Damığan elderde auır nauqastar men mügedekter erkin ömir sürip jatır
kerey.kz
Äli sovetşe oylaytın, äskeri medicina mentalitetinen ajıramağan densaulıq saqtau salasınıñ menedjerleri bir jayttı tüsinui tiis: erte zamanda da, orta ğasırlarda da, qazirgi kezde de auır nauqastar men mügedekter sanı jalpı halıq sanına şaqqanda bir mölşerdiñ töñireginde twra beredi. DDW-nıñ mälimetinşe, bwl mölşer – 15 payız. Mwnıñ sebebin eşkim anıq tüsindirip bere almaydı. Keybir gumanist ateister “adam balasınıñ bir-birine degen qamqorlıq sezimin küşeytu üşin tabiği swrıptaludıñ bir şartı” dep qabıldasa, evgenika jaqtastarı (mısalı, nacister) “tabiği swrıptalu kezinde gendi tazartu üşin mwnday älsizderdi qırıp tastau kerek” dep şatıldı. Dindar gumanister “mümkindigi şekteuli jandardı kütu – sauap jinau men Qwdaydıñ raqımına bölenu” dep bilse, ul'tra-konservativtik dinşilder “auır nauqas pen mügedektik – Qwdaydıñ jazası” dep senedi. Eki düniejüzilik soğıstı bastan keşip, ötkennen sabaq alıp, “äleumettik qwqıq” wğımın ornıqtırıp jatqan örkenietti älem elderi mwnday 15 payız mwqtaj jandarğa ölmestiñ jağdayın jasap, negizgi kütim qılu az, olardıñ denesi men oyın sauıqtırıp, bilim berip, mamandıqqa baulıp, şama-şarqınşa qoğamğa häm qızmetke kiriktiru kerek, olardıñ kütuşilerine de järdem beru kerek dep sanaydı. Sol sebepti mügedekterin, auır nauqastarı men qariyaların üyde, ya arnayı internatta qamap wstaytın elderde twratın adamdar Batıs Europağa, ya Soltüstik Amerikağa qıdırıp kelgende “Nege köşede arbağa mingen mügedek pen käri adam köp?” dep tañ qaladı. Oğan tañ qalatın eşteñesi joq. Damığan elderde joğarıda aytqan 15 payız erkin ömir sürip jatır. Mekemeler qwqıqtarın şektemeydi, qoğam sausağın şoşaytıp külmeydi. Adamdardıñ ärtürli bolatınına, auru-sırqatqa, mügedekke jiirkenbey qarau kerektigine, olarğa qamqorlıq qajettigine üyrengen. Mısalı, Wlıbritaniyadağı balalardıñ tanımal telearnalarınıñ birindegi (Milkshake) belgili jürgizuşi qızdıñ bir qolı iığınan joq. Jas auditoriya kişkentay kezinen denesi kemtar adamğa şoşınbay, jiirkenbey, teñ qaraudı üyrenedi.
Damığan elderde mügedek balasına, ya nauqas käri äke-şeşesine qarap üyde otırğan jandarğa memleket jalaqı töleydi. Jeke qaraudağı mwqtajdarğa barlıq jağday jasauğa tırısadı. Eger qarauşı azamattar mügedek balasınan, ya nauqas äke-şeşesinen bas tartıp, arnayı ortalıqtarğa ötkizip tastasa, memleket şığınınıñ da eselep ösetinin biledi. Mwnday äleumettik ortalıqqa ötkiziletin mwqtaj jannıñ işip-jemi, gigienalıq kütimi, baspanası, qauipsizdigi, jürip-twruı men kommunaldıq jäne basqa qızmetteri äldeqayda qımbatqa tüsedi.
Qazaqstandağı mümkindigi şekteuli balaları men basqa da tuıstarına qarap otırğan azamattarğa jeke ömirleri men kar'eraların qwrban etken mwnday erligi üşin jäne adamgerşiligi üşin mıñ da bir alğıs häm tağzım! Eger Qwdayğa senbeytin gumanist bolsañızdar, Jer betindegi jalğız söyley alatın sanalı tirşilik ielerin hayuannan ajıratıp twrğan qasietti jetildirip jatqan jankeştilikteriñizge täntimin. Dindar adam bolsañızdar, jürekteriñizdegi Qwdıret iesiniñ aldında därejesi ösip jatqan sansız sauap ieleri retinde qwrmetteymin. Bilik ökilderi bwl adamdardıñ tek öz bastarına emes, twtas qoğamğa qızmet qılıp otırğandarın, memlekettiñ qomaqtı qarjısın ünemdep otırğandarın tüysinuleri tiis. Mwqtajğa ay sayın töleytin az-maz järdemaqını qiıp tastamaq tügili onıñ qarauşısına jalaqı töleu mäselesin qarastıruları kerek. Eñ bastısı – äleumettik mäni bar auruğa wşırağan sırqattar men mügedekterdiñ qoğamğa kirigip, qızmetke aralasu mäselesine nazar audaratın deñgeyge wmtıluları qajet. Äytpese örkenietti el bolu qiın.
Pikir qaldıru