Qazaq jastarın jazalaudan bas tartqan qırğız sarbazı
kerey.kz
|
«Jeltoqsanda şındıq jırın şırqaymın dep şarq wrğan» qırşınday qız-jigitter alañda arnayı äskeri jasaqtıñ saperlik kürekpen, toqpaqpen wrıp jıqqan, itke talatqan, qaqağan ayazda ört söndirgiş kölikterden mwzday su şaşqan qatıgezdigine tap boldı. Qızıl imperiyanıñ swrqiya scenariyi boyınşa «naşaqor, maskünem, wltşıl, basbwzar» atanıp şığa kelgen jastar äskeriler tarapınan ayuandıqpen basıp janşıldı.
Baqayşığına deyin qarulanğan äskerilerden körgen azaptarı az bolğanday, «qoğamdıq tärtipti ornıqtıruşı internacionalisterdiñ» qırağı nazarına ilinip, türmege toğıtıldı, oqudan, qızmetten quıldı. Odaq köleminde twñğış ret sınaqtan «sätti ötken» «Metel'» operaciyası kezinde jastardı basıp-janşuda belsendilik tanıtıp, biik marapatqa ie bolğandardıñ qatarı jetip-artıladı eken. Erekşe erligi üşin Qazaq KSR-i İşki ister ministrliginiñ 5 qızmetkeri «Qızıl jwldız» ordenin keudelerine tağınğan. Ol az deseñiz, tağı 5 adam «Üzdik eñbegi üşin», 6 adam «Eren eñbegi üşin», medal'darımen marapattalğan. İİM-niñ 160 qızmetkeri jäne 28 halıq jasaqşısı «Qoğamdıq tärtipti qorğaudıñ üzdik qızmeti üşin» medaliniñ iegeri atanıp, «abıroy» jiğan. Qısqası, talay tağdır üşin tragediyağa aynalğan Jeltoqsan oqiğası endi bireulerdiñ omırauına orden-medal' bolıp, iığına kezekten tıs jwldız bolıp qadaldı, söresine Maqtau gramotası bolıp qondı.
Alayda, Jeltoqsan oqiğası kezinde mwzday qarulanğan äskeri jasaqtıñ sapında bolğanı üşin berilgen marapattı tärk etip, jazıqsız qwrban bolğan jastardıñ ruhınan keşirim swrağan jandar da bar. Solardıñ işinde alğaşqı bolıp Qırğızstan azamatı Talaybek Ilaev Qazaq KSR-ı Joğarğı Keñesiniñ Qwrmet gramotasınan bas tarttı. 1986 jıldıñ jeltoqsan ayında işki ister äskeriniñ sapında Almatıda bolğan Talaybek Ilaev 1990 jıldıñ qazan ayında alğan maqtau qağazınıñ sol jaq şekesine «Men mına bwyımdı özderiñizge qaytaramın. Sebebi, ol meniñ üyimde saqtaytınday qwndı emes. Men özimdi faşist, mäñgürt sezingim kelmeydi», dep jazıp tiisti mekemesine salıp jiberdi.
Talaybek Ilaevtıñ osı äreketinen keyin mwrtı bwzılmay jatqan señge jarıqşaq tüsti. Bir «Qızıl jwldız» ordeni, 1-«Eren eñbegi üşin» medali, «Qoğamdıq tärtipti qorğaudağı eren eñbegi üşin» berilgen 23 medal', onnan astam maqtau qağazı qaytarıldı.
Wlt namısın tu etip kötergen qırşınday wl-qızdarımızdıñ işinde Qayrat pen Erbol, Läzzat pen Säbira jandarın qwrban etti. Ölim jazasına kesilip, keyin jazası jiırma jılğa bas bostandığınan ayırılsın dep özgertilgen Mırzağwl Äbdiqwlov sındı talay adam türme dämin tattı. Olardı indetip jürip izine tüsken keybireulerdiñ sıy-siyapat pen şen-şekpenge ie bolğanı şındıq. «Jeltoqsannıñ mwzda janğan alauın» twnşıqtıruğa» at salısqandar Talaybek Ilaevtıñ äreketinen tağılım alsa igi!
Nwrtöre SAMARQAN
skifnews.kz
Pikir qaldıru