|  |  | 

Şou-biznis Äleumet

«Koreya halqınıñ eñbekqqorlığına tañ qaldım»


Oñtüstik Koreyanıñ Pusan qalasında twratın qazaqstandıq Orazhan Nwrmahan. (Suret Orazhannıñ rwqsatımen jeke mwrağatınan alındı)

Oñtüstik Koreyanıñ Pusan qalasında twratın qazaqstandıq Orazhan Nwrmahan. (Suret Orazhannıñ rwqsatımen jeke mwrağatınan alındı)

Postsovettik kezeñde basqa Ortalıq Aziya elderimen salıstırğanda jaqın jäne alıs şet elderde qazaqstandıq eñbek migranttarı azıraq közge şalınadı. Biraq köbirek tabısqa wmtılğan mıñdağan qazaqstandıq üşin Oñtüstik Koreya tartımdı eñbek narığına aynalıp twr.

Oñtüstik Qazaqstan oblısındağı Kentau qalasınıñ 27 jastağı tuması Orazhan Nwrmahan 2017 jılı jeltoqsan ayında Oñtüstik Koreyağa turistik saparmen barıp, qalıp qoyğan. Qazir Pusandağı kompaniyalardıñ birinde künnen quat öndiretin qwrılğılardı ornatuşı bolıp jwmıs isteydi.

- Koreyadağı jwmıs turalı barıp-qaytqandardan estip jürdik. Öytkeni ol jaqqa ketken tanıstarım da, dostarım da boldı. Osıdan eki jıl bwrın ketudi oylastırğan edim. Biraq säti ötken jıldıñ soñında keldi, – deydi ol.

Basqalarmen salıstırğanda Orazhannıñ jolı bolğan. Swranısqa ie tehnikalıq mamandıq iesi retinde Oñtüstik Koreyadağı jeke tanıs-dostarınıñ arqasında twraqtı jwmıs tapqan. Ol Qazaqstannan Oñtüstik Koreyağa josparsız türde jwmıs izdep barıp, Seul men Pusannıñ äuejayınan tüsip, añırıp twratın otandastarı köp ekenin aytadı.

Oñtüstik Koreya astanası Seul qalasındağı eski jäne jaña üyler. (Körneki suret)

Oñtüstik Koreya astanası Seul qalasındağı eski jäne jaña üyler. (Körneki suret)

- Jaqında bir samoletpen [Qazaqstannan] kelgen 60 adamdı keri qaytarıptı. İşinde tanıstarım da boldı. Teledidardağı jañalıqtardan da berip jattı. Mwnda negizinen qazaqtar zauıttarda, ülken firmalarda sosın qwrılıs kompaniyalarında jwmıs isteydi. Bwrın onday jerlerge ornalasu oñay bolatın. Qazir tamır-tanıs arqılı kirmeseñ qiın. Al twraqtı jwmısqa ornalasa almağandar «qwl bazarında» (jwmıs beruşini kütip arnayı alañdarda nemese jol boyında twratındar – red.) otıradı. Qazir ol jerde de swranıs azayıp baradı. Öytkeni mausımdıq jwmıstar ayaqtalıp keledi, – deydi Orazhan.

Kentaulıq eñbek migrantınıñ sözinşe, arzan jwmıs küşimen jergilikti jwmıs beruşiler resmi kelisim-şart jasaspaydı, biraq eñbek aqısın bermey aldap ketu az.

- «Adam kerek» degen kezde tamır-tanıs arqılı birden kirip ketesiñ. Ülken firmalar men zauıttar aqşa audaratın kartoçkañdı jasap beredi. Al şağın zauıt nemese kompaniyalar qolma-qol töleydi. Twraqtı jalaqı eki mıñ AQŞ dollarınan bastaladı. Al «qwl bazarda» otırsañ, aylıq tabısıñ mıñ jarım dollardan boladı. Öytkeni key küni jwmıs boladı, key küni bolmaydı. Jañbırlı küni demalasıñ. Künine 100 dollardan töleydi. Päteraqıñ men işip-jemiñe ayına şamamen 600-700 dollar ketedi. Jergilikti jwrt jwmısşılardı küriş alqabına jwmıs istetuge aladı, – deydi Orazhan.

Orazhan Nwrmahan

Orazhan Nwrmahan

Qazaqstannıñ Wlttıq ekonomika ministrliginiñ habarlauınşa, Qazaqstandağı ortaşa aylıq jalaqı 151 mıñ teñge, yağni 450 AQŞ dollarına juıq bolıp şığadı. Al jan basına şaqqandağı aylıq kölemi bwdan eki esedey az – 81 mıñ teñge şamasında.

«WYQI QANDIRU DEGEN TÜSİNİK JOQ»

Orazhan Kentau qalalıq telearnasında eki jılday qızmet istegenin, biraq tapqanı twrmısına jetpegen soñ şetke ketkenin ayttı.

- Koreya jwrtınıñ meni bir tañ qaldırğanı – eñbekqorlığı. «Men bastıqpın» dep qarap twrmaydı. Jwmıs kiimin kiip alıp, öziñmen birge, tipti öziñnen de artıq jwmıs isteydi. Tañğı törtte twrıp teñizge barıp balıq aulap, altıdan bastap sarımsaqtarın jwlıp degen sekildi qıbırlay beredi. Olarda biz sekildi wyqısın qandıru degen tüsinik joq. Tanıs adamınan eñ birinşi swraytını: «Tamaq iştiñ be?» Olar üşin toyıp tamaq işu jäne jwmıs isteu mañızdı, – deydi ol.

Bwrınğıday emes, qazir jii tekserip wstap alıp ketedi. Biraq Qazaqstandağıday ayıppwl salmaydı.

Qazaqstandıq migrantqa Oñtüstik Koreyanıñ as-suına üyrenu qiınğa soğıptı. Jergilikti bwrıştı tamaqtıñ aşı bolıp keletinin, kulinariyasında kürişti köp qoldanatının aytadı. Bidaydıñ wnı qımbat bolğan soñ Orazhan keyde nandı özi jabadı.

- Koreyada twratın migrant qazaqtardıñ keybiri «G-1» degen vizanı (medicinalıq mekemede emdeluşige, sotqa qatısuşığa jäne sayasi baspana swrauşığa beriledi – red.) aqşa berip jasatadı. Ondağıları köşi-qon policiyası wstap alsa degen saqtıq. Bwrınğıday emes, qazir jii tekserip wstap alıp ketedi. Biraq Qazaqstandağıday ayıppwl salmaydı. Özderiniñ uaqıtşa wstaytın orındarı bar, sonda aparıp qamaydı. Qazaqstanğa biletti öz aqşaña alasıñ. Sosın samoletke otırğızıp jiberedi. Jaqında Koreyada jeti jıldan beri twrıp kele jatqan ağanı ayaldamada avtobus kütip otırğan jerinen wstap alıp ketipti. Osındağı qazaqtardıñ arasında WhatsApp tobımız bar. Sonda bir-birine bayqap jüriñder dep eskertip jatadı, – dedi ol Azattıqqa.

«ÖZ BETİÑMEN JWMIS TABU – BEKERŞİLİK»

Orazhannıñ sözinşe, Oñtüstik Koreyada jwmıs isteu üşin keybir qazaqstandıqtar «F-4» vizasın (arğı tegi etnikalıq korey bolğan adamdarğa arnalğan – red.) jasatuğa tırısadı. Kentaulıq jigit qazaqstandıqtardan bölek Egipet, Tailand, Indoneziya, V'etnam, Malayziya men Reseyden kelgen gastarbayterlerdiñ köbeyip ketkenin, sol sebepti jwmıs beruşilerdiñ azaya tüskenin aytıp mwñın şaqtı.

- Qazir jergilikti jerdiñ jwmıs beruşilerine wnau öte qiın. Wnau üşin öte şapşañ jäne artıq söz aytpaytın, tek tapsırğan isti atqarıp jüre beretin adam boluıñ kerek. Eger onday bolmasañ, üş künnen keyin «bossıñ» deydi. Sondıqtan Oñtüstik Koreyağa endi keletin nemese kelgisi keletinderge aytarım – eger senetin jwmıs beruşi tabılıp, «jaqsı jwmısqa ornalastıramın» dep uäde berse ğana kel. Al öz betiñmen kelip jwmıs tauıp alam deu – bekerşilik. Dalada qalıp ketuiñ mümkin, – deydi ol.

2017 jılğı jeltoqsan ayında Qazaqstannıñ Sırtqı ister ministrligi «Oñtüstik Koreyada jürgen qazaqstandıq zañsız migranttardıñ sanı 6500-den asqanın» habarlağan bolatın. Sol kezde Sırtqı ister ministrligi Konsuldıq qızmet departamentiniñ direktorı Ardaq Mädiev: «Oñtüstik Koreyanıñ aqparatı boyınşa, qazir «qara rieltorlar tobı» bar. Olar qazaqstandıqtardı jinap, Oñtüstik Koreyağa zañsız jwmısqa jiberip otıradı. Onday adamdar qara jwmıs istep, jan türşigerlik jağdayda ömir süredi. Olarda eşqanday eñbek kelisim-şartı da, eşqanday medicinalıq saqtandıru da bolmaydı. Jaraqat alsa da, elge oralmaydı. Qañğıbas bolıp jüre beredi» dep mälimdegen bolatın.

Orazhan Nwrmahan Azattıqqa Qazaqstandı qattı sağınıp jürgenin, bir jarım jıldan soñ keri qaytatının ayttı.

Azat Europa / Azattıq radiosı

Related Articles

  • «Adal jol – Çestnıy put'» marafonı qazınalı Qaraqiya audanınan

    Jañaözen qalasına tabıstaldı Ayta ketu kerek, «Adal jol» marafonı säuir ayında Aqtau qalasınan bastau alğan bolatın. Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı şara osığan deyin Tüpqarağan, Mañğıstau, Beyneu, Qaraqiya audandarında bolıp, endi mine Jañaözen şaharına tabıstaldı.   Qaraqiya audanınıñ ortalığı Qwrıq auılında ötken şara kezinde QR Memlekettik qızmet isteri jäne sıbaylas jemqorlıqqa qarsı is-qimıl agenttiginiñ Mañğıstau oblısı boyınşa departamenti basşısınıñ orınbasarı Qayrat Baygebaev jäne Qaraqiya audanı äkiminiñ orınbasarı Erjan Kwmisqali söz söylep,is-şaranıñ mañızdılığına toqtalıp ötti. «Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı twru barşamızğa ortaq parız. Marafon joğarı deñgeyde ötkizilip keledi. Barlıq audandar barın saluda. Endi alda Mwnaylı audanı kütip twr. «Adal jol» kitabına özderiñizdiñ wsınıstarıñız nemese tilekteriñizdi qaldıra alasızdar. Mwnıñ tärbielik mäni zor, äsirese jastar üşin.

  • Qıtay qazaqtarınıñ mäselesi “Sayragülge deyin jäne Sayragülden keyin”

    Sayragül apaydıñ jeñisin şın jürekten qwttıqtaymın. Sot şeşiminen keyingi quanıştı beynesin qayta qayta körip qattı quandım. Quanbağan jwrt joq eken sol mañda. Sayragül apaydıñ beynesine qarap san oyğa battım… Qıtay qazaqtarınıñ mäselesi turalı osığan deyin de azamattıq pikirimdi aytqamın, post twr. Meniñ jeke pikirimşe qıtay qazaqtarınıñ mäselesi “Sayragülge deyin jäne Sayragülden keyin” dep däuir bölgiştik sipatqa özgerui mümkin. Qazir, bizdiñ jwrt tek ğana quanıştı qwttıqtap toylaumen äbiger bollıp jatır eken biraq mäselege ülken maştabtan qarap strategiyalıq taldau saraptau jasau jağı jetpey twr. Qıtaydan zañsız şekara bwzıp ötu oqiğası Sayragülge deyin de bolğan (meniñşe Sayragülden keyin de boladı…), Säbet-Qıtay arasındağı qırğiqabaq kezinde qıtaydağı Säbetşil qazaq wltşıldarı men jas ziyalılardıñ birazı zañsız

  • Horvatiya – Angliya 1:1 (qosımşa taymda 2:1)

    Alğaşqı taymnıñ besinşi minutında-aq Angliya Horvatiyanıñ ayıp alañı sırtınan dop soqtı. Jas jartılay qorğauşı Tripp'erdiñ wlttıq qwraması üşin soqqan alğaşqı golı. Ayıp dobın şeber orındap, oñ jaq toğızdıqtı ala top etkizdi. Erte goldan soñ Angliya aldıñğı şepte arqasın bosatıp, ötkir kontrşabuıldarğa köşti. Jan salıp, ter sorğalatıp jügirudi azayttı. Keyn men Lingard birneşe oñtaylı sätte qapı qaldı. Sterling sol bayağışa dalañdap bos şaptı. Maguayr men YAng tas qamal bolıp twrdı, Pikford öte senimdi oynadı. Şarşañqı Horvatiya qattı pressingke jaramadı, dörekileu oynadı, jii ereje bwzdı. Ädettegidey Modriç, Rakitiç pen Perişiç şeber oynap, erekşe közge tüsti. Birinşi taymda köñilimde üş swraq tudı: 1. Nege tottenhemdik Keyn-Alli dueti ÄÇ-te müldem körinbeydi? 2. Nege Sterlingtiñ

  • Angliya janküyeriniñ küyinişke tolı kündeligi

    Galym Bokash 22.06.1986 ÄÇ 1/8 final Angliya – Argentina 1:2 (Maradona qolmen gol soğıp, aramdıq qıldı. Wyalmay “Qwdaydıñ qolı” dedi ğoy. Üştöbedegi nağaşı äpkemniñ üyinde otırıp, fanat jezdem ekeumiz “küyip kettik” ) Lineker bastağan eñ küşti qwramdardıñ biri çempion boluğa layıq edi. 1988 jıldıñ jazı. Kirovkadağı “Orlenok” pioner lagerinde sredniy otryadtıñ “jigitteri” Angliyanıñ EÇ toptıq kezeñinde üş ret wtılğanın körip tağı “küydik”. 04.07.1990 ÄÇ Angliya jartılay finalğa şıqtı. Angliya-Germaniya 1:1 (penal'tiden 3:4) Almatıda Narhozda oqitın student ağama qonaqqa kep jatıp körip otırğamız, qarğanıp-silenip qaldıq. Qola jülde Italiyağa bwyırdı. 1992 jıldıñ jazı. EÇ toptıq kezeñi. Angliya eldiñ bärimen teñ oynap toptan şığa almay qaldı. Ürjardağı böleme qonaqqa kep jatıp körip edim.

  • Urugvay – Portugaliya 2:1

    Tört jıl bwrın Braziliyada ötken ÄÇ-tiñ 1/8 finalında Kolumbiyadan jeñilgen Urugvay Reseydegi çempionatqa äbden şınığıp keldi. Negizgi qwramı da köp özgergen joq. Qaqpaşılar Muslera men Sil'va (qosalqı), qorğauşılar Godin, Kaseres, Himenes, Pereyra men Koates (qosalqı), jartılay qorğauşı Rodriges, şabuılşılar Suares, Kavani men Stuani. Bwlardıñ bäri tört jıl bwrın ardager Forlanmen birge oynağandar. Äsirese, Godin, Suares pen Kavanidiñ finalğa wmtılatınder şağı. Tört jıldan keyin bwlar kezindegi Forlan qwsap negizgi qwramağa ilinedi dep oylamaymın. Sol sebepti osı şarıqtap twrğan kezin paydalanıp qalsa igi edi. Kavani älemdegi mıqtı futbolşılardıñ biri ekenin däleldep eki tamaşa gol soqtı. Ekeui de kürdeli gol. Birinşisin baspen soqtı: qaqpa tübine öte qattı jäne biik äuelep kelgen Suarestiñ pasın

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: