|  |  | 

kerey.kz TV Ädebi älem

Aqın Irısbek Däbey kitaptarınıñ twsaukeseri ötti

 

Özindik qoltañbası bar darındı aqındardıñ aldıñğı qatarındağı Irısbek Däbeydiñ keşe QR Wlttıq akademiyalıq kitaphanasında «Şıq twnğan joldar» attı poetikalıq kitabı men «Äkelerimiz aytatın äñgime» attı esseler jinağınıñ twsaukeseri ötti.

IMG_7684.JPG

Aqın Irısbek Däbeywlınıñ jañadan jarıq körgen eki kitabınıñ twsauın kesken Beken Qayrat, Talğat Keñesbaywlı, Maqswt Üzimwlı qatarlı belgili qalamgerler aqınnıñ eñbekterine joğarı bağa berip, şığarmaşılığına şalqar şabıt tiledi. Kümbirli küy äsem änmen örilgen twsaukeser räsiminde Irısbek Däbeydiñ önerdegi dostarı Qalqaman Sarin, Bauırjan Qaraqızwlı, Wlarbek Nwrğalım, Erbol Beyilhan jäne Marjan Erşu, Janar Aylaşova qatarlı aqındar aqjarma tilekterin bildirip, jırdan şaşu şaştı. Qarımdı qalamgerdiñ qarapayımdılığına toqtalğan ruhani ağaları Auıt Mwqibek, Omar Temirbekov jäne ädebiet sınşısı Anar Qabdollina avtor şığarmasın tartımdı taldadı.

IMG_7757.JPG

«Men Irısbek inimniñ bwl kitaptarın oqıp şıqtım. Ärbir sözi mirdiñ oğınday. «Ondıqqa» däl tiip otıradı. Meniñşe, Irısbek Däbeydiñ özin de, sözin de qazaqı qalıpta saqtap qalğan arğı bettegi Altaydıñ qoynauındağı şağın ğana Şağanqol dep esepteymin. Sol şağın ğana auılında kisiliktiñ, qazaq boludıñ, adam boludıñ mektebinen ötken avtordıñ bükil äñgimeleri Abaydıñ qara sözderi siyaqtı bastaladı. Tereñ oy öredi»,-deydi abaytanuşı Omar Jälelwlı.

Bwdan sırt jazuşı Jwmabay Şaştaywlı kitap jaylı oyın oqırmanğa: «Irısbek Däbeydiñ jazu mäneriniñ naqışında wlttıq boyau mol. Bayandau ädisinde avtor ästinde üstemdik etpesten kişik qalpın saqtaydı. Äñgimeleuşi elenbey qaltarısta twrsa da aynala qwbılıstı qapısız bağıp, aynıtpay jetkizuşi mindetin minsiz atqardı. Avtordıñ äleumettik zerdesi wlttıq naqış arqılı özgeşe reñ alıp, örbidi. Köşpeli ömir saltınıñ özgeşelikterin kökirekte jañğırtıp, sezine tüsuge itermeleytin quatqa ie. Jalpı jazudıñ mıñ-san formasınıñ arasınan qazaqqa jaqın türine beyim Irısbek Däbey sezinu men jetkizudiñ dalalıq tabiğatınıñ boyauın däl tapqanday körinedi. Ol bwl jağınan şiırlağan izderden aulaq – qansonar mezgildiñ tap-taza sätin elestetedi»,-dep jetkizgen eken.

Ayta keteyik, Irısbek Däbey 1979 jılı 2 qazanda Qıtaydıñ Altay aymağına qarastı Şağanqol auılında düniege kelgen. Jastayınan qolına qalam wstağan ol 2001 jılı atajwrtına birjolata qonıs audaradı. Respublikalıq jäne halıqaralıq müşäyralardıñ jüldegeri Irısbektiñ bwdan bwrın «Mäñgi Mäjnün» jır jinağı öz oqırmanımen qauışqan bolatın. «Qazaq ädebieti» gazetinde jauaptı hatşı bolğan aqın bwl künde elordası Astanağa qonıs audarıp, «Astana aqşamı» gazetinde ağa tilşi bolıp qızmet atqaruda.

Twsaukeser keşinen arnayı fotoreportaj

 
Foto: Ğabit Madaliev

adebiportal.kz

Related Articles

  • Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

    Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

     Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda

  • Ateister men täñirşilderge mıñ alğıs! 

    Ateister men täñirşilderge mıñ alğıs! 

    Eldes Orda Suret: Avtordıñ jeke arhivinen alındı. Qazaq qoğamında jaña intellektualdıq kezeñ tuıp keledi. Birinşi, qazirgi qazaq qoğamında senim mäselesine qatıstı pikirtalastardıñ küşeyui kezdeysoq qwbılıs emes. Bwl degeniñiz äleumettik jelilerdiñ, aşıq aqparattıq keñistiktiñ jäne jahandıq intellektualdıq ağımdardıñ ıqpalımen qalıptasqan jaña qoğamdıq oylau formasınıñ körinisi. Ateistik közqarastardıñ aşıq aytıluı, täñirşildik ideyalardıñ qayta jañğıruı jäne dästürli dini orta arasındağı pikir qaqtığısı ziyalı ortada alañdauşılıq tudırğanımen, şın mäninde bwl qwbılıs qoğamnıñ ruhani älsireuin emes, sanalı izdeniske bet bwrğanın körsetedi. Ekinşi, wzaq uaqıt boyı qazaq qoğamındağı dini diskurs negizinen MONOLOGTIQsipatta boldı. Uağız aytıldı, al tıñdauşı tarap onı talqılausız qabıldauğa tiis edi. Swraq qoyu kümänmen, kümän älsiz imanmen teñestirildi. Mwnday ortada senim däleldeudi emes, qaytalaudı talap etti. Ğılımi

  • Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    Oljas Süleymenov. Men bilem!.. 

    Serik Erğali Suretter: madeniportal.kz jäne S.Erğali mwrağattarınan alındı. «YA znayu!..» kitabınan üzindi-audarma. OSIRIS ZAÑI I Biz adamzat tarihın öte naşar bilemiz. XIX ğasırdıñ basında Napoleon älemge Mısırdı aştı, al ğalımdar bwl eldiñ qirandıların zerttep, onıñ şamamen b.z.d. III mıñjıldıqqa tiesili ekenin anıqtadı. Sol kezde adamzat tarihı tağı da qos mıñjıldıqqa tereñdey tüsti. Birneşe mıñjıldıq bwrın (men bilem) adamzat (nemese onıñ keybir böligi) tañbalı jazudı qoldanıp, jazıp jürgen. Bwl bilimderdi qalpına keltiru arqılı biz XX ğasırdıñ basında jasandı türde üzilgen tilimizdiñ tarihına qatıstı qoljeter şındıqtı qayta tanuımızğa tura keldi. 1926 jılı Bakude ötken alğaşqı türkologiyalıq kongresten keyin türkologiya ğılım retinde qalıptasa almadı… …2018 jılı Nazarbaev meni äñgimelesu üşin Aqordağa şaqırdı. Ülken üsteldiñ basında

  • Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı»

    Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı»

    Bwl Dağandel, Baqanas ölkesinen şıqqan bi Üysinbay Janwzaqwlı haqında qwrastırılıp jazılğan kitap. Tıñ tolıqtırılğan eñbekte bolıs Äldeke Küsenwlı, Dağandeli bolısınıñ basşıları men bilerimen qatar Äbdirahman Älimhanwlı Jünisov sındı aytulı twlğalar jaylı äñgime qozğalğan. Olardıñ el aldındağı eñbekteri, bilik, kesim – şeşimderi, halıq auzında qalğan qanattı sözderi men ömir joldarı, ata – tek şejiresi qamtılğan. Sonımen qatar mwrağat derekterindegi mälimetter keltirilgen. Kitapqa esimi engen erlerdiñ zamanı, üzeñgiles serikteri turalı jazılğan key maqalalar, jır –dastandar, üzindiler engen. Kitap qalıñ oqırman qauımğa arnalğan. Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı», - Jebe baspası, Şımkent qalası.134 bet tolıq nwsqasın tömendegi silteme arqılı oqi alasız. Üysinbay kitap kerey.kz

  • «Alğaşqı kitap» derekti beynefil'mi

    «Alğaşqı kitap» derekti beynefil'mi

    Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne aqparat ministrliginiñ Mädeniet komitetine qarastı Wlttıq kinonı qoldau memlekettik ortalığınıñ tapsırısımen «JBF company» kompaniyası Semey qalasında, Şıñğıstau öñirinde, Almatı oblısınıñ Jambıl audanında  «Alğaşqı kitap» attı derekti beynefil'm tüsirude. Derekti fil'm Abaydıñ 1909 jılı Sankt Peterburgtegi Il'ya Boraganskiy baspasında basılğan alğaşqı şığarmalar jinağınıñ jarıq köruine arnaladı. Wlı Abay mwrasınıñ qağaz betine tañbalanu tarihın bayandaydı. Qazirgi adamdar bwrınğı uaqıttıñ, Abay zamanınıñ naqtı, derekti beynesin, sol kezdegi adamdardıñ älpetin, kiim ülgisin köz aldarına elestetui qiın. Köpşiliktiñ ol uaqıt turalı tüsinigi teatr men kinofil'mderdegi butaforlıq kiimder men zattar arqılı qalıptasqan. Alayda Abay uaqıtındağı qazaq tirşiligi, qazaqtardıñ bet-älpeti, kiim kiisi, üy – jayı, bwyımdarı tañbalanğan mıñdağan fotosuretter saqtalğan. Bwlar Resey, Türkiya, Wlıbritaniya

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: