|  |  | 

Köz qaras Ädebi älem

Azattıq jırı (Ömirhan ALTINĞA)

omirhn

 

Külkisin balanıñ,

Äldiin ananıñ,

Kisineuin jılqınıñ,

Bozdağan  tüyeniñ,

O, ğajap kieli ün,

Men sonı süyemin.

Kieli dauıstar,

Jer  jarıp taradı.

Jwpını tirlikten,

Qorğanıp  baradı.

Ruhın joymauğa,

Erteñin oylauda,

Wlı köş üdere köşude,

Satılu aqşağa, altınğa.

Joq minez, qazaqtıñ saltında.

 

Mezi bop, ıs tütek ğasırdan,

Qanjarday atılğan,

Köktegi kündi jaylatıp,

Nayzağay oynatıp,

Arıstanday ah wrğan.

Namısın bermeuge,

Jel sözge ermeuge.

Dinsizdiñ qolınan,

Qiyanat körmeuge.

Dininen ayrılıp,

Imansız ölmeuge.

İzinen şañ borap,

Ölgenin toñğa orap.

Ayqasqa mingen wl,

Ayşılıq jol qarap.

Tuı bar kötergen,

Qolında  ardan aq.

Atalar şeşimin,

Botası jön sanap.

Wlı köş baradı,

Bir-birin qaumalap.

 

 

Wlı  qwl, Qızı küñ

Boludı qalamas.

Bwl tirlik tağdırmen,

Betpe-bet jağalas.

Azat aspanğa  jetuge,

Ana dolıdan  alqınbay ötuge,

Özderin saylağan,

Közderi jaynağan,

Swltanşäriptiñ soñınan ilesken,

Jauımen betpe-bet küresken,

Abadan wldar-ay,

Mañday ter, köz jasın bwldamay,

Jayaulap asqan el esen-sau  Gimalay.

 

Boz jusanı bwrqırağan,

Tuğan jer topırağın sağınıp,

Qaytpağan jolınan jañılıp.

Qara bwlt tönse de aspannan,

Kezderde qiırşıq tas jauğan,

Alğan betinen qaytpağan,

Jalğan söz aytpağan,

Tağdırın  Allağa tapsırğan,

Tüyeler  qomında,

Tarihı  bürlegen,

Eşkimnen tosılıp,

Qaytudı bilmegen.

Şürşitke qosılıp,

Ötirik külmegen.

Bahadürler-ay!

Tudı oñınan,

Araylı  kün men ay.

 

Solardıñ twyağı,

Zañdı jalğası.

Bar edi tiliniñ alması,

Oyınıñ orağan şalması,

Ömirhan Altınnıñ,

Patşağa dat aytqan erligi,

Topşısın qataytqan,

Ağajay Altaydıñ örligi.

 

Wltı üşin, jauına-

bas bergen, babanıñ balası,

Erterek oyanğan sanası.

Söndirmes dwşpannıñ tabası,

Teñgelmes  dañqına,

Eşkimniñ şaması.

Esine tüskende babanıñ molası,

Ağadı köziniñ sorası.

Bauırdıñ ağası,

Eliniñ jağası boldı dep,

Oyanar sätiñ toldı dep,

Astana törinde Alaşqa  oy salğan,

Jüz jasa, bahadür batırım.

Bwl seniñ kieli,  jüyeli ğasırıñ!!!

 

K. BOĞIDABAEV.  kerey.kz

Related Articles

  • Attığa jol, auızdığa söz bermegen Twrım batır

    Är däuirde halıqtıñ pana twtar, qormal sanar qwrmetti azamattarı boladı, solardıñ biri zamanı Attığa jol, auızdığa söz bermeytin, batırlığımen halqı jaqta twrıp, mınau ortası men mekenin qorğau jolında sırt jauğa ses bolıp kelgen Twrım batırdı tuğan halqı mäñgi wmatpaydı. Twrım bala küninen baluandığımen, qamşıgerligimen atı şıqqan, eseyip at jalın tartıp mine köz alartqan jaularınıñ betin qaytarıp közge tüskendikten «bwl öñirde Twrım bar» dep sırt jaular attap baspaytın bolğan. Twrım ömiriniñ soñında ziratın qazıp, qabırın twrğızıp qoyıp qajılıq saparğa attanıp, qaytarında bügingi Semey öñiri mañına kelgende twyıqsız dünie salıp, jol joldastarı süyekte bwzbay Sarterektegi özi äzirlep ketken qabırğa jetkizip, el, jwrtına tabıs etidi. Iteli ruınıñ bir mwnşa atası Ajı güñ bolıp

  • «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    Bizdiñ qazaqta «malğa dostıñ maldan basqa mwñı joq» – «maldan boğı ğana böten» talay jarımes Abaydıñ atına neşe türli söz aytqan. Onıñ işinde saudager ğana emes, özin “söz wstağan”, “el wstağan” sanaytındar da boldı. Bwlarğa Abaydıñ özi jauap berip ketken: «Tınış wyıqtat, sen esirke, baq sözime!». Al, anau jigit «maldıñ buımen» negizgi oyın dwrıs jetkize almağan siyaqtı. Ol, «Qwnekeñ malın şığındap, Abaydı oqıtıp, jağday jasamağanda qalay bolar edi… Biz de sol Qwnekeñ siyaqtımız…» degendi aytpaqşı boldı – au deymin… Qwnekeñ qayda, sen qayda… «Quatı küşti nwrlı söz, Quatın bilgen abaylar…» – deydi Abay. Sözdiñ quatın bilmegen öte qiın, küyip qaluıñ mümkin… Osı arada Britaniyanıñ Prem'er – ministri bolğan Bendjamin Dizraelidiñ

  • Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Jeke arhivimnen tabılğan qwndı mwrağat «Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi) Bwl öleñdi 1980 – jılı Ör Altaydıñ Köktoğay audanına qarastı Düre auılında 61 jastağı Qauan Orınbasarwlı degen aqsaqal aytqanınan jeke arhivimde saqtalıp qalğanınan tauıp oqırmanmen bölisip otırmın. Ay, qwday – au, aqqa jaq, Öziñi ayan men naqaq. Aqiqat degen jolıñnın, Abıroyıñdı aşpa haq. Ayatbenen qadısqa, Alla niet aq iske. Jan almasam joq edi-au, Jaza tartsın degen baq. Meni sottap baylatıp, Zığırdandı qaynatıp. Masayrasın mäz bolıp, Qinağandı öziñ tap Jaqın jerden jau şığıp, Maqül isten dau şığıp. Dwşpan üstap qolımnan, Itter tistep tonımnan. Jaman tosu bolğan şaq, Tütqın bolıp tarığıp, Jalğız jatıp zarığıp, Aşu qısıp oydı alıp, Dert jäyilip boydı

  • Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: