|  |  | 

Jahan jañalıqtarı Tarih

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

Barşa adamzat tarihı jaratılğannan beri jer, baylıq, ataq-dañq jäne basqa da igilikter üşin bolğan birtalay qandı qırğın soğıstardı basınan keşirip keledi. Osı orayda NUR.KZ  nazarlarıñızğa tarihta beri ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar tizimin wsınadı.

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

FOTO: RAMBLER.RU

Maoriler

Maoriler jer betindegi jauınger halıqtardıñ biri bolğan. Bwl taypa qarsılastarımen töbelesudi köñil-küy men bedeldi köteretin eñ keremet täsil dep sanağan. Jauına ese jibermeu üşin olar jalmauızdıqqa deyin barudan tayınbağan. Özge wlt ökilderine qarağanda maoriler eşqaşan bireuge täueldi bolmağan. Al, olardıñ qanişerlerge arnalğan “haka” dep atalatın bilerin äli künge deyin maorilerdiñ regbiden wlttıq qwraması orındaydı.

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

MAORILER. FOTO: ĞALAMTORDAN ALINĞAN

Gurkhtar

Köptegen halıqtıñ äli kelmegen Britan imperiyasınıñ otarlıq şabuıldarın tıyuğa Nepaldıq gurkhtardıñ küşi jetken. Olarmen soğısqan ağılşındıqtardıñ payımdauınşa, gurkhtardıñ tım joğarı agressivtiligi men eşteñeden qorıqpauı olardı özgelerden ayrıqşa etip twrğan. Sol sebepti de Angliya tipti eski qarsılastarın äskeri qızmetkerleriniñ qatarına qosqısı kelgen.

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

GURKHTAR. FOTO: ĞALAMTOR JELİSİNEN ALINĞAN

Dayaktar

Bwl taypada kösemderine jauınıñ basın äkelgen jasöspirimder ğana erkek degen atqa ie bolğan. Osı bir dästürlerine qarap-aq dayaktardıñ qanşalıqtı qatıgez halıq ekenin bayqauğa boladı. Quanışımızğa oray, olar bizge tım alısta ornalasqan Kalimantan aralında ömir süredi. Biraq, sol jerde jürip-aq dayaktar äldeqaşan damıp ketken örkenietti memleketterdi qorqıtqısı keledi.

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

DAYAKTAR. FOTO: ĞALAMTORDAN ALINĞAN

Qalmaqtar

Tañğalatın tügi joq: qalmaqtar şın mäninde älemdegi eñ erjürek halıqtardıñ biri bolıp tabıladı. Olardıñ tüpki ataları oyrattar kezinde islam dinin qabıldaudan bas tartıp, keyin Şıñğıshanıñ taypasımen tuıs bop ketken. Qazirgi tañda qalmaqtardıñ köbisi özderin külli ğalamdı jaulap alğısı kelgen wlı bileuşiniñ wrpaqtarımız dep maqtanadı.

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

QALMAQTAR. FOTO: ĞALAMTORDAN ALINĞAN

Apaçilar

Bwl taypa jüzdegen jıldar boyı meksikalıq ündistermen jer üşin küresken. Keyinirek, olar bar ayla-täsilderin paydalanıp aq näsildilerdi jeñip, wzaq uaqıt öz şekaraların qorğap twrğan. Apaçilar bir kezderi AQŞ-tıñ oñtüstik-batıs öñirlerine qarsı soğıs aşıp, alpauıt memleketke äskerleriniñ bar küşin tek osı taypağa bağıttauğa tura kelgen.

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

APAÇILAR. FOTO: ĞALAMTORDAN ALINĞAN

Nindzya jauıngerleri

Şamamen XV ğasırlarda jaldamalı kisi öltiruşiler – nindzyalardıñ atı şıqqan bolatın. Neşe türli täsilderdi jaqsı biletin äri ünemi jasırın türde jüretin jauıngerler ortağasırlıq Japoniya eliniñ nağız añızına aynalğan. Keybir tarihşılardıñ zertteuinşe nindzyalardı öz aldına bölek halıq retinde de qarastıruğa boladı eken.

Tarihta ayrıqşa qatıgezdigimen erekşelengen taypalar

NINDZYA JAUINGERLERİ. FOTO ĞALAMTORDAN ALINĞAN

nur.kz

Related Articles

  • Attığa jol, auızdığa söz bermegen Twrım batır

    Är däuirde halıqtıñ pana twtar, qormal sanar qwrmetti azamattarı boladı, solardıñ biri zamanı Attığa jol, auızdığa söz bermeytin, batırlığımen halqı jaqta twrıp, mınau ortası men mekenin qorğau jolında sırt jauğa ses bolıp kelgen Twrım batırdı tuğan halqı mäñgi wmatpaydı. Twrım bala küninen baluandığımen, qamşıgerligimen atı şıqqan, eseyip at jalın tartıp mine köz alartqan jaularınıñ betin qaytarıp közge tüskendikten «bwl öñirde Twrım bar» dep sırt jaular attap baspaytın bolğan. Twrım ömiriniñ soñında ziratın qazıp, qabırın twrğızıp qoyıp qajılıq saparğa attanıp, qaytarında bügingi Semey öñiri mañına kelgende twyıqsız dünie salıp, jol joldastarı süyekte bwzbay Sarterektegi özi äzirlep ketken qabırğa jetkizip, el, jwrtına tabıs etidi. Iteli ruınıñ bir mwnşa atası Ajı güñ bolıp

  • «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    Bizdiñ qazaqta «malğa dostıñ maldan basqa mwñı joq» – «maldan boğı ğana böten» talay jarımes Abaydıñ atına neşe türli söz aytqan. Onıñ işinde saudager ğana emes, özin “söz wstağan”, “el wstağan” sanaytındar da boldı. Bwlarğa Abaydıñ özi jauap berip ketken: «Tınış wyıqtat, sen esirke, baq sözime!». Al, anau jigit «maldıñ buımen» negizgi oyın dwrıs jetkize almağan siyaqtı. Ol, «Qwnekeñ malın şığındap, Abaydı oqıtıp, jağday jasamağanda qalay bolar edi… Biz de sol Qwnekeñ siyaqtımız…» degendi aytpaqşı boldı – au deymin… Qwnekeñ qayda, sen qayda… «Quatı küşti nwrlı söz, Quatın bilgen abaylar…» – deydi Abay. Sözdiñ quatın bilmegen öte qiın, küyip qaluıñ mümkin… Osı arada Britaniyanıñ Prem'er – ministri bolğan Bendjamin Dizraelidiñ

  • Tibet asqan köş ne sebepti bastaldı?

    Tibet asqan köş ne sebepti bastaldı?

    1883-jılı Altaydan Jamısbay bastağan qazaqtar alğaş ret Barköl jerine köşip bardı, 1887-1891-1895 jıldarı tağıda köşip kelgender boldı. onan keyinde köşip kelgender boldı, mısalı 1912-1913 jıldarı, 1920 jıldarı, 1924-1929 jılı kelgenler boldı, olardıñ deni Altaydan bolatın. 1912 jıldan keyin manju biligi qwlap qıtay biligi ornadı, 1928 jılı bilikke kelgen Jin Şurın Altay töresi Qasımqan wlı Şäripqandı, Tarbağatay töresiniñ wlı Qızırdı, Barköl qazaq ükirdayı Äliptiñ wlı Elisqandı Ürimjide oqıttı, Elisqan zamanauy Äskeri bilim aldı, qıtay tilin üyrendi. Onı 200 adamdıq qarulı qazaqqa basşı etip onı «Şığıs Şıñjañ şegara qorğanıs otriyadı» dep atadı. 1931 jılı Qwmıl wyğırları Qojaniyazdıñ bastauında köterilis jasadı. Oqiğa Bir qıtay äsker basınıñ bir wyğır qızdı zorlıqpen äyel etip almaq

  • Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Jeke arhivimnen tabılğan qwndı mwrağat «Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi) Bwl öleñdi 1980 – jılı Ör Altaydıñ Köktoğay audanına qarastı Düre auılında 61 jastağı Qauan Orınbasarwlı degen aqsaqal aytqanınan jeke arhivimde saqtalıp qalğanınan tauıp oqırmanmen bölisip otırmın. Ay, qwday – au, aqqa jaq, Öziñi ayan men naqaq. Aqiqat degen jolıñnın, Abıroyıñdı aşpa haq. Ayatbenen qadısqa, Alla niet aq iske. Jan almasam joq edi-au, Jaza tartsın degen baq. Meni sottap baylatıp, Zığırdandı qaynatıp. Masayrasın mäz bolıp, Qinağandı öziñ tap Jaqın jerden jau şığıp, Maqül isten dau şığıp. Dwşpan üstap qolımnan, Itter tistep tonımnan. Jaman tosu bolğan şaq, Tütqın bolıp tarığıp, Jalğız jatıp zarığıp, Aşu qısıp oydı alıp, Dert jäyilip boydı

  • Matematik Henry Cohn 12 ölşemde 841 kissing arrangement tabılğanın rastadı.

    Matematik Henry Cohn 12 ölşemde 841 kissing arrangement tabılğanın rastadı.

    NU matematika tobı üşin ğana emes, jalpı älemdik matematika qauımdastığında mañızdı jañalıq. Äriptesterimiz 12 ölşemdi evklidtik keñistiktegi kissing number üşin jaña tömengi şekara taptı. Bwğan deyingi tömengi şekara 840-qa teñ bolatın jäne onı britan matematikteri Djon Liç pen Nil Sloun 1971 jılı däleldegen edi. 55 jıl boyı matematikter bwl nätijeni jaqsartuğa tırısıp keldi. Endi ol nätije jaqsardı: 12 ölşemde kissing number keminde 841-ge teñ. Jaña nätije tereñ matematikalıq ideyalar men quattı GPU-esepteulerdiñ üylesimi arqılı alındı. Sferalıq kodtar men şarlardı tığız ornalastıru teoriyasınıñ jetekşi mamandarınıñ biri, MIT professorı Henry Cohn (Maryna Viazovska-men birge 24 ölşemdegi äygili jwmıstıñ avtorlarınıñ biri) osı saladağı negizgi aqparat közi bolıp sanalatın sayttı jürgizedi. Henry Cohn 12

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: