|  |  | 

Jahan jañalıqtarı Tarih

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

Barşa adamzat tarihı jaratılğannan beri jer, baylıq, ataq-dañq jäne basqa da igilikter üşin bolğan birtalay qandı qırğın soğıstardı basınan keşirip keledi. Osı orayda NUR.KZ  nazarlarıñızğa tarihta beri ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar tizimin wsınadı.

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

FOTO: RAMBLER.RU

Maoriler

Maoriler jer betindegi jauınger halıqtardıñ biri bolğan. Bwl taypa qarsılastarımen töbelesudi köñil-küy men bedeldi köteretin eñ keremet täsil dep sanağan. Jauına ese jibermeu üşin olar jalmauızdıqqa deyin barudan tayınbağan. Özge wlt ökilderine qarağanda maoriler eşqaşan bireuge täueldi bolmağan. Al, olardıñ qanişerlerge arnalğan “haka” dep atalatın bilerin äli künge deyin maorilerdiñ regbiden wlttıq qwraması orındaydı.

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

MAORILER. FOTO: ĞALAMTORDAN ALINĞAN

Gurkhtar

Köptegen halıqtıñ äli kelmegen Britan imperiyasınıñ otarlıq şabuıldarın tıyuğa Nepaldıq gurkhtardıñ küşi jetken. Olarmen soğısqan ağılşındıqtardıñ payımdauınşa, gurkhtardıñ tım joğarı agressivtiligi men eşteñeden qorıqpauı olardı özgelerden ayrıqşa etip twrğan. Sol sebepti de Angliya tipti eski qarsılastarın äskeri qızmetkerleriniñ qatarına qosqısı kelgen.

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

GURKHTAR. FOTO: ĞALAMTOR JELİSİNEN ALINĞAN

Dayaktar

Bwl taypada kösemderine jauınıñ basın äkelgen jasöspirimder ğana erkek degen atqa ie bolğan. Osı bir dästürlerine qarap-aq dayaktardıñ qanşalıqtı qatıgez halıq ekenin bayqauğa boladı. Quanışımızğa oray, olar bizge tım alısta ornalasqan Kalimantan aralında ömir süredi. Biraq, sol jerde jürip-aq dayaktar äldeqaşan damıp ketken örkenietti memleketterdi qorqıtqısı keledi.

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

DAYAKTAR. FOTO: ĞALAMTORDAN ALINĞAN

Qalmaqtar

Tañğalatın tügi joq: qalmaqtar şın mäninde älemdegi eñ erjürek halıqtardıñ biri bolıp tabıladı. Olardıñ tüpki ataları oyrattar kezinde islam dinin qabıldaudan bas tartıp, keyin Şıñğıshanıñ taypasımen tuıs bop ketken. Qazirgi tañda qalmaqtardıñ köbisi özderin külli ğalamdı jaulap alğısı kelgen wlı bileuşiniñ wrpaqtarımız dep maqtanadı.

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

QALMAQTAR. FOTO: ĞALAMTORDAN ALINĞAN

Apaçilar

Bwl taypa jüzdegen jıldar boyı meksikalıq ündistermen jer üşin küresken. Keyinirek, olar bar ayla-täsilderin paydalanıp aq näsildilerdi jeñip, wzaq uaqıt öz şekaraların qorğap twrğan. Apaçilar bir kezderi AQŞ-tıñ oñtüstik-batıs öñirlerine qarsı soğıs aşıp, alpauıt memleketke äskerleriniñ bar küşin tek osı taypağa bağıttauğa tura kelgen.

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

APAÇILAR. FOTO: ĞALAMTORDAN ALINĞAN

Nindzya jauıngerleri

Şamamen XV ğasırlarda jaldamalı kisi öltiruşiler – nindzyalardıñ atı şıqqan bolatın. Neşe türli täsilderdi jaqsı biletin äri ünemi jasırın türde jüretin jauıngerler ortağasırlıq Japoniya eliniñ nağız añızına aynalğan. Keybir tarihşılardıñ zertteuinşe nindzyalardı öz aldına bölek halıq retinde de qarastıruğa boladı eken.

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

NINDZYA JAUINGERLERİ. FOTO ĞALAMTORDAN ALINĞAN

nur.kz

Related Articles

  • Matematik Henry Cohn 12 ölşemde 841 kissing arrangement tabılğanın rastadı.

    Matematik Henry Cohn 12 ölşemde 841 kissing arrangement tabılğanın rastadı.

    NU matematika tobı üşin ğana emes, jalpı älemdik matematika qauımdastığında mañızdı jañalıq. Äriptesterimiz 12 ölşemdi evklidtik keñistiktegi kissing number üşin jaña tömengi şekara taptı. Bwğan deyingi tömengi şekara 840-qa teñ bolatın jäne onı britan matematikteri Djon Liç pen Nil Sloun 1971 jılı däleldegen edi. 55 jıl boyı matematikter bwl nätijeni jaqsartuğa tırısıp keldi. Endi ol nätije jaqsardı: 12 ölşemde kissing number keminde 841-ge teñ. Jaña nätije tereñ matematikalıq ideyalar men quattı GPU-esepteulerdiñ üylesimi arqılı alındı. Sferalıq kodtar men şarlardı tığız ornalastıru teoriyasınıñ jetekşi mamandarınıñ biri, MIT professorı Henry Cohn (Maryna Viazovska-men birge 24 ölşemdegi äygili jwmıstıñ avtorlarınıñ biri) osı saladağı negizgi aqparat közi bolıp sanalatın sayttı jürgizedi. Henry Cohn 12

  • Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

    Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

    Altyn Magauina Bügin Atamızdıñ eñ jaqın şäkirtteriniñ biri, bizdiñ bauırımız, qazaqtıñ maqtan twtatın jastarınıñ biri Ğalım Boqaş mereyli 50 jasqa tolıp otır. Biz üşin bwl kün – jay ğana Ğalımnıñ tuğan kün emes, bwl – onıñ jartı ğasırlıq önegeli ömir jolınıñ, adal eñbeginiñ, biik parasat pen adamgerşiliginiñ merekesi. Biz Ğalımdı tek tereñ bilimi üşin emes, ülken jüregi üşin qadirleymiz. Ğalımnıñ älemniñ eñ bedeldi oqu orındarınıñ biri – Oksford universitetinde bilim alıp, “Azattıq radiosında jemisti eñbek etip, büginde Amerika Qwrama Ştattarınıñ memlekettik qızmetinde abıroylı jwmıs atqarıp jürgeni onıñ tabandılığınıñ, bilimge qwştarlığınıñ jäne eñbekqorlığınıñ ayqın körinisi. Alayda adamnıñ şınayı bağası onıñ qızmetimen nemese jetken jetistikterimen ğana ölşenbese kerek. Adamnıñ qadiri onıñ jüreginde,

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Arma äleumet! 31 mamır sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni. Osığan baylanıstı irgeles elderde sonıñ işinde Şığıs Türkistan öñirinde ömir sürip jatqan Şıñjañ qazaqtarınıñ sayasi, äleumettik häm mädeni tarihın tanıp bilip jürgenimiz artıq bolmas. Aldımen suretterge tüsinikteme: Birinşi suret: Şıñjañ ölkesinde 1934-44 jıldarı ölke gubernatorı bolğan Şen Şicaydıñ (盛世才) beynesi. Ekinşi suret: Tayvan' Taypeydegi Şen Şicaydıñ mazarı. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barğandağı estelik. Ol turalı estelikti keyin oqisızdar. Üşinşi suret: Şıñjañ ölkesi Qwmıl aymağınıñ aymaq gubernatorı bolğan Jolbarıs Beg-tiñ mazarı. Tayvan' Taypey qalasındağı mwsılmandar ziratında jerlengen. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barıp qayttım. Törtinşi suret: 1944 jılı wlt-azattıq köterilisşileri Qwlja qalasın azat qılğan soñ qala

  • El qorğanı – Almat Sardar

    El qorğanı – Almat Sardar

    Sardar Almat Tobabergenwlı – öz däuirinde el basqarğan, bedeldi twlğalardıñ biri bolğan. Ol Irğızda bolıs qızmetin atqarıp, halıq arasında sıylı adam retinde tanılğan. Almat Tobabergenwlınıñ erlik pen eldik toğısqan dara jolın keyin balaları Samırat pen Töremwratta jalğıstırdı. Al onıñ şöberesi Ğalımjan Äbdisalamov Europa men Orta Aziyağa tanımal qazaqtan şıqqan twñğış skripkaşı bolğan. HİH ğasırdıñ basında düniege kelip, sol ğasırdıñ soñğı on jıldığında ömirden ötken almat Tobabergenwlı basındağı biligi men bedelin eliniñ igiligine, jwrtınıñ twrmıs-tirşiligine arnalğan öz zamanınıñ aytulı twlğalarınıñ biri edi.  «Arjağı da ataqtı er…» Tağı bir jüz jıl äri jıljıp, HVİİİ ğasır tarihın paraqtasaq, ol kezeñde el basınan ötken qayğılı oqiğalar köp bolğanın köremiz, «aqtaban şwbırındı, alqaköl swlama» halqımızdı

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: