|  | 

Әлеумет

Дамыған елдерде ауыр науқастар мен мүгедектер еркін өмір сүріп жатыр

safe_imageӘлі советше ойлайтын, әскери медицина менталитетінен ажырамаған денсаулық сақтау саласының менеджерлері бір жайтты түсінуі тиіс: ерте заманда да, орта ғасырларда да, қазіргі кезде де ауыр науқастар мен мүгедектер саны жалпы халық санына шаққанда бір мөлшердің төңірегінде тұра береді. ДДҰ-ның мәліметінше, бұл мөлшер – 15 пайыз. Мұның себебін ешкім анық түсіндіріп бере алмайды. Кейбір гуманист атеистер “адам баласының бір-біріне деген қамқорлық сезімін күшейту үшін табиғи сұрыпталудың бір шарты” деп қабылдаса, евгеника жақтастары (мысалы, нацистер) “табиғи сұрыпталу кезінде генді тазарту үшін мұндай әлсіздерді қырып тастау керек” деп шатылды. Діндар гуманистер “мүмкіндігі шектеулі жандарды күту – сауап жинау мен Құдайдың рақымына бөлену” деп білсе, ультра-консервативтік діншілдер “ауыр науқас пен мүгедектік – Құдайдың жазасы” деп сенеді. Екі дүниежүзілік соғысты бастан кешіп, өткеннен сабақ алып, “әлеуметтік құқық” ұғымын орнықтырып жатқан өркениетті әлем елдері мұндай 15 пайыз мұқтаж жандарға өлместің жағдайын жасап, негізгі күтім қылу аз, олардың денесі мен ойын сауықтырып, білім беріп, мамандыққа баулып, шама-шарқынша қоғамға һәм қызметке кіріктіру керек, олардың күтушілеріне де жәрдем беру керек деп санайды. Сол себепті мүгедектерін, ауыр науқастары мен қарияларын үйде, я арнайы интернатта қамап ұстайтын елдерде тұратын адамдар Батыс Еуропаға, я Солтүстік Америкаға қыдырып келгенде “Неге көшеде арбаға мінген мүгедек пен кәрі адам көп?” деп таң қалады. Оған таң қалатын ештеңесі жоқ. Дамыған елдерде жоғарыда айтқан 15 пайыз еркін өмір сүріп жатыр. Мекемелер құқықтарын шектемейді, қоғам саусағын шошайтып күлмейді. Адамдардың әртүрлі болатынына, ауру-сырқатқа, мүгедекке жиіркенбей қарау керектігіне, оларға қамқорлық қажеттігіне үйренген. Мысалы, Ұлыбританиядағы балалардың танымал телеарналарының біріндегі (Milkshake) белгілі жүргізуші қыздың бір қолы иығынан жоқ. Жас аудитория кішкентай кезінен денесі кемтар адамға шошынбай, жиіркенбей, тең қарауды үйренеді.

Дамыған елдерде мүгедек баласына, я науқас кәрі әке-шешесіне қарап үйде отырған жандарға мемлекет жалақы төлейді. Жеке қараудағы мұқтаждарға барлық жағдай жасауға тырысады. Егер қараушы азаматтар мүгедек баласынан, я науқас әке-шешесінен бас тартып, арнайы орталықтарға өткізіп тастаса, мемлекет шығынының да еселеп өсетінін біледі. Мұндай әлеуметтік орталыққа өткізілетін мұқтаж жанның ішіп-жемі, гигиеналық күтімі, баспанасы, қауіпсіздігі, жүріп-тұруы мен коммуналдық және басқа қызметтері әлдеқайда қымбатқа түседі.

Қазақстандағы мүмкіндігі шектеулі балалары мен басқа да туыстарына қарап отырған азаматтарға жеке өмірлері мен карьераларын құрбан еткен мұндай ерлігі үшін және адамгершілігі үшін мың да бір алғыс һәм тағзым! Егер Құдайға сенбейтін гуманист болсаңыздар, Жер бетіндегі жалғыз сөйлей алатын саналы тіршілік иелерін хайуаннан ажыратып тұрған қасиетті жетілдіріп жатқан жанкештіліктеріңізге тәнтімін. Діндар адам болсаңыздар, жүректеріңіздегі Құдырет иесінің алдында дәрежесі өсіп жатқан сансыз сауап иелері ретінде құрметтеймін. Билік өкілдері бұл адамдардың тек өз бастарына емес, тұтас қоғамға қызмет қылып отырғандарын, мемлекеттің қомақты қаржысын үнемдеп отырғандарын түйсінулері тиіс. Мұқтажға ай сайын төлейтін аз-маз жәрдемақыны қиып тастамақ түгілі оның қараушысына жалақы төлеу мәселесін қарастырулары керек. Ең бастысы – әлеуметтік мәні бар ауруға ұшыраған сырқаттар мен мүгедектердің қоғамға кірігіп, қызметке араласу мәселесіне назар аударатын деңгейге ұмтылулары қажет. Әйтпесе өркениетті ел болу қиын.

Galym Bokashтың facebook парақшасынан алынды

Related Articles

  • Ауыл тойы – дархандықтың белгісі

    Шығыс Қазақстан облысы Күршім аунының Маралды ауылында дүркіреген той өтті. Нарық заманында жұмыссыздықтың салдарынан керқұландай жосылып, қалаға көшкендер ауылға деген ыстық ықыласын, сағынышты сезімін тілмен жеткізе алмайды. Себебі, кіндік қаны тамған топырақтың қасиеті тым бөлек. Осындайда жалпақ жұртқа жар салмай, үндемей үлкен іс тындыратын ауыл азаматтарын алқалауға тұрарлық. Маралдының марқасқалары 15 жылдан бері «Ауыл күні» мерекесін тойлаудан жалыққан емес. Осы ерекшелігімен ауыл азаматтары шығыс жұртына үлгі болып келеді. Ауыл клубында алдымен ас беріліп, марқұмдарға Құран бағышталды. Ресми жиналыста округ әкімі Фархат Өжікеновке облыс әкімі Даниал Ахметовтің, ҚР денсаулық сақтау саласының үздігі 35 жыл қызмет етіп, зейнетке шыққан жоғары санатты педиатр Күлзикен Анапиеваға аудан әкімі Дулат Қажановтың құрмет грамотасы табыс етілді.

  • Дәрі-дәрмектің бағасы қашан реттеледі, Біртанов мырза?

    Бір отбасы бір жылда 26300 теңгеге дәрі-дәрмек алады. Жалпы Қазақстан бойынша бұл шығынның жылдық көлемі 120 млрд. теңге. Үстіміздегі жылдың алғашқы тоқсанында дәрі-дәрмек бағасының 8,4 пайызға өсуіне байланысты ол тағы да 10 млрд. теңгеге артқан. Мәжіліс депутаты Айқын Қоңыров тұтас емес, таңдап алынғандықтан статистика органдарының бұл көрсеткіші жағдайдың толық сипатын бере алмайды дейді. Оның айтуы бойынша халықтың дәрі-дәрмекке шығаратын шығыны шын мәнінде бұдан әлдеқайда көп. Жуырда мемлекеттің дәрі-дәрмектер бағасын реттеуіне мүмкіндік беретін заң қабылданды. Алайда тиісті мемлекеттік орган заңды іске асырудың тетіктерін ойластырып, оны ырғалып- жырғалып енгізгенше дәрі-дәрмек сатушылар бағаны шарықтатып жіберген. Сондықтан дәрінің ең үлкен шекті көрсеткішін мемлекет жаңа бағаның деңгейінен анықтауға мәжбүр болады. Осыған алаңдаушылық білдірген депутат А.Қоңыров

  • Көз алдаумен көшіміз түзелмейді

      Жақсыбай САМРАТ Мемлекеттің халықтың әлжуаз тобын әлеуметтік қолдауы қуанарлық жайт болғанымен мәселені түбегейлі шешу үшін азаматтарымыздың экономикалық белсенділігін арттыруға ықпал етуіміз керек, дейді Мәжіліс депутаты Айқын Қоңыров өзінің Ұлттық экономика министрі Руслан Дәленовке жасаған сауалында. Бұл жерде ол ШОБ-тарды қолдау мәселесін арттыруды айтып тұрғаны белгілі, бірақ мемлекет олар үшін жай да жағдай жасап, миллиардтаған қаражатты жеңілдікпен несиеге беріп жатыр емес пе деп ойлаймыз ғой. Сөйтсек, экономиканың ұңғыл-шұңғылын терең білетін маманның көзімен қарағанда осының өзі аз екен. ШОБ-тың бүгінгі таңдағы ахуалына сарап жасаған ол 2019 жылдың 1 наурызындағы жағдайға сәйкес шағын және орта кәсіпкерлік субьектілерінің саны өткен жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда 10 пайызға артқанын айтады. Үстірт қараған адам мұны жақсы

  • Алматыда көп балалы отбасыларға домбыра таратылды.

    Алматыда көп балалы отбасыларға домбыра таратылды. Қайырымдылық шарасы барысында қолдарына домбьра алған балалар ән-күйден шашу шашты. Рухани жаңғыру жобасы аясында ұлттық бұйымдарды насихаттап жүрген бастамашыл топ әр отбасына бір домбырадан сыйлауды жөн санапты. Алайда ынталы балалар көп болғанадықтан бір жанұяға екіден, үштен ұлттық аспап берілді. “Балалар телефон, теледидарға телмірмей, қоңыр домбырамен сырласса әлдеқайда пайдалы болмақ. Қазақ арман-тілегі, қайғы-мұңы мен қуанышын қос ішекке сыйдырған, қолына қоңыр домыра алса баланың арманы асқақ, ойы ұшқыр болады”, – деді игі іске ұйытқы болған ұлт жанашыры Салтанат Өмірәлі. Қазақтың көне мұраларын бүгінгі заманға сай ғып насихаттауды мұрат қылған Салтанат Өмірәлінің айтуынша бұндай шара әліде жалғасын табады. “Елбасымыз домбыра күнінде арнайы бекітіп берді. Домбыра күні қарсаңында

  • Қарағанды: Қазақ неге көтерілді?

    Қарағандыда орын алған қылмыстың басты себептері неде? Қоғамның наразылық танытуына қандай саяси, экономикалық, әлеуметтік және идеологогиялық алғышарттар итермеледі? Билік пен құқық қорғау орындары бұдан қандай сабақ алуы керек? Осы да басқа сұрақтарға Әміржан Қосанов, Айдос Сарым және Расул Жұмалы жауап іздейді.

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: