KÖKBÖRİ MÜBARAKTİÑ BALALAR ÖLEÑİ
kerey.kz
SAUSAQ – BAQAY , AQBAQAY!
__ Sausaq – Baqay,
Aqbaqay!
Sausaqtağı at qalay?
Aytıp şıqşı toqtamay.
__ Birinşi sausağım – Bas barmaq ,
Oynımnan qalay bos qalmaq?!
Ekinşi sausağım – Balalı üyrek,
Twmsığı onıñ qarala imek.
Üşinşi sausağım – Ortan terek,
Bükil ormanğa bolğan kerek.
Törtinşi sausağım – Şüldir şümek,
Biz degen qızğaldaq büldirşin ek.
Soñğı sausağım – Kişkene böbek,
Süykimdi tuılıp tüskeni erek.
__ Sausaq – Baqay,
Aqbaqay!
Baqaydağı at qalay?
Aytıp şıqşı toqtamay.
__ Birinşi baqayım – Başbay,
Suğa aldımen batqay.
Ekinşi baqayım – Balaşbay,
Başpaymen künde talasqay.
Üşinşi baqayım – Toq bödene,
Tüyemdi bayqap jür şoq kelede.
Törtinşi baqayım – jım köjek,
Qwlağın qayşılaydı künde erek.
Soñğı baqayım – Wyqışı marğau,
Tört ağam bar dep wyqısı qandı-au…
PAY, TABIĞAT
Balpañ-balpañ basayın ba,
Balpanaqtardıñ köñili üşin .
Tañdayğa boyau şaşayın jä,
Gül-Tañquraydıñ erni üşin .
Qoltırauın köşken qara su,
Köleñkesi suda qinaldı.
Ömir ozu men adasu,
Tañdayına şabaq jinaldı.
Tastar jinalıp söyledi,
Täñirini tıñdaydı – wlı ieni.
Zebranıñ ala barqıt köylegi,
Hanşayım etti düniei.
Arıstandar añırğan aq şalğın,
Sağınışım qalğan qırqaday.
Ne üşin sadaq oqtarmın,
Ğwmırdı süysinşi bir talay.
Imırt japırlap jauıp twr,
Qabılan qasınğan qara tas.
Dünieniñ siqırın anıq bil,
Dünie erteñ qaramas.
Pil mañ-mañ basqan alañqay,
Alaqanımda twrğanday.
Jiraf bederin qızıqtağan qarağay,
Öleñge moyın bwrğanday.
Şaşın sipağan şalğındar,
Qualap ketti jılqımdı.
Tabanımdı qwşağıña aldıñddar,
Japıruğa berdim bwl tündi.
Pay, tabiğat,
baqıttı adambız,
Aşköz köziderimiz toymasın.
Saygülik januarlarğa alañbız,
Aqındar sonı da oylasın!
______________________________
*balpanaq – pingvin.
*qoltırauın – krokodil.
ERTİSTEGİ APALAR JÄNE MONALIZA
Bal bwlaqtar Esilge qwlay ağıp edi,
Şuılı asqınıp teñizge senbegen.
Monaliza özi bir äyel ğana edi,
Siır emşegin wstap körmegen.
Tübitter şulap, küzem sazında,
Bwyra jünder qıdırğanda belderge.
Abay ıñğaylandı öleñ jazuğa,
Közin jıltıratıp kölderge.
Monaliza onıñ esine kelmeydi,
Jün tüte bilmes qoñır qız.
Künder lüpildeydi… keşige bermeydi,
Mañdayğa jaudırdı ömir mwz.
Şaşın jalbıratıp jetip ayna kölime,
Monaliza üñile körmesin.
Qara tasqa közderi sayra dedi me,
Suırlatıp qwlaq perdesin.
Qırattardı qıdırıp öte alar edi,
Monalizanıñ qolınan keleri.
Rimge apalarım kete alar edi,
Mama bieler joq onda sebebi.
Japıraqtıñ tolar şuılğa är uısı,
Küzdiñ tañdarı bwrqırap atsa.
Teñseler bizde qwlındar dauısı,
Veneciya qayığı tıpırlap aqsa.
Aspanğa qarap añıra bildi,
Osı bir täkappar Apennin qızı.
Bizdegi örkeştengen tağılau kündi,
Ünsiz şımırlattı äkemniñ jüzi.
İlinedi eken kümis saraylarğa,
Beker bir äyel beynesi.
Ertis jwrttarına dwrıs qaramay ma,
Davinçi ağa da keyde osı.
ÄSEM TÄBIĞAT
Köktem.
Qwstar kelse saparınan oralıp,
Qar köşedi qiyandağı
Sarayına jol alıp.
Sälem bersem, bas izedi
Külimsirey qol alıp.
Tört tüligim qanday küyde qaralıq?
Alıptı ğoy äyteu özi molayıp.
…aq küpisin laqtırdı da jiberdi,
Küyip-pısıp qalğanı sol tarayıp.
Jaz.
Sağan degen sağınışım – sarı say,
Aşuşañ bwlt aşulansa
eşkimdi de tanımay.
Nayzağaydıñ kötere almay qaljıñın
Jılap etti. Säbi-ay!
Barlıq älem jasıl pülis – wjımaq,
Dünieniñ tındıruda jwmısın
Jan-januar qwmırsqaday qwjınap.
Toy jasaydı aralarım damılsız,
Gülbikeniñ şırın degen qızın ap.
Küz.
Bwyrıqşınıñ ordası bwl -
Altın dännen qalanğan.
Altın älem taba almaysıñ
Bwdan özge ğalamnan.
Anau, anau kölderimde soñğı ret,
Aynalayın, aqqularım taranğan.
Sol bwyrıqşı bir küni:
Älemdegi mıñ-million nökerine bwyırıp,
Erterekte egip qoyğan dänderin,
Eki-üş ayda bolsın dedi jiılıp.
Nökerleri tağzım etti qiılıp.
Bozañdığın wmıtqan ba boz dalam?!
Sazdı äuender sabırıñdı ap mazdağan.
Sağınıştıñ sarı işegin qozğağan,
Täbiğatım talantıña mäz bolam.
Qıs.
Täbiğattıñ wlımın,
Äppaq älem şaqıradı:
Kele ğoy dep qwlınım.
Morjalarım neni oylap twr
Soradı wzaq şılımın.
Qarğa tüsken qalıñ izder
Sirä, qayda baradı?
Qıs minezi ― qomağaydıñ aranı.
Täbiğattıñ tamıljığan ünin-ay,
Soñğı nükte ―
Tınıştıqtıñ aralı.
APANAQTIÑ ASPANĞA TEÑSELUİ
(fantastika)
Toñqiıp jatsam kök bwlttar,
Jürip ötipti ğoy arqamnan?!
Ebeusiz samal tolqıttı än,
Aspanğa berilem şalqamnan.
Aspandağı burıl üylerge,
Burıl qaraymın meñireu.
Kökke bwlıqsığan küy mende,
Ğarıştan kerek jerimeu.
Burıl aspannıñ üyleri,
Bwldırap qalqıp biikte.
Janımdı läzzat tüyredi,
Aspandı menşe eşkim süyip pe?!
Aspanğa teñselip otıram,
Burıl bwltqa wqsap bileymin.
Jwldızdarımdı apanğa şaqıram,
Kelmey qoyama bilmeymin …
Kelmey qoydı ğoy jwldızdar,
Meni ayu deysiñ jerdegi.
Ötpeydi mennen mülde ızğar,
Balıqtar maqtadı köldegi.
… Balıqtar maqtap jürgen soñ,
Özenge bir küni şomıldım.
Özen astı etti bir kemseñ,
Şabaqtıñ eline kömildim.
Şabaqtar u-şu mwnday bir,
Balıqtardan aqırı wyalıp…
Jağağa şıqsam
meni sızğay twr,
Bir ğalım qağaz, sia alıp…
Wyalıp kettim de ğalımnan,
Toñqalañ astım ayamay.
Tikenekter kirip qarnımnan,
Qarnım qan boldı ayaday.
Eh, toñqiıp jatsam kök bwlttar,
Jürip ötipti ğoy arqamnan.
Iñırsığan şöpter tolqıttı än,
Jata bereyinşi ou şalqamnan.
_________________________________
* Apanaq – Ayudıñ balasın osılay ataydı .
(SOÑI)
kerey.kz
Pikir qaldıru