|  | 

Көз қарас

Қытайдағы қазақ мәселесі және Жарқын7

 

Қытайдағы қазақ мәселесі бүгінде ушығып тұр. Бірақ, ол өртті үрлеп отырғандар да бар. Иә, мақсаттары отты үрлеп өшіру, бірақ, ол үрлегенге өшетін емес, асқына жанатын өрт. Сол өртке өртенетін мына жақта отырған үрлеушілер емес, ана жақта жатқан қарапайым қазағымыз. Сол үшін отты үрлемейік, үрлеп, асқындырушыларға (өздерін ел үшін еңіреп жүргендер деп атайды тағы) тоқтау айтпасақ ертең сол екі миллион қазақтың бүгін 200-і, деп отырғанда бәрінен айырламыз. Екі жақта әкелі балалы, ер әйел бөлінеді. Жаутаңдап тірі жетімдер қалады.
Қытайдың шетелмен қарым қатынасында ішкі мәселеге араласпау деген өте қатты ұстанатын заңы бар. Қазақ мәселесін мемлекеттік дипломатия арқылы ғана шеше аламыз, әйтпесе, бес қазақ емес бес мың қазақ шулағаннан Қытайдың тас керең құлағы, «тастай ішкі саясаты» еш өзгермейді.
Кезінде Қытайдағы ұйғұр мәселесі дәл осылай ушыққанда Түркия президенті айғай салды, қызды қыздымен әскер кіргіземін, – деді. Бірақ, оны Қытай елегенде жоқ… Ал, сонда, біз шуласақ қытай именеді деп ұрандап жүрген ағайынның қай сасқаны…. (екі жыл өтпей Қытай мен Түркия ішікі істерімізге қол сұқпаймыз деп, Қытайдағы ұйғұр мәселесіне Түркия, Түркиядағы курд мәселесіне Қытай араласпайды,- деп қол қойысып тынды Бейжіңде.)
Қытайдағы қазақтар мәселесі неге ушықты? Қытайда түрмеге жабылғандарға қытайдың басты айыптары қалай? Біз шулаған сайын оларды не күтіп тұр? Дәл осы сұрақтарға биыл екі мәрте Қытайға барып көріп келген адам ретінде жауап қайтарайын… (бір рет барып келгенде жазған өлең парақшамда тұр.)
Қытайдағы ең басты соттау дінге, сосын вичат әлеуметтік желісіндегі жазба, пікірлер, суреттерге байланысты. Телефондағы әңгімелерге байланысты, Қазақстанға үгіттеу мәселесі бар. (Бұл мәселе біз үшін адамның өз құқы, бірақ, Қытай заңымен басқа мәселе.)
Енді осы ретте бір мәселеге назар аударған дұрыс, бұрын вичат әлеуметтік желісінде, қазір ватцап әлеуметтік желісінде әр түрлі лекция топтары бар. Ол топтардың негізгі лекторы Жарқын7 атты құпия адам. Қытайда сотты болған, біраз адам кімінің кесірінен осы күйге түстің десе меңзеп береді. Естеріңізде болса осы фб әлеуметтік желісінде Анар Атабай атты фейк барын білесіздер, Жарқын7, Анар Атабай екеуі сол бір адам Серікжан Білаш деген үлкен кісі, ол кісіні де біраз адам таниды. Ғұлама көреді біраз кісі…
Қытайдағы «күлтегін», «Сенқазақ» бастаған бүкіл қазақ сайттарының жабылуына да осы Жарқын7 деген адам тікелей себепкер екенін арғы жақтағы ағайын толық біледі. Қазір түрмедегілердің дені соның лекциясын тыңдаймын деп құрбан болғандар… Және сол жарты7-нің, “бүгін Қытайдағы қазақтар туралы жазбағандар, айтпағандар тексіз, шатадан, ойнастан туған оңбағандар”, – деп басталатын лекциясы бар, бірақ, “сол оңбағандардың” 200 емес, екі мың емес, екі миллион қазақтың тағдырын ойлап отырғанын қайдан білсін!
Ең үлкен қателіктері “Халықаралық ұйымдарға, Түркияға айтып, жазып, Қытайдағы қазақтардың статусын сондағы ұйғұрлармен теңестіру” – міндетін өздерінің басты мақсаты етіп алыпты. Сонда Қытай қазақтарын Қытайдағы терор ұлт тізіміне қосу басты арманы ма? Оның зардабы қаншалық үлкен болатынын көз қарақты жұрт білер, уақыт көрсетер.
Жә, бірді айтып бірге кетпейік, кеше Мұратхан Шоқан, Тұрдыбек Құрметхан, Serik Kerey, Маке Кемел аға, Ербол Бейілхан бастаған біразы дұрыс әңгіме айтып жатыр. Сол шулаудың ақыры жақсылыққа апармайтынын айтамыз деп бізде төмендегідей сатқынға айналып шыға келдік. Үнсіз қала салайын деп ақ ойлап ем, бірақ, жұрттың трагедиясынан батыр атанып жүргендер арғы жақтағы қазақты отқа тастап жатқанын ойланбаған соң сөйлеуге тура келді. Ойлары дұрыс шығар, бірақ, тәсілі халаралық саясат түгілі отбасының кикілжіңін де реттемейтін әпербақандық. Сол Жарқын7 нің кезекті тапсырмасы.
Ағайын, сәл сабыр, мені есекке теріс мінгізсеңіздер де, өздеріңіз білесіздер, бірақ, өзі дірілдеп, қалтырап отырған қазақты отқа тастамайықшы.
Көш елбасы саясаты, осы тәуелсіздік арқасында, елбасы арқасында елге келдік, аламыз деп емес, береміз деп келдік. Әліміз келгенше барымызды беріп жүрміз. Елбасы шетелдегі қазақты оттан арашалап алатынына еш күмәнсіз сенемін. Елбасы араласпады, – деп айту артық, елбасы араласпағанын сіз бен біз қайдан білеміз, күнде қасында жүрмеген соң…
Халықаралық саясат, оның үстіне алпауыт елдер саясаты эмоциямен, отбасындағы өсекпен шешілетін нәрсе емес. Ол дипломатиямен ғана шешіледі. Отқа май құйғанды тоқтатайық. Осы барыста Біздің билікте бұларға ескерту жасаса жəне бұқаралық ақпарат құралдары ақпарат таратуда абайласа деген өтініш.
Аятжан АХМЕТЖАН. (қалай атауды әркімнің өз ықтиярларына қалдырдым)

facebook парақшасынан алынды24862580_1231294806972184_9027028112206890374_n 24910119_1231294843638847_4728140014207455481_n 24991213_1231294713638860_4358608206297594733_n 24991609_1231294776972187_574378618520797590_n 24993266_1231294706972194_4236766709201117400_n

 

 

facebook парақшасынан алынды

Related Articles

  • Қытайлар Ғұндарға 80 жыл бағынған

    Ғұндардың әскери мемілекетінің құрылуыБіздің заманымыздан бұрынғы 215 жылы Ғұндардың кошпенді-әскери мемлекеті құрылды. Ұлыстың қағаны Түмен болды. Түменнің Бақтұғ( Модон) атты тах мұрагері болды, Түмен оны тах мұрагерлігінен қағып көршілес Нүкүз(月氏)дерге аманатқа жіберді, артынан екі ел жауласқанда Нүкүз ханы Модонды өлтірмек болды, Модон Нүкүздердің бір жүйірік атын қолға түсірдіде ұстатпай Ғұндарға қашып келді. Түмен тәңірқұт оған түмен(10000) жасақты басқартты, Модон ысқырма жебені жасап шығып жасақтарына: «Мен жебені қалай атсам сендерде солай атасыңдар атпағандардың басы кесіледі !» деп әмір етті. Бір жолы өзінің сайгүлігіне қарата оқ атты, өзімен қосыла атпағандарды сол майданда шауып өлтірді. Тағы бір жолы тіпті өз бәйбішесіне қаратып оқ атты, қосыла атпағандарды тағы да өлтірді. Түмен тәңірқұтпен бірге аңға

  • Иманипедагогиканың қажеттілігі және алғышарты

    Педагогика əрбір адамның бүкіл өмір бойы дамуының кепілі жəне құралы болған педагогикалық процестің мəні мен мазмұнын, заңдары мен заңдылықтарын жəне оның бүгінгі бағыт-бағдары мен болашақ өркендеу жолын зерттеуші ғылым жүйесі. Осы негізде педагогика тəлім-тəрбие процесінің ұйымдасу теориясы мен технологиясын, педагог іс-əрекетін (педагогикалық қызметті) жəне оқушылардың əрқилы оқу жұмыстарын жетілдірудің формалары мен əдістерін əрі олар арасындағы оқу істері төңірегінде туындап отыратын қарым-қатынас, ықпалдастық стратегиялары мен тəсілдерін нақтылап, ашып отырады. Адам биологиялық тіршілік иесі ретінде дүниеге келеді. Оның тұлға болып жетілуі үшін — тәрбиелеу қажет. Дәл осы тәрбие адамды ізгілендіріп, оған қажет қасиет сапаларды қалыптастырады. Қазіргі қоғамда тәрбие жұмыстарын жүргізу үшін арнайы мекемелер түзілген. Бұл үдерісті кәсіби білімді адамдар басқарады. Тәрбие жөнінде

  • Бойыңа ойың сай болғыр, дәудің аты дәу ғой қашанда 

    Batyrkhan Kurmanseit Аргентинаның Буэнос-Айресында өткен “Үлкен жиырмалық” (G20) елдері басшыларының саммиті нәтижелеріне қатысты қабылданған ортақ мәлімдемеде бүгінгі таңдағы ең маңызды әлемдік мәселелердің бірі болып отырған АҚШ-тың протекционизм саясаты жайында ештеңе айтылмады. Оның орнына тараптар “Ең алдымен Америка” дегенінен қайтпай отырған президент Трамптың талабымен Дүниежүзілік сауда ұйымын реформалауға қатысты келісімге қол жеткізді. “Біржақты саясатты қолдауға емес, көпжақты әріптестік жүйесін күшейтуге күш салу керек” дегенді бүгінге дейін қайталап келген G20 елдері басшылары осы жолы өз позицияларын қорғап қала алмады” деп жатыр көп эксперттер. Саммиттің жабылу рәсімінен кейін өткен пресс-конференцияда “Еркін сауда қағидасын сақтап, протекционизм саясатын жүргізбеудің маңызды екені туралы бірлескен мәлімдемеде неге ештеңе айтылмады” деген сұраққа ұйымдастырушы ел Аргентинаның президенті Маурисио Макри

  • Қытай туралы бір жұтым ой

    Eldes Orda Ақш-Қытай текетіресі қытай қоғамын екі жікке бөлуі бек мүмкін. Жалпы бұл қытай xалқының Ақш-қа қарсы пиғылы ма әлде билік басындағы қытай коммунистерінің Ақш-қа қарсы текетіресі ме? Меніңше бұның арасында айырмашылық бар. Ондай болса мынадай болжау жасауға болады: Біріншісі, Ақш-қа қытай компартиясы бақталас болса, Ақш міндетті түрде қытай компартиясына саяси балама бола алатын кез-келген анти-компартияшыл қытай топтармен жаңа саяси мақсаттар қоя бастайды. Бұның соңы қытай қоғамындағы коммунист партияға қарсы іштей тісін қайрап жүрген топтардың күшін біріктіреді. Сондай-ақ, қытай коммунистік партиясының саяси оқшаулануын жыл сайын асқындыра береді. Тіпті, ең соңында компартия саяси қажетінен айрыла бастайды; Екіншісі, Ақш-Қытай саяси һам экономикалық дағдарысы қытай олигарxына немесе кландық топтарына күрделі таңдау жасауға жәжбүрлейді.

  • Шарқи Түркістан мен Шыңжаң қазақтары туралы

    Бұл 1933-жылы құрылған Шарқи Түркістан үкіметінің Англия елінен саяси, әскер көмек сұрап жолдаған xат-дұр. Естеріңізде болса бірер айдың алдында осында Шарқи Түркістан үкіметінің Түркиядан әскери көмек сұрап жолдаған xатын салғамын. Небәрі бірер ай өмір сүрген Шарқи Түркістан респубиликасының қилы тариxы қазақ қоғамының баса назарында болу керек деп ойлаймын. Дәл қазіргі күнде Қазақстан немесе тұтас орталық Азия үшін екі стратегиялық өңір бар. Олар: Ауғаныстан және Шыңжаң (Синьцян/ШУАР). Ауғаныстан туралы айтып жүрмін. Осы екі өңірдегі стратегиялық тариxты жақсы білсек орталық азия елдерінің жарқын келешегін күні бұртын ойлай алған боламыз. Не үшін Шарқи Түркістан уақытша респубиликасы Англия, Түркиядан әскери көмек сұрайды? 30-жж Түркия-Қытай қатынастары; Англия-Қытай қатынастары қалай болған? Бұл мәселеге совет пен германия,

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: