|  | 

Ädebi älem

Tağı bir ay keledi qiyaqtanıp…

FB_IMG_1522294551408
Ämina Adayhan 198­4_jılı 24_aqpanda Altay aymağın­da tuğan .Şınjan
vnivresiteti jurnalistika mamandığın biti­rgen .Altay aymağı jazuşılar
odağınıñ müşesi .Kazır Taldıqorğan qalasında jeke käsipker .bir neşe jır
müşayralarınıñ jeñimpazı .2017_j “Jüiektegi ağıstar”, “jastı­q_jalın jır
“_attı jıynaqtarğa öleñderi engen .Jas aqın “Ädebiet älemi”ortalığınıñ
müşesi.

“Köktem keldi “
_deydi mezgil menmensip,
Meniñ janım qaraşada qalğığan.
Jäudiregen janarımdı kömgen şıq,
Sene almay jür säl bwğan…
Suretşiğıp suıq tünder süñgisin,
Terezeme tesireyip qonadı.
Wşıp ketken qaraşada “jıl qwsım”,
Qaytıp kelgen joq äli…
Hat jazbadı tım qwrısa sağınıp,
Hal _jäyimdi bilip häm.
Elemeyme jürgenimdi jabığıp?
Mümkin meni wmıtqan …
Köktem keldi,
Külki qosıp keşki ayğa ,
Bilekteri bileuli .
Küzdi wzatıp salğım kelmey eşqayda,
Kütip jürmin bireudi …
 * *
Tağı keldim sen twratın şaharğa,
Sağınştıñ balın qwyıp bokalğa .
Jatırqaydı meni tauıñ , aspanıñ,
Jatırqaydı adamdarda o, tauba!
Sende meni bwrınğıday kütpediñ,
Jüregimniñ tappay qaldım tipti emin.
Sensiz sürkey sezilgeni bolmasa,
Bwl şaharda joq qoy janım
Tükte min .
Mümkin be edi öziñ jäyli oylamau?
Şarpıp ötti bir belgisiz boydı alau.
Jetkizbeydi kelgenimdi jel nege?
Ayda sağan sıbırlaudı qoyğan_au ?
Atpay mülde bayağıday twnıq tañ,
Älde bäri işterinen tınıp häm.
Sen bar şahar jabırqattı janımdı,
Sen siyaqtı meni tezden wmıtqan.
 * *

Siz bilmeysiz be?
Sizsiz künimniñ qaran ekenin,
Sağınış _dosım, nala _mekenim .
Sağınbaytınıñızdı oylasam boldı,
Jabırqap iştey qaladı ekenmin .
Siz bilmeysiz _au?
Keş kirse boldı janıma ie mwñ,
Aymalasa aydıñ jwldızdar jiegin.
Mendegi jürek öziñdey jandı,
Ötirik emes , örtenip süyerin.
Siz bilmegen şığarsız?
Örtensem mülde basılmaytınımdı,
Bilsemde qalap şaqırmaytınıñdı.
Aramız qanşa alıstağan sayın,
Sonşalıq sizge jaqındaytınımdı.
Siz bilesiz ğoy…
Bile twra su seuip jastıq örtke,
U qwyasız onsız da aşı dertke.
Öp_ötirik aynala qalasız siz,
Kereñ ,soqır sonansoñ
Tasjürekke…

 * *
Meni qattı qwşaqtaşı imek ay,
Jaltıldaysıñ,
Janım qattı küygeni _ay.
Jalınıma jalın qosşı laulaytın,
Janarımnan süyme jäy …
Nege sağan jäudireydi mıñ jwldız?
Mıñ jwldızğa,
Qwmar bolğan qwmbıl qız .
Maqpal tünge mañğazdana erkelep,
Qwşağına süñgirme iz ?…
Sen aspannan, men äynekten talmirip,
Jatqanın _ay,
Aramızdan señ jürip.
Tauğa şökken bwltqa minip şökimdey,
Jol tartadı endi ümit…
Meni qattı qwşaqtaşı imek ay,
Sağan barar joldıñ alıs,
Iregi _ay.
Jüregimdi jarqıratıp aq säuleñ,
Lüpilinen süydi aray…
* *
Bilesiz be?
men bügin sizdi küttim,
Sizdi küttim,
ölerdey üzdigip tım.
Ökpeledim özime, öziñizge,
İzgi qalmay keudemde izgi ümittiñ.

Qiyaldağı qalhanıñ halın bilip,
Köreyin dediñiz aau sağındırıp.
Perişte sezimimniñ qauırsının,
Hat jazdım sağınşqa malındırıp.
Degen em_"täñir bilet tas qattımın ",
Armanıña asılıp asqaqtığım.
Sergeldeñ sezimimniñ seri qwsı,
Jıladı jalğızdıqtıñ jastap mwñın.
Tağı bir ay keledi qiyaqtanıp,
Jwldızdar jatır oğan küy aqtarıp.
Körinesiz o, tauba! qalay_qalay,
Men adasqan bal baqıt siyaqtanıp.
Qwbaltıp qwmbıl zaman şırayın köp,
Twrğan şığar tağı ömir sınayın dep.

Baqıttıñ bazarında jürmin desem,

Siz mağan jabıstıñız uayım bop.
 * *
Köñildegi küdigimdi ügitip,

Sezimimniñ aş börisin wlıtıp.
“Sälem “_dedim bilgim kelip halıñdı,
“Wmıtamın”_degenimdi wmıtıp…
Sen jarıq ettiñ…
Sözderiñnen esip än,
Gülge toldı köz aldımda ekran.
Meni şeksiz keñistikke bastaytın,
Sen jüretin osı mañ…
Manitordı janarımmen aymalap,
Qalğanday_aq sonda kütip ayna baq.
Basqa älemge qwstay qanat qağamın,
Lebiziñdi jüregime baylap ap…
Aray tögip sosın mağan basqa kün,
Seyiledi tünek bwlttan aspanım.
Bir ğwmırdı sadağa etip jiberem,
Kerek bolsa osı sätke qas_qağım…
Tün süyedi şattığımdı wrlana,
Knopka men arpalısıp bir nala.
Köz aldımda swrlanadı kök äynek,
Mağan sosın qalatını…
Mwñ ğana.

kerey.kz

Related Articles

  • Attığa jol, auızdığa söz bermegen Twrım batır

    Är däuirde halıqtıñ pana twtar, qormal sanar qwrmetti azamattarı boladı, solardıñ biri zamanı Attığa jol, auızdığa söz bermeytin, batırlığımen halqı jaqta twrıp, mınau ortası men mekenin qorğau jolında sırt jauğa ses bolıp kelgen Twrım batırdı tuğan halqı mäñgi wmatpaydı. Twrım bala küninen baluandığımen, qamşıgerligimen atı şıqqan, eseyip at jalın tartıp mine köz alartqan jaularınıñ betin qaytarıp közge tüskendikten «bwl öñirde Twrım bar» dep sırt jaular attap baspaytın bolğan. Twrım ömiriniñ soñında ziratın qazıp, qabırın twrğızıp qoyıp qajılıq saparğa attanıp, qaytarında bügingi Semey öñiri mañına kelgende twyıqsız dünie salıp, jol joldastarı süyekte bwzbay Sarterektegi özi äzirlep ketken qabırğa jetkizip, el, jwrtına tabıs etidi. Iteli ruınıñ bir mwnşa atası Ajı güñ bolıp

  • «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    Bizdiñ qazaqta «malğa dostıñ maldan basqa mwñı joq» – «maldan boğı ğana böten» talay jarımes Abaydıñ atına neşe türli söz aytqan. Onıñ işinde saudager ğana emes, özin “söz wstağan”, “el wstağan” sanaytındar da boldı. Bwlarğa Abaydıñ özi jauap berip ketken: «Tınış wyıqtat, sen esirke, baq sözime!». Al, anau jigit «maldıñ buımen» negizgi oyın dwrıs jetkize almağan siyaqtı. Ol, «Qwnekeñ malın şığındap, Abaydı oqıtıp, jağday jasamağanda qalay bolar edi… Biz de sol Qwnekeñ siyaqtımız…» degendi aytpaqşı boldı – au deymin… Qwnekeñ qayda, sen qayda… «Quatı küşti nwrlı söz, Quatın bilgen abaylar…» – deydi Abay. Sözdiñ quatın bilmegen öte qiın, küyip qaluıñ mümkin… Osı arada Britaniyanıñ Prem'er – ministri bolğan Bendjamin Dizraelidiñ

  • Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Jeke arhivimnen tabılğan qwndı mwrağat «Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi) Bwl öleñdi 1980 – jılı Ör Altaydıñ Köktoğay audanına qarastı Düre auılında 61 jastağı Qauan Orınbasarwlı degen aqsaqal aytqanınan jeke arhivimde saqtalıp qalğanınan tauıp oqırmanmen bölisip otırmın. Ay, qwday – au, aqqa jaq, Öziñi ayan men naqaq. Aqiqat degen jolıñnın, Abıroyıñdı aşpa haq. Ayatbenen qadısqa, Alla niet aq iske. Jan almasam joq edi-au, Jaza tartsın degen baq. Meni sottap baylatıp, Zığırdandı qaynatıp. Masayrasın mäz bolıp, Qinağandı öziñ tap Jaqın jerden jau şığıp, Maqül isten dau şığıp. Dwşpan üstap qolımnan, Itter tistep tonımnan. Jaman tosu bolğan şaq, Tütqın bolıp tarığıp, Jalğız jatıp zarığıp, Aşu qısıp oydı alıp, Dert jäyilip boydı

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

    Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

     Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: