|  | 

Әлеумет

Дамыған елдерде ауыр науқастар мен мүгедектер еркін өмір сүріп жатыр

safe_imageӘлі советше ойлайтын, әскери медицина менталитетінен ажырамаған денсаулық сақтау саласының менеджерлері бір жайтты түсінуі тиіс: ерте заманда да, орта ғасырларда да, қазіргі кезде де ауыр науқастар мен мүгедектер саны жалпы халық санына шаққанда бір мөлшердің төңірегінде тұра береді. ДДҰ-ның мәліметінше, бұл мөлшер – 15 пайыз. Мұның себебін ешкім анық түсіндіріп бере алмайды. Кейбір гуманист атеистер “адам баласының бір-біріне деген қамқорлық сезімін күшейту үшін табиғи сұрыпталудың бір шарты” деп қабылдаса, евгеника жақтастары (мысалы, нацистер) “табиғи сұрыпталу кезінде генді тазарту үшін мұндай әлсіздерді қырып тастау керек” деп шатылды. Діндар гуманистер “мүмкіндігі шектеулі жандарды күту – сауап жинау мен Құдайдың рақымына бөлену” деп білсе, ультра-консервативтік діншілдер “ауыр науқас пен мүгедектік – Құдайдың жазасы” деп сенеді. Екі дүниежүзілік соғысты бастан кешіп, өткеннен сабақ алып, “әлеуметтік құқық” ұғымын орнықтырып жатқан өркениетті әлем елдері мұндай 15 пайыз мұқтаж жандарға өлместің жағдайын жасап, негізгі күтім қылу аз, олардың денесі мен ойын сауықтырып, білім беріп, мамандыққа баулып, шама-шарқынша қоғамға һәм қызметке кіріктіру керек, олардың күтушілеріне де жәрдем беру керек деп санайды. Сол себепті мүгедектерін, ауыр науқастары мен қарияларын үйде, я арнайы интернатта қамап ұстайтын елдерде тұратын адамдар Батыс Еуропаға, я Солтүстік Америкаға қыдырып келгенде “Неге көшеде арбаға мінген мүгедек пен кәрі адам көп?” деп таң қалады. Оған таң қалатын ештеңесі жоқ. Дамыған елдерде жоғарыда айтқан 15 пайыз еркін өмір сүріп жатыр. Мекемелер құқықтарын шектемейді, қоғам саусағын шошайтып күлмейді. Адамдардың әртүрлі болатынына, ауру-сырқатқа, мүгедекке жиіркенбей қарау керектігіне, оларға қамқорлық қажеттігіне үйренген. Мысалы, Ұлыбританиядағы балалардың танымал телеарналарының біріндегі (Milkshake) белгілі жүргізуші қыздың бір қолы иығынан жоқ. Жас аудитория кішкентай кезінен денесі кемтар адамға шошынбай, жиіркенбей, тең қарауды үйренеді.

Дамыған елдерде мүгедек баласына, я науқас кәрі әке-шешесіне қарап үйде отырған жандарға мемлекет жалақы төлейді. Жеке қараудағы мұқтаждарға барлық жағдай жасауға тырысады. Егер қараушы азаматтар мүгедек баласынан, я науқас әке-шешесінен бас тартып, арнайы орталықтарға өткізіп тастаса, мемлекет шығынының да еселеп өсетінін біледі. Мұндай әлеуметтік орталыққа өткізілетін мұқтаж жанның ішіп-жемі, гигиеналық күтімі, баспанасы, қауіпсіздігі, жүріп-тұруы мен коммуналдық және басқа қызметтері әлдеқайда қымбатқа түседі.

Қазақстандағы мүмкіндігі шектеулі балалары мен басқа да туыстарына қарап отырған азаматтарға жеке өмірлері мен карьераларын құрбан еткен мұндай ерлігі үшін және адамгершілігі үшін мың да бір алғыс һәм тағзым! Егер Құдайға сенбейтін гуманист болсаңыздар, Жер бетіндегі жалғыз сөйлей алатын саналы тіршілік иелерін хайуаннан ажыратып тұрған қасиетті жетілдіріп жатқан жанкештіліктеріңізге тәнтімін. Діндар адам болсаңыздар, жүректеріңіздегі Құдырет иесінің алдында дәрежесі өсіп жатқан сансыз сауап иелері ретінде құрметтеймін. Билік өкілдері бұл адамдардың тек өз бастарына емес, тұтас қоғамға қызмет қылып отырғандарын, мемлекеттің қомақты қаржысын үнемдеп отырғандарын түйсінулері тиіс. Мұқтажға ай сайын төлейтін аз-маз жәрдемақыны қиып тастамақ түгілі оның қараушысына жалақы төлеу мәселесін қарастырулары керек. Ең бастысы – әлеуметтік мәні бар ауруға ұшыраған сырқаттар мен мүгедектердің қоғамға кірігіп, қызметке араласу мәселесіне назар аударатын деңгейге ұмтылулары қажет. Әйтпесе өркениетті ел болу қиын.

Galym Bokashтың facebook парақшасынан алынды

Related Articles

  • «Корея халқының еңбекққорлығына таң қалдым»

    Нұртай ЛАХАНҰЛЫ Оңтүстік Кореяның Пусан қаласында тұратын қазақстандық Оразхан Нұрмахан. (Сурет Оразханның рұқсатымен жеке мұрағатынан алынды) Постсоветтік кезеңде басқа Орталық Азия елдерімен салыстырғанда жақын және алыс шет елдерде қазақстандық еңбек мигранттары азырақ көзге шалынады. Бірақ көбірек табысқа ұмтылған мыңдаған қазақстандық үшін Оңтүстік Корея тартымды еңбек нарығына айналып тұр. Оңтүстік Қазақстан облысындағы Кентау қаласының 27 жастағы тумасы Оразхан Нұрмахан 2017 жылы желтоқсан айында Оңтүстік Кореяға туристік сапармен барып, қалып қойған. Қазір Пусандағы компаниялардың бірінде күннен қуат өндіретін құрылғыларды орнатушы болып жұмыс істейді. – Кореядағы жұмыс туралы барып-қайтқандардан естіп жүрдік. Өйткені ол жаққа кеткен таныстарым да, достарым да болды. Осыдан екі жыл бұрын кетуді ойластырған едім. Бірақ сәті өткен жылдың соңында келді,

  • Семейден хат Бауырлар, көмектесіңіздер!

    Менің ұлым – Ерсұлтан 7 жаста. Ұлым сирек кездесетін Spina bifida ауруына шалдыққан. Осы дерттің салдарынан ұлымның уақыт өткен сайын қимыл-қозғалысы қиындап, жан шыдатпайтын ауырсынуды туғызып отыр.Бауырлар, біз көмекке мұқтажбыз! Медицина орталықтарында ота жасатып баламды дерттен сауықтыруға болады. Алайда оның құны біз үшін тым қымбат. Ота жасатуға 54 000 $ қажет. Қаражаттың жетіспеуімен қатар, бізде уақытта шектеулі. Маусым айында ота жасалуы тиіс.Ағайын, бауырлар, Қасиетті Рамазан айында бізге көмек көрсетуіңізді сұраймын. Аллахтың қалауымен бәрі жақсы боларына үміт етемін. Бауырлар, көмектесіңіздер!Кенжебек Ақтайлақов

  • Киіктердің үстірт популяциясын сақтау жолдары ұсынылды

    Қарағанды қаласындағы «Жаңа экологиялық қауіпсіз технологияларды енгізу орталығы» қоғамдық қоры Германияның NABU табиғатты қорғау және биоалуантүрлілікті сақтау одағының қаржылай қолдауымен «Киіктердің үстірт популяциясын сақтау бойынша жергілікті қоғамдастықтарды жұмылдыру» жобасын жүзеге асыруды бастады. Ал ұйымдастырушылық және сарапшылық қолдауды «Қарағанды облысының экологиялық мұражайы» қоғамдық бірлестігі және «Қолдау- Қазақстан» коммерциялық емес холдингі өз мойнына алып отыр. Бұл туралы жоба үйлестірушісі Әділбек Қозыбақов айтып берді. Елімізде ақбөкеннің үш түрі мекендейді, атап айтқанда – бетпақдала, орал және үстірт популяциялары. Осыдан үш жыл бұрын бетпақдалада мекендейтін ақбөкендер жаппай қырылғандығы белгілі. Ол кезде мамандардың есебі бойынша 90 пайызы қырылған деседі. Бұл ретте қоғам ендігі жерде ең алдымен ақбөкеннің осы популяциясын сақтап қалу үшін жауапты органдар барын салады

  • ЖҮЙРІКТЕН ЖҮЙРІК ОЗДЫ ЖАРЫСҚАНДА

    Рухани жаңғыру                       Атамекенге ақ шашу…          ЖҮЙРІКТЕН  ЖҮЙРІК  ОЗДЫ  ЖАРЫСҚАНДА Бағзы заманнан бері бабаларымыздың жеңісі де жетістігіде жылқымен  өлшенген ғой,  сондықтан болар «Атты ер сақтайды, ерді ел сақтайды» деп  данышпан халқымыз бекер айтпаған. Ер жігіттің бес қаруыныңда бірі де осы ат, кезінде Ақан серінің Құлагері, Қабанбайдың Қубас аты, Жәнібектің  Көк дөнені, Марғабылдың  Қара қасқасы да осыған дәлел. Былай  айтқанда қазақты аттан бөліп қараудың өзі күнә секілді. Кезінде ат құлағында ойнап,  бірде көкпар тартса, бірде бәйгеге аттарын қосып, төрт маусым  бойы  желдің өтінде, малдың шетінде,   аттың  жалында, түйенің қомында көшіп жүрген көшпенділердің ұрпағымыз дейтініміз де содан. Қазақ қай жерде болса да қазақтығын істейді демекші, шет елден  атамекенін аңсап  келген, әсіресе

  • Ақтауда бала-бақшаның ауласына балғындар 120 көшет отырғызды

      26.03.2017ж. Ақтау қаласы Маңғыстау облысы Ақтау қаласындағы № 26 «Қарлығаш» бөбекжайының тәрбиеленушілері өздерінің көшеттерін отырғызды. Бұл шара Астана қаласының 20 жылдығы және Ақтау қаласының 55 жылдығына орай ұйымдастырылды. Оған ата-аналар мен тәрбиешілерде белсенді қатысты. Қазақта «Атаңнан мал қалғанша, тал қалсын» деген аталы сөз бар. Бөбекжай ауласын таза ұстау мен көгалдандыруды жүйелендіру мақсатында осындай шараларды өткізу орынды. Көшет отырғызуды алғашқылардың бірі болып бастаған «Балдәурен» тобының тәрбиеленушілері болды, олардың қатарында 4 жастағы Нұрсәуле Қаржаубай бар. «Біздің бөбекжайда табиғатты қорғау туралы көп айтылады. Біздер ағаштарды сындырмаймыз, керісінше су құйып отыру керектігін білеміз. Мен біздің топтағы балалармен бірге ағаш отырғыздым, маған әкем, анам және інім Нұрсұлтан көмектесті. Алдағы уақытта оны баптап, күтетін боламын.

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: