|  |  |  |  |  | 

Жаһан жаңалықтары Көз қарас Саясат Суреттер сөйлейді Тарих

Қытайдағы “Демократиялық Таңдау Күресі”

22221744_943358669161054_5303676117422371953_nОсы уақытқа дейін біз Қытай қоғамы мен қытай билігі арасында әртүрлі күрделі топтар мен пікір, танымы бір-біріне келісе бермейтін саяси, қаржылық шонжарлардың астыртын айқасы туралы қысыр кеңестің басын шалып қойған едік. Бүгін соның азғантай бұшпағы ретінде тариx бетінде қалған тағы бір оқиғадан шағын шолу жасамақшымыз. Ол қытайдағы “Демократиялық Таңдау Күресі”. Жалпы қытай қоғамы демократиялық күрестерден көз ашпаған қоғам, біз соны көп біле бермейміз, күрестердің өз тариxи категориясы бар, барлық күрестерден бұл күрес сәл өзгеше. Біздің бағанадан айтқымыз келіп отырған дата 1989- жылы Пекинде болған Тян Әнмін (天安门) оқиғасы.Eldeç Orda суреті.
Тян Әнмін алаңы әлемдегі ең үлкен, ең кең алаңдардың қатарына жатады. Қытайдағы демократиялық қанды күрестің ең көрнектісінің бірі осы алаңда орын алған. Оқиға 1989- жылы маусым айында туылған. Оқиғадан жарты ай бұрын Горбачев Пекинге арнайы мемлекеттік сапармен келген. Оқиғаға батыстағы Ауропа (Европа) әлемінің де түртпегі бар. Ең бастысебеп- Қыайда Демократиялық Бостандық. Осы күннің қанды таңдауын кілең студенттер жасаған. Алаңға неше он мың студенттер бірқанша күн бойы аштық жариялап, билікке қысым түсірген. Митинг барысында бұл қозғалыстың ең көрнектілерінің бірі болған студент қыздың мүсінін тұрғызып үлгірген. Қозғалыс өте аянышты бастықтырылған. Митингке шыққан неше он мың адамды бір түнде тазалап жоқ қып жіберген (алаңды ешқандай қан дағын қалтырмай жууып тазалаған). Митинг ұйымдастырушылардың біразы шетелге қашып тынған, соның бірі Шыңжаңдық Өркеш (суретте, қысқа жеңді көк жейде киген). Өркеш қазір Тайванда болуы мүмкін. Демократиялық Таңдау қозғалысын ұйымдастырушы студенттерден шетелде басқа тірі жүргендері де бар. Арада қанша жыл өтседе шетелде және Қытайда бұл датаны жасырын атап өтетіндер көп. Митингті қарумен тоқтату кезінде қаңғырған оқ тиіп қайтыс болған Қазақ студенттері де болған.Eldeç Orda суреті.
Тян Әнмін оқиғасы кезінде Жияң Земін(江泽民) Шаңғайда (上海) қала бастығы еді. Оқиға барысында ол дереу Шаңғайдан Пекинге ауысып келді, келе сала оқиғаны жөнге салды да көп өтпей Қытайдың төрағасы болды. Бұл Жияң Земін Қытай-Қазақстан шекарасын (бүгінгі шекараны) бекітуде үлкен рөл ойнады.
Жалпы, Тян Әнмін оқиғасының ақиқаты әлі толық ашылған жоқ. Зардап шеккендермен өлім құшқандар туралы еш айтылмайды. Қытай билігінде жік жөп, топ көп. Бүгінгі билік тобындағылар сол тұста қандай пікір-танымда еді, бұл да қызық әңгіме. Ұлттық элитаның ұясы Шаңғайлықтар билікті қайтып тартып алды, ол тіптен қызық. Демократиялық Таңдау Күресі жеңіске жетсе не өзгеріс олар еді, бәрінен де сол қызық. Қытай қоғамындағы демократиялық тепе теңсіздік жалғаса берсе мұндай митинг, оқиға қытай қоғамынан ешқашан сейілмейді.Eldeç Orda суреті.

Eldeç Orda суреті.Eldeç Orda суреті.Eldeç Orda суреті.Eldeç Orda суреті.Eldeç Orda суреті.Eldeç Orda суреті.Eldeç Orda суреті.Eldeç Orda суреті.Eldeç Orda суреті.Eldeç Orda суреті.Eldeç Orda суреті.Eldeç Orda суреті.Eldeç Orda суреті.Eldeç Orda суреті.Eldeç Ordaтың facebook парақшасынан алынды

Related Articles

  • ҚАНДАСТАРЫМЫЗҒА  ҚЫСЫМ ЖАСАЛМАСЫН!

    Марат Токашбаев Қазақстан мен Қытайдың ресми қарым-қатынасы өте жақсы бағаланғанымен, бейресми байланыстарына сызат түскен тәрізді. Қытайдағы қандастарымыз екі елдің өзара достық қарым-қатынасы негізінде Қазақстанға еш кедергісіз, заңды түрде емін-еркін келіп-кетіп тұрған болса соңғы кезде бұған тосқауыл қойылды. Бұл туралы бүгін “Қазақстан” баспасөз клубында өткізілген баспасөз мәслихатында (спикерлер Р.Жұмалы, М.Тоқашбаев, О.Қыдырәліұлы) айтылды. Мұндай жағдай ШҰАР басшылығына 2016 жылы тамыз айында бұрын Тибетті басқарған Чын Чуанго келгелі бері өршіп кеткен. Үстіміздегі жылдың басынан бері Қытайдың негізінен қазақтар тұратын аймағында, тұрғындардың ең алдымен шетелге шығатын төлқұжаттарын жаппай жинап алып, олардың Қазақстанға шығуына тыйым салынды. Бұрын Қазақстанға туысқаншылап немесе турист ретінде саяхаттап барған кез-келген қазақ тергеуге алынып қысым көрсетілуде. Айлап, апталап «саяси үйрену» орталықтарына

  • Ирак әскері Киркук қаласына кірді

    Киркукте жүрген Ирак әскерінің көліктері. 16 қазан 2017 жыл. Ирак әскері күрдтер басқаратын даулы Киркук қаласына кіріп, қалалық кеңестің бас кеңсесін бақылауына алды. Қала тұрғындарының Reuters агенттігіне айтуына қарағанда, Ирак әскери күштері қалалық кеңес ғимаратының үстінен күрдтер туын алып тастаған, қазір онда Ирак туы ғана тұр. Күрдтер туы бұл жерге биыл сәуірде тігілген болатын. Қаладан мыңдаған тұрғын кетіп қалғаны хабарланып жатыр. Күрдтердің пешмерга жасақтары Киркук провинциясының көп бөлігін 2014 жылы “Ислам мемлекеті” (ИМ) экстремистік ұйымының содырлары Ирактың солтүстік бөлігін басып алған соң бақылауға алған. Ирак премьер-министрі Хайдар әл-Абади Күрдістан автономиясы мен оған жақын аймақтарда, оның ішінде Киркукте 25 қыркүйекте тәуелсіздік алу жөнінде референдум өткен соң “елдің тұтастығын қорғау үшін” операция

  • Қашқария Қазақтары немесе Алтышар (алтышаһар) Қазақтар туралы

    Бұл екі тариxи суреттің бірі Қашқар қаласында орналасқан Совет (сәбет) консулы. Жалпы, Шыңжаң өлкесінде қызыл қытай билігі орныққанға дейін (тіпті 1955ке дейін) Советтің бес үлкен консулы болған. Оның төртеуі қазақтар жиы қоныс тепкен Алтай, Шәуешек, Құлжа мен Үрімжіде орналасқан. Суреттегісі Қашқар қаласындағы консул. Екінші сурет Гоминдаң (国民党) билігі Шыңжаңға орнаған соң жеті аймақта саяси құрылтайлар ашып Үш аймақтағы төңкерістің қалған жеті аймаққа (Үрімжі, Құмыл, Ақсу, Хотан, Қашқар, тб) қанат жаюына тосқауыл болған еді. Сурет Гоминдаң үкіметінің Алтышар елді мекендегі белгісіз бір жиналысы. Осындай жиын, құрылтай кезінде жаңадан район (аудан) құру жұмыстары қолға алынды. Шыңжаң өлкесінің әкімшілік картасындағы көп аудандар (райондар) дәл осы кезеңде қалыптаса бастады. Сонымен бірге Ұйғыр ұлтының атауы

  • ӘН ДЕ – ҰЛТ ТАҒДЫРЫ

    «Қазақ радиосы» мен «Шалқар» радиосының назарына! ӘН ДЕ – ҰЛТ ТАҒДЫРЫ Кейінгі кезде «Қазақ радиосынан» немесе «Шалқардан» «Біздің ағай тамаша» әнін түрлі әншілердің орындауында жиі берілетінін байқап жүрмін. Бұл ән біздің жас кезімізде, өткен ғасырдың жетпісінші жылдарында шыққан болатын. Ол кезде «әйел құқығы» дүрілдеп тұрған кез. Әзіл-әжуасы бар (сөзі Оспанхан ағаныкі), әуені әдемі (Н.Тілендиев) ән жұрт арасына тез тарады. Өзі сол заманның, сол уақыттың талабымен жазылған шығарма болатын. Еркектердің әйелдеріне қолғабыс жасауы, көмектесуі өзекті болған тұс шығар. Оны үлкен де айтты, кіші де айтты: Жеңгей кетсе қыдырып Кеш келеді күн жүріп Ағай үйде отырады Шылпылдатып кір жуып Біздің ағай, біздің ағай біздің ағай тамаша! Осы сияқты әндердің тәрбиесі мен ықпалы

  • Омурбек Бабанов Атамбаевтың берген уәдесі туралы айтты

    Қырғызстан президент сайлауына түсіп жатқан кандидат Омурбек Бабановтың (оң жақтан екінші) дауыс беріп жатқа сәті. Бішкек, 15 қазан 2017 жыл. Қырғызстан президент сайлауына түсіп жатқан кандидат Омурбек Бабанов сайлау кезінде болған заң бұзу оқиғалары жөнінде мәлімдеме жасады. Ол сайлау әділ әрі ашық өтті деп санамайтынын айтты. Бабанов «Кандидаттығымды ұсынбай тұрып президентпен ақылдасқан едім. Ол батасын беріп, “Иә, президент сайлауына түс. Біз өз кандидатымызды ұсынамыз, сен де қатыс. Жеңген адам президент болсын” деген. Куәлер бар. Ол сайлау әділ өтеді деген уәде берген. Бірақ тең жағдай жасалмады. Кейінгі аптада Алмазбек Шаршенович Атамбаевқа ақпаратты дұрыс бермеген. Қырғызстанның ұлттық қауіпсіздік комитеті мен милиция оны жалған ақпаратпен адастырып отыр. Мен оның бүгінгі сөздеріне қатты қапа болдым»

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: