|  | 

الەۋمەت

دامىعان ەلدەردە اۋىر ناۋقاستار مەن مۇگەدەكتەر ەركىن ءومىر ءسۇرىپ جاتىر

safe_imageءالى سوۆەتشە ويلايتىن، اسكەري مەديتسينا مەنتاليتەتىنەن اجىراماعان دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ مەنەدجەرلەرى ءبىر جايتتى ءتۇسىنۋى ءتيىس: ەرتە زاماندا دا، ورتا عاسىرلاردا دا، قازىرگى كەزدە دە اۋىر ناۋقاستار مەن مۇگەدەكتەر سانى جالپى حالىق سانىنا شاققاندا ءبىر مولشەردىڭ توڭىرەگىندە تۇرا بەرەدى. ددۇ-نىڭ مالىمەتىنشە، بۇل مولشەر – 15 پايىز. مۇنىڭ سەبەبىن ەشكىم انىق ءتۇسىندىرىپ بەرە المايدى. كەيبىر گۋمانيست اتەيستەر “ادام بالاسىنىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن قامقورلىق سەزىمىن كۇشەيتۋ ءۇشىن تابيعي سۇرىپتالۋدىڭ ءبىر شارتى” دەپ قابىلداسا، ەۆگەنيكا جاقتاستارى (مىسالى، ناتسيستەر) “تابيعي سۇرىپتالۋ كەزىندە گەندى تازارتۋ ءۇشىن مۇنداي السىزدەردى قىرىپ تاستاۋ كەرەك” دەپ شاتىلدى. ءدىندار گۋمانيستەر “مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردى كۇتۋ – ساۋاپ جيناۋ مەن قۇدايدىڭ راقىمىنا بولەنۋ” دەپ بىلسە، ۋلترا-كونسەرۆاتيۆتىك دىنشىلدەر “اۋىر ناۋقاس پەن مۇگەدەكتىك – قۇدايدىڭ جازاسى” دەپ سەنەدى. ەكى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستى باستان كەشىپ، وتكەننەن ساباق الىپ، “الەۋمەتتىك قۇقىق” ۇعىمىن ورنىقتىرىپ جاتقان وركەنيەتتى الەم ەلدەرى مۇنداي 15 پايىز مۇقتاج جاندارعا ولمەستىڭ جاعدايىن جاساپ، نەگىزگى كۇتىم قىلۋ از، ولاردىڭ دەنەسى مەن ويىن ساۋىقتىرىپ، ءبىلىم بەرىپ، ماماندىققا باۋلىپ، شاما-شارقىنشا قوعامعا ءھام قىزمەتكە كىرىكتىرۋ كەرەك، ولاردىڭ كۇتۋشىلەرىنە دە جاردەم بەرۋ كەرەك دەپ سانايدى. سول سەبەپتى مۇگەدەكتەرىن، اۋىر ناۋقاستارى مەن قاريالارىن ۇيدە، يا ارنايى ينتەرناتتا قاماپ ۇستايتىن ەلدەردە تۇراتىن ادامدار باتىس ەۋروپاعا، يا سولتۇستىك امەريكاعا قىدىرىپ كەلگەندە “نەگە كوشەدە ارباعا مىنگەن مۇگەدەك پەن كارى ادام كوپ؟” دەپ تاڭ قالادى. وعان تاڭ قالاتىن ەشتەڭەسى جوق. دامىعان ەلدەردە جوعارىدا ايتقان 15 پايىز ەركىن ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. مەكەمەلەر قۇقىقتارىن شەكتەمەيدى، قوعام ساۋساعىن شوشايتىپ كۇلمەيدى. ادامداردىڭ ءارتۇرلى بولاتىنىنا، اۋرۋ-سىرقاتقا، مۇگەدەككە جيىركەنبەي قاراۋ كەرەكتىگىنە، ولارعا قامقورلىق قاجەتتىگىنە ۇيرەنگەن. مىسالى، ۇلىبريتانياداعى بالالاردىڭ تانىمال تەلەارنالارىنىڭ بىرىندەگى (Milkshake) بەلگىلى جۇرگىزۋشى قىزدىڭ ءبىر قولى يىعىنان جوق. جاس اۋديتوريا كىشكەنتاي كەزىنەن دەنەسى كەمتار ادامعا شوشىنباي، جيىركەنبەي، تەڭ قاراۋدى ۇيرەنەدى.

دامىعان ەلدەردە مۇگەدەك بالاسىنا، يا ناۋقاس كارى اكە-شەشەسىنە قاراپ ۇيدە وتىرعان جاندارعا مەملەكەت جالاقى تولەيدى. جەكە قاراۋداعى مۇقتاجدارعا بارلىق جاعداي جاساۋعا تىرىسادى. ەگەر قاراۋشى ازاماتتار مۇگەدەك بالاسىنان، يا ناۋقاس اكە-شەشەسىنەن باس تارتىپ، ارنايى ورتالىقتارعا وتكىزىپ تاستاسا، مەملەكەت شىعىنىنىڭ دا ەسەلەپ وسەتىنىن بىلەدى. مۇنداي الەۋمەتتىك ورتالىققا وتكىزىلەتىن مۇقتاج جاننىڭ ءىشىپ-جەمى، گيگيەنالىق كۇتىمى، باسپاناسى، قاۋىپسىزدىگى، ءجۇرىپ-تۇرۋى مەن كوممۋنالدىق جانە باسقا قىزمەتتەرى الدەقايدا قىمباتقا تۇسەدى.

قازاقستانداعى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارى مەن باسقا دا تۋىستارىنا قاراپ وتىرعان ازاماتتارعا جەكە ومىرلەرى مەن كارەرالارىن قۇربان ەتكەن مۇنداي ەرلىگى ءۇشىن جانە ادامگەرشىلىگى ءۇشىن مىڭ دا ءبىر العىس ءھام تاعزىم! ەگەر قۇدايعا سەنبەيتىن گۋمانيست بولساڭىزدار، جەر بەتىندەگى جالعىز سويلەي الاتىن سانالى تىرشىلىك يەلەرىن حايۋاننان اجىراتىپ تۇرعان قاسيەتتى جەتىلدىرىپ جاتقان جانكەشتىلىكتەرىڭىزگە ءتانتىمىن. ءدىندار ادام بولساڭىزدار، جۇرەكتەرىڭىزدەگى قۇدىرەت يەسىنىڭ الدىندا دارەجەسى ءوسىپ جاتقان سانسىز ساۋاپ يەلەرى رەتىندە قۇرمەتتەيمىن. بيلىك وكىلدەرى بۇل ادامداردىڭ تەك ءوز باستارىنا ەمەس، تۇتاس قوعامعا قىزمەت قىلىپ وتىرعاندارىن، مەملەكەتتىڭ قوماقتى قارجىسىن ۇنەمدەپ وتىرعاندارىن تۇيسىنۋلەرى ءتيىس. مۇقتاجعا اي سايىن تولەيتىن از-ماز جاردەماقىنى قيىپ تاستاماق تۇگىلى ونىڭ قاراۋشىسىنا جالاقى تولەۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋلارى كەرەك. ەڭ باستىسى – الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋعا ۇشىراعان سىرقاتتار مەن مۇگەدەكتەردىڭ قوعامعا كىرىگىپ، قىزمەتكە ارالاسۋ ماسەلەسىنە نازار اۋداراتىن دەڭگەيگە ۇمتىلۋلارى قاجەت. ايتپەسە وركەنيەتتى ەل بولۋ قيىن.

Galym Bokashتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • «ادال جول – چەستنىي پۋت» مارافونى قازىنالى قاراقيا اۋدانىنان

    جاڭاوزەن قالاسىنا تابىستالدى ايتا كەتۋ كەرەك، «ادال جول» مارافونى ءساۋىر ايىندا اقتاۋ قالاسىنان باستاۋ العان بولاتىن. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى شارا وسىعان دەيىن تۇپقاراعان، ماڭعىستاۋ، بەينەۋ، قاراقيا اۋداندارىندا بولىپ، ەندى مىنە جاڭاوزەن شاھارىنا تابىستالدى.   قاراقيا اۋدانىنىڭ ورتالىعى قۇرىق اۋىلىندا وتكەن شارا كەزىندە قر مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى قايرات بايگەباەۆ جانە قاراقيا اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان كۇمىسقالي ءسوز سويلەپ،ءىس-شارانىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ ءوتتى. «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى تۇرۋ بارشامىزعا ورتاق پارىز. مارافون جوعارى دەڭگەيدە وتكىزىلىپ كەلەدى. بارلىق اۋداندار بارىن سالۋدا. ەندى الدا مۇنايلى اۋدانى كۇتىپ تۇر. «ادال جول» كىتابىنا وزدەرىڭىزدىڭ ۇسىنىستارىڭىز نەمەسە تىلەكتەرىڭىزدى قالدىرا الاسىزدار. مۇنىڭ تاربيەلىك ءمانى زور، اسىرەسە جاستار ءۇشىن.

  • قىتاي قازاقتارىنىڭ ماسەلەسى “سايراگۇلگە دەيىن جانە سايراگۇلدەن كەيىن”

    سايراگۇل اپايدىڭ جەڭىسىن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. سوت شەشىمىنەن كەيىنگى قۋانىشتى بەينەسىن قايتا قايتا كورىپ قاتتى قۋاندىم. قۋانباعان جۇرت جوق ەكەن سول ماڭدا. سايراگۇل اپايدىڭ بەينەسىنە قاراپ سان ويعا باتتىم… قىتاي قازاقتارىنىڭ ماسەلەسى تۋرالى وسىعان دەيىن دە ازاماتتىق پىكىرىمدى ايتقامىن، پوست تۇر. مەنىڭ جەكە پىكىرىمشە قىتاي قازاقتارىنىڭ ماسەلەسى “سايراگۇلگە دەيىن جانە سايراگۇلدەن كەيىن” دەپ ءداۋىر بولگىشتىك سيپاتقا وزگەرۋى مۇمكىن. قازىر، ءبىزدىڭ جۇرت تەك عانا قۋانىشتى قۇتتىقتاپ تويلاۋمەن ابىگەر بوللىپ جاتىر ەكەن بىراق ماسەلەگە ۇلكەن ماشتابتان قاراپ ستراتەگيالىق تالداۋ ساراپتاۋ جاساۋ جاعى جەتپەي تۇر. قىتايدان زاڭسىز شەكارا بۇزىپ ءوتۋ وقيعاسى سايراگۇلگە دەيىن دە بولعان (مەنىڭشە سايراگۇلدەن كەيىن دە بولادى…), سابەت-قىتاي اراسىنداعى قىرعيقاباق كەزىندە قىتايداعى سابەتشىل قازاق ۇلتشىلدارى مەن جاس زيالىلاردىڭ ءبىرازى زاڭسىز

  • «وتان – وتتان دا ىستىق» جوباسىنىڭ ءباسپاسوز ءماسليحاتى

      «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا الماتى قالاسى ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن «ادىرنا» ۇلتتىق-ەتنوگرافيالىق بىرلەستىگى «وتان – وتتان دا ىستىق» جوباسىنىڭ ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزەدى. بۇل جوبا اياسىندا وتانىنا ورالعان قانداستارىمىزعا زاڭنامالىق كومەك رەتىندە «جەدەل جەلى» قىزمەتى ىسكە قوسىلادى. «قانداستار» (http://qandastar.kz/) سايتى ارقىلى دا سۇراق-جاۋاپ رەتىندە زاڭنامالىق كومەك كورسەتىلەتىن بولادى. ءباسپاسوز ءماسليحاتىنىڭ ماقساتى – «وتان – وتتان دا ىستىق» جوباسىن حالىققا تانىستىرۋ. ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا قۇقىقتانۋشىلار، باق وكىلدەرى، كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جونىندەگى ماماندار، قوعام قايراتكەرلەرى مەن عالىمدار جانە تانىمال ۇەۇ وكىلدەرى قاتىسادى. «كەش» قۇقىق قورعاۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى – كامشات ەسمۇحامبەتقىزى; كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جونىندەگى مامان – ءاسيما سۇلتان; ورىس ءتىلىنىڭ مامانى – ءاليا مۇحامەتكارىمقىزى سىندى عالىمدار بايانداما وقيدى.   ۇيىمداستىرۋشىلار:  الماتى قالاسى ىشكى ساياسات باسقارماسى

  • «كورەيا حالقىنىڭ ەڭبەكققورلىعىنا تاڭ قالدىم»

    نۇرتاي لاحانۇلى وڭتۇستىك كورەيانىڭ پۋسان قالاسىندا تۇراتىن قازاقستاندىق ورازحان نۇرماحان. (سۋرەت ورازحاننىڭ رۇقساتىمەن جەكە مۇراعاتىنان الىندى) پوستسوۆەتتىك كەزەڭدە باسقا ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن سالىستىرعاندا جاقىن جانە الىس شەت ەلدەردە قازاقستاندىق ەڭبەك ميگرانتتارى ازىراق كوزگە شالىنادى. بىراق كوبىرەك تابىسقا ۇمتىلعان مىڭداعان قازاقستاندىق ءۇشىن وڭتۇستىك كورەيا تارتىمدى ەڭبەك نارىعىنا اينالىپ تۇر. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى كەنتاۋ قالاسىنىڭ 27 جاستاعى تۋماسى ورازحان نۇرماحان 2017 جىلى جەلتوقسان ايىندا وڭتۇستىك كورەياعا تۋريستىك ساپارمەن بارىپ، قالىپ قويعان. قازىر پۋسانداعى كومپانيالاردىڭ بىرىندە كۇننەن قۋات وندىرەتىن قۇرىلعىلاردى ورناتۋشى بولىپ جۇمىس ىستەيدى. – كورەياداعى جۇمىس تۋرالى بارىپ-قايتقانداردان ەستىپ جۇردىك. ويتكەنى ول جاققا كەتكەن تانىستارىم دا، دوستارىم دا بولدى. وسىدان ەكى جىل بۇرىن كەتۋدى ويلاستىرعان ەدىم. بىراق ءساتى وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا كەلدى،

  • سەمەيدەن حات باۋىرلار، كومەكتەسىڭىزدەر!

    مەنىڭ ۇلىم – ەرسۇلتان 7 جاستا. ۇلىم سيرەك كەزدەسەتىن Spina bifida اۋرۋىنا شالدىققان. وسى دەرتتىڭ سالدارىنان ۇلىمنىڭ ۋاقىت وتكەن سايىن قيمىل-قوزعالىسى قيىنداپ، جان شىداتپايتىن اۋىرسىنۋدى تۋعىزىپ وتىر.باۋىرلار، ءبىز كومەككە مۇقتاجبىز! مەديتسينا ورتالىقتارىندا وتا جاساتىپ بالامدى دەرتتەن ساۋىقتىرۋعا بولادى. الايدا ونىڭ قۇنى ءبىز ءۇشىن تىم قىمبات. وتا جاساتۋعا 54 000 $ قاجەت. قاراجاتتىڭ جەتىسپەۋىمەن قاتار، بىزدە ۋاقىتتا شەكتەۋلى. ماۋسىم ايىندا وتا جاسالۋى ءتيىس.اعايىن، باۋىرلار، قاسيەتتى رامازان ايىندا بىزگە كومەك كورسەتۋىڭىزدى سۇرايمىن. اللاحتىڭ قالاۋىمەن ءبارى جاقسى بولارىنا ءۇمىت ەتەمىن. باۋىرلار، كومەكتەسىڭىزدەر!كەنجەبەك اقتايلاقوۆ

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: