşe türli söz aytqan. Onıñ işinde saudager ğana emes, özin “söz wstağan”, “el wstağan” sanaytındar da boldı. Bwlarğa Abaydıñ özi jauap berip ketken: «Tınış wyıqtat, sen esirke, baq sözime!». Al, anau jigit «maldıñ buımen» negizgi oyın dwrıs jetkize almağan siyaqtı. Ol, «Qwnekeñ malın şığındap, Abaydı oqıtıp, jağday jasamağanda qalay bolar edi… Biz de sol Qwnekeñ siyaqtımız…» degendi aytpaqşı boldı – au deymin… Qwnekeñ qayda, sen qayda… «Quatı küşti nwrlı söz, Quatın bilgen abaylar…» – deydi Abay. Sözdiñ quatın bilmegen öte qiın, küyip qaluıñ mümkin… Osı arada Britaniyanıñ Prem'er – ministri bolğan Bendjamin Dizraelidiñ

  • Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Jeke arhivimnen tabılğan qwndı mwrağat «Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi) Bwl öleñdi 1980 – jılı Ör Altaydıñ Köktoğay audanına qarastı Düre auılında 61 jastağı Qauan Orınbasarwlı degen aqsaqal aytqanınan jeke arhivimde saqtalıp qalğanınan tauıp oqırmanmen bölisip otırmın. Ay, qwday – au, aqqa jaq, Öziñi ayan men naqaq. Aqiqat degen jolıñnın, Abıroyıñdı aşpa haq. Ayatbenen qadısqa, Alla niet aq iske. Jan almasam joq edi-au, Jaza tartsın degen baq. Meni sottap baylatıp, Zığırdandı qaynatıp. Masayrasın mäz bolıp, Qinağandı öziñ tap Jaqın jerden jau şığıp, Maqül isten dau şığıp. Dwşpan üstap qolımnan, Itter tistep tonımnan. Jaman tosu bolğan şaq, Tütqın bolıp tarığıp, Jalğız jatıp zarığıp, Aşu qısıp oydı alıp, Dert jäyilip boydı

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

    Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

     Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: