|  | 

ساياسات

جوعارى قولباسشىلىقتىڭ پرەزيدەنتتىك رەزەرۆى كىم ءۇشىن قۇرىلماق؟


وتاردا وتكەن اسكەري پاراد. جامبىل وبلىسى، 7 مامىر 2018 جىل.

وتاردا وتكەن اسكەري پاراد. جامبىل وبلىسى، 7 مامىر 2018 جىل.

ۇكىمەت قارۋلى كۇشتەر جوعارى قولباسشىلىعىنىڭ پرەزيدەنتتىك رەزەرۆىن قۇرۋ تۋرالى جارلىق جوباسىن ازىرلەدى. وعان سايكەس اسكەري قىزمەتكەرلەر اراسىنان ارنايى توپ جاساقتالىپ، كەيىن ونىڭ مۇشەلەرىن جوعارى قولباسشىلىقتاعى قىزمەتتەرگە ۇسىنۋ جوسپارلانعان. ساراپشىلار باستامانىڭ قاعاز جۇزىندەگى نۇسقاسىن قۇپتاعانمەن يدەيانىڭ ءساتتى جۇزەگە اسىرىلاتىنىنا كۇماندانادى.

ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا «اشىق ۇكىمەت» سايتىندا قۇجاتتار ءتىزىمى جاريالانىپ، قوعامدىق تالقىلاۋعا ۇسىنىلدى. وندا ۇكىمەتتىڭ قارۋلى كۇشتەر پرەزيدەنتتىك رەزەرۆىن قۇرۋ ۇسىنىسى جايلى ايتىلعان.

جوبا بويىنشا، بۇل توپقا «ەرەكشە سۇرىپتاۋدان» وتكەن اسكەري قىزمەتكەرلەردى ەنگىزۋ كوزدەلگەن، كەيىن ولاردى جوعارى قولباسشىلىق لاۋازىمىنا ۇسىنباق (قورعانىس ءمينيسترى قىزمەتى وعان كىرمەيدى). باستامانى قازىر نۇرلان ەرمەكباەۆ باسقارىپ وتىرعان قورعانىس مينيسترلىگى كوتەرگەن.

جارلىق جوباسى

اتالعان جارلىق جوباسى قارۋلى كۇشتەرگە اسكەري قىزمەتتى وتەۋ ەرەجەسىنە ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزۋدى ۇسىنادى. پرەزيدەنتتىك رەزەرۆ قۇرۋ بويىنشا جۇمىس قورعانىس مينيسترلىگىنە جۇكتەلەدى.

قۇجاتقا سايكەس، ىرىكتەۋ كەزىندە ۇمىتكەرلەردىڭ جەكە جانە ىسكەرلىك قاسيەتتەرى، قىزمەتتەگى جەتىستىكتەرى ەسەپكە الىنادى، اسكەريلەر اراسىنداعى «ارنايى تەكسەرۋ» جانە جوعارى اتتەستاتسيالىق كوميسسيا شەشىمى نەگىزىندە تاڭدالادى.

كەلەسى كەزەڭدە ولار قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندە ىرىكتەۋدەن وتەدى. 2019 جىلدان بەرى ونىڭ حاتشىسى – بۇرىنعى ىشكى ىستەر ءمينيسترى قالمۇحانبەت قاسىموۆ. كەڭەستى ءومىر بويى باسقارۋ قۇقىعى بۇرىنعى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆقا بەرىلگەن.

قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جانە قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى، بۇرىنعى ىشكى ىستەر ءمينيسترى قالمۇحانبەت قاسىموۆ. قاراشا ايى، 2018 جىل.

قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جانە قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى، بۇرىنعى ىشكى ىستەر ءمينيسترى قالمۇحانبەت قاسىموۆ. قاراشا ايى، 2018 جىل.

«جىل سايىن قازاننىڭ 1-ىنە دەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى قورعانىس مينيسترلىگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ اسكەري قاۋىپسىزدىك جانە قورعانىس بولىمىنە پرەزيدەنتتىك رەزەرۆكە وتكىزۋگە ۇسىنىلعان قارۋلى كۇشتەر اسكەري قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءتىزىمىن جىبەرەدى» دەلىنگەن جارلىق جوباسىندا.

بۇدان سوڭ پرەزيدەنتتىك رەزەرۆ ۇمىتكەرلەرىنىڭ ءتىزىمى پرەزيدەنت اكىمشىلىگى جەتەكشىسىنە تابىستالادى، ول پرەزيدەنتتىك رەزەرۆكە قابىلداۋ نەمەسە قابىلداماۋ تۋرالى شەشىم شىعارادى. ءتىزىم جىل سايىن جاسالادى، ال اسكەريلەردىڭ وندا بولۋ مەرزىمى «ءۇش جىلدان اسپاۋى كەرەك».

پرەزيدەنت جارلىعى جوباسىنا ۇكىمەتتىڭ بەرگەن تۇسىندىرمە حابارلاماسىندا «جارلىق جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ تەرىس الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە قۇقىقتىق سالدارى بولمايدى، رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قوسىمشا شىعىندى تالاپ ەتپەيدى» دەپ كورسەتىلگەن.

پرەمەر-مينيسترگە باعىتتالعان تۇسىندىرمە جازباسىندا قورعانىس مينيسترلىگى جارلىقتىڭ «جوعارى قولباسشىلىق لاۋازىمىن اتقارۋ ءۇشىن اسكەري قىزمەتكەرلەردى ساپالى ىرىكتەۋگە» مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتىپتى. قورعانىس مينيسترلىگى جارلىق قابىلدانعان جاعدايدا حالىقارالىق شارت بولىپ ەسەپتەلمەيتىنىن، سوندىقتان راتيفيكاتسيا جاساۋدىڭ كەرەگى جوعىن ايتادى.

ساراپشىلار نە دەيدى؟

قورعانىس ءمينيسترىنىڭ بۇرىنعى ورىنباسارى گەنەرال-مايور ايتقالي ەسەنعۇلوۆ ۇكىمەتتىڭ پرەزيدەنتتىك رەزەرۆ قۇرۋ تۋرالى باستاماسىن قۇپتايدى.

— جاقسى يدەيا، ەندى جوعارى لاۋازىمعا كادرلاردى ءادىل تاڭدايتىن بولار. مۇنداي باستامانى قولدايمىن، – دەدى گەنەرال ەسەنعۇلوۆ.

قورعانىس ءمينيسترىنىڭ تاعى ءبىر بۇرىنعى ورىنباسارى، گەنەرال امىربەك توعىسوۆ جوبانى ناقتى جۇزەگە اسىرۋ پەرسپەكتيۆاسىنا كۇمان كەلتىرەدى. توعىسوۆتىڭ ايتۋىنشا، «جاقسى يدەيانىڭ» تيىسىنشە جۇزەگە اسۋى ەكىتالاي جانە ول رەزەرۆ قۇرامىنا كىرەتىن كانديداتتاردى تالقىلاۋعا قوعام مۇشەلەرىنىڭ قاتىساتىنىنا سەنبەيدى.

— تىزىمگە كىرەتىن كانديداتتاردى اشىق تۇردە تالقىلاماسا، ءتۇرلى اتتەستاتسيالاۋ كوميسسيالارى جابىق ءوتىپ، پروتەكتسيونيزمگە جول بەرەدى، – دەيدى گەنەرال.

تاۋەكەلدەردى باعالاۋ توبىنىڭ ديرەكتورى دوسىم ساتپاەۆ قازاقستاندىق بيلىكتىڭ بۇعان دەيىن دە مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر اراسىنان باسقارۋشى ەليتا دايىنداۋعا تىرىسقانىن، ولاردى «ا» جانە «ب» كورپۋسقا بولگەنىن ەسكە سالادى.

2015 جىلى «مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى» زاڭ قابىلداندى، وعان سايكەس مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر ءۇش كورپۋسقا ءبولىندى: ساياسي مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر (مينيسترلەر، وبلىس اكىمدەرى); «ا» كورپۋسىنىڭ اكىمشىلىك مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرى جانە «ب» كورپۋسىنىڭ اكىمشىلىك مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرى.

سول كەزدە پرەزيدەنت اكىمشىلىگى جەتەكشىسىنىڭ ورىنباسارى بولعان باۋىرجان بايبەك «ەليتانىڭ ەليتاسى» دەپ اتاعان «ا» كورپۋسىنا مينيسترلەردىڭ جاۋاپتى حاتشىلارى، اۋدان اكىمدەرى مەن وزگە دە مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر كىردى. «ب» كورپۋسىنا – اتقارۋشى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر كىردى. زاڭدا «ا» كورپۋسىنا كادرلىق رەزەرۆ جاساقتاۋ مەن وعان ىرىكتەۋدىڭ ەرەكشە ءتارتىبى قاراستىرىلعان.

ساياساتتانۋشى ساتپاەۆتىڭ ايتۋىنشا، كورپۋستاردى جاساقتاۋ كەزىندە شەتەلدىك جوو-دا وقىعان جانە شەت تىلدەرىن بىلەتىن جاس مامانداردى تابۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلدى.

شەتەلدەن كەلگەن جاس ءارى تالانتتى جەتەكشىلەر جەمقورلىققا باتقان جۇيەنى وزگەرتۋدىڭ ورنىنا وزدەرى سوعان بەيىمدەلەدى.
دوسىم ساتپاەۆ.

الايدا شەتەلدەن قازاقستانعا ورالىپ، جوعارى لاۋازىمدى قىزمەتكە ورنالاسقان جاس ماماندار ء(تىپتى اراسىندا مينيستر دە بولدى) «بىلىكسىزدىك تانىتتى» دەگەن ساتپاەۆ «پوتومۋ چتو، پوتومۋ چتو» ءسوزىن قايتالاي بەرگەن جاس مينيسترلەردىڭ ءبىرىن ەسكە الدى (ساياساتتانۋشى سول كەزدە ەڭبەك ءمينيسترى بولعان سەرىك ابدەنوۆتى ايتادى. «قازاقستاندا ايەلدەردىڭ زەينەتكە شىعۋ جاسىن نەگە كوتەرىپ جاتىر؟» دەگەن ساۋالعا ول «كوپ جۇمىس ىستەۋ كەرەك. <…> 50 جاستا زەينەت تۋرالى ويلاۋدىڭ كەرەگى نە؟» دەپ جاۋاپ بەرگەن بولاتىن).

ساتپاەۆ اقپان ايىندا استانادا جەر ۇيدە شىققان ورتتەن كوز جۇمعان بەس اپكەلى-ءسىڭلىلى كىشكەنتاي قىزداردىڭ قازاسىنا قاتىستى كەيبىر بيلىك وكىلدەرىنىڭ ءسوزى قوعامدا تەرىس رەاكتسيا تۋدىرعانىن دا اتاپ ءوتتى. ولاردىڭ اتا-اناسى وتباسىن اسىراۋ ءۇشىن تۇنگى اۋىسىمعا جۇمىسقا كەتكەن.

وسى وقيعادان سوڭ بىرنەشە قالادا كوپ بالالى انالار نارازىلىق تانىتىپ، جاعدايلارىن جاقسارتۋدى تالاپ ەتتى. سول كەزدە اقش-تىڭ كولۋمبيا جانە گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ تۇلەگى، ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى بولعان ءمادينا ابىلقاسىموۆا «كوپ بالالى انالار مەملەكەتتەن ميلليونداپ اقشا الادى، باسقا ەلدەردە ونداي جوق» دەپ مالىمدەدى.

ساتپاەۆتىڭ ايتۋىنشا، وتە ءبىلىمدى ءارى ادامگەرشىلىك تۇرعىسىنان ءمىنسىز سانالعان وزگە تالانتتى ءارى جاس شەنەۋنىكتەر تۇرمەگە قامالدى. مىسالى، اقش-تىڭ دجوردج ۆاشينگتون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەگى، بۇرىنعى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى، 38 جاستاعى قۋاندىق بيشىمباەۆ 2017 جىلى “جەمقورلىق جاسادى” دەپ ايىپتالىپ، 10 جىلعا سوتتالدى. دوسىم ساتپاەۆتىڭ پىكىرىنشە، «ەسكىنى وزگەرتپەي، جاڭا دۇنيە جاساۋ مۇمكىن ەمەستىگىن» وسىدان كورسە بولادى.

– شەتەلدەن كەلگەن جاس ءارى تالانتتى جەتەكشىلەر جەمقورلىققا باتقان جۇيەنى وزگەرتۋدىڭ ورنىنا وزدەرى سوعان بەيىمدەلەدى، – دەيدى ساتپاەۆ.

ساياساتتانۋشىنىڭ پىكىرىنشە، جوعارى قولباسشىلىقتىڭ پرەزيدەنتتىك تىزىمىنە كىرەتىن اسكەريلەر دە جەمقورلىق پەن پاراقورلىقتان ازات ەمەس اسكەري جۇيەگە بەيىمدەلۋگە ءماجبۇر. ساتپاەۆ ءبىر كەزدەرى جىل سايىن اسكەري مەكەمەنى ءدۇر سىلكىندىرگەن جەمقورلىق داۋلارىن ەسكە سالادى.

– قانداي رەزەرۆكە تۇسسە دە، بۇل جاعدايدا اسكەريلەرگە بىلايعى جۇرتتان دا اۋىر تيەدى، سەبەبى ولاردا «بۇيرىق تالقىلانبايدى، ورىندالادى» دەگەن ەرەجە بار. حالىق اراسىندا ونى بىلاي تۇسىندىرەدى: «ءبىرىنشى تارماق «باسشىنىڭ ايتقانى اركەز ءجون». ەكىنشى تارماق «باسشىنىڭ ءسوزى تەرىس بولسا، ءبىرىنشى تارماققا قارا»، – دەيدى ول.

جوعارى اسكەري كادرلار قۇرامىن نازارباەۆ باقىلاماق، ياعني، ءوز بيلىگىن كۇشەيتپەك. ال قازىرگى پرەزيدەنت توقاەۆ نازارباەۆ ماقۇلداعان تىزىمگە قول قويىپ قانا وتىرادى.
سەرگەي دۋۆانوۆ.

ادام قۇقىعى جونىندەگى قازاقستاندىق بيۋرونىڭ اقپاراتتىق-باقىلاۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى، جۋرناليست جانە قۇقىق قورعاۋشى سەرگەي دۋۆانوۆتىڭ ايتۋىنشا، پرەزيدەنتتىك رەزەرۆ قۇرۋ تۋرالى باستامانى قورعانىس ءمينيسترى نۇرلان ەرمەكباەۆتىڭ كوتەرگەنى انىق (پرەزيدەنتتىك وكىلەتىن تاپسىراردان ءبىر تاۋلىك بۇرىن نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇقك باسشىسى كارىم ءماسىموۆ پەن ەرمەكباەۆقا گەنەرال پاگونىن تاقتى).

– بۇرىن اسكەري شەنى جوق قورعانىس ءمينيسترىن وزىنە جاقىن تارتۋ ءۇشىن سولاي ىستەدى. جارلىق جوباسىندا قورعانىس ءمينيسترى جىل سايىن پرەزيدەنتتىك رەزەرۆ كانديداتتارىنىڭ ءتىزىمىن قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە ۇسىنادى دەپ كورسەتىلگەن، ونى نۇرسۇلتان نازارباەۆ باسقارادى. دەمەك، جوعارى اسكەري كادرلار قۇرامىن نازارباەۆ باقىلاماق، ياعني، ءوز بيلىگىن كۇشەيتپەك. ال قازىرگى پرەزيدەنت توقاەۆ نازارباەۆ ماقۇلداعان تىزىمگە قول قويىپ قانا وتىرادى، – دەيدى دۋۆانوۆ.

قۇقىق قورعاۋشىنىڭ ايتۋىنشا، ەندى قورعانىس مينيسترلىگى جاڭا گەنەرال ەرمەكباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن پرەزيدەنت توقاەۆقا رەسمي تۇردە عانا باعىناتىن ءتارىزدى، ال شىن مانىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ادالدىعىن دالەلدەۋگە تىرىسادى.

– نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ادال ەكەنىن قورعانىس مينيسترلىگى (مينيستر ەرمەكباەۆ) رەسمي سايتى دا ارقىلى كورسەتىپ جاتىر، ونىڭ ءبىرىنشى بەتىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىرىنشى پرەزيدەنتى – ەلباسىنىڭ تسيتاتاسى كەلتىرىلگەن (وعان ەش قارسىلىعىم جوق), سوعان قوسا نازارباەۆتىڭ باس قولباسشى فورماسىنداعى سۋرەتى تۇر. نازارباەۆ جارتى ايدان بەرى باس قولباسشى ەمەس. ال قازىرگى پرەزيدەنت جانە كونستيتۋتسيا بويىنشا باس قولباسشى قاسىم-جومارت توقاەۆ تۋرالى قورعانىس مينيسترلىگى سايتىنىڭ باستاپقى بەتىنەن تۇك مالىمەت كورمەيسىز، – دەيدى دۋۆانوۆ.

قازاقستاننىڭ قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ سايتى. سكرينشوت 4 ءساۋىر كۇنى جاسالعان.

قازاقستاننىڭ قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ سايتى. سكرينشوت 4 ءساۋىر كۇنى جاسالعان.

2019 جىلى ءساۋىردىڭ 4-ءى كۇنگى دەرەك بويىنشا، قورعانىس مينيسترلىگى سايتىنىڭ جوعارعى بولىگىندە راسىمەن نازارباەۆتىڭ اسكەري فورماداعى سۋرەتى تۇر. قازىر ول بۇرىنعى پرەزيدەنتتىڭ ادەتتەگى كيىمىمەن اۋىستىرىلدى.

ءساۋىردىڭ 4-ءى كۇنى باستاپقى بەتكە توقاەۆتىڭ سۋرەتى قويىلمادى. كونستيتۋتسيانىڭ 44-بابى بويىنشا قازاقستان پرەزيدەنتى – قارۋلى كۇشتەردىڭ باس قولباسشىسى سانالادى، ول قارۋلى كۇشتەر جوعارعى قولباسشىلىعىن قىزمەتكە تاعايىنداپ، بوساتادى.

2018 جىلدىڭ شىلدەسىندە ءوزى قول قويعان زاڭ بويىنشا نازارباەۆ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىن ءومىر بويى باسقارۋعا قۇقىلى. سول زاڭعا سايكەس بۇل مەكەمە كەڭەس بەرۋشىدەن كونستيتۋتسيالىق مەكەمەگە اينالدى. قۇجاتتا كورسەتىلگەندەي، مەكەمەنىڭ ميسسياسى حالىقارالىق ارەنادا مەملەكەتتىڭ ۇلتتىق مۇددەسىن قورعاۋ، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك پەن قورعانىستى، ىشكى ساياسي تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ، كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىمدى ساقتاۋ.

ۇكىمەت قاۋلىسىنىڭ جوباسى، پرەزيدەنت جارلىعىنىڭ جوباسى، قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى قولباسشىلىعى پرەزيدەنتتىك رەزەرۆىن قالىپتاستىرۋ تۋرالى نەگىزدەمە ءساۋىردىڭ 12-سىنە دەيىن قوعامدىق تالقىلاۋدا بولادى.

ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى

Related Articles

  • داۋدىڭ باسى داەش-تەن 2

    Eldes Orda ەستەرىڭىزدە بولسا وتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا اتالمىش تاقىرىپ اياسىندا العاشقى پوستىمدى جاريالاعان ەدىم. ودان بەرى ءبىر جىلدىڭ كولەمىندە ايماقتىق ستراتەگيالىق ساياساتتا كوپ وزگەرىستەر تۇبەگەيلى ورىن الىپ جاتىر… سيريا اۋماعىنداعى داەش-ءتىڭ نەگىزگى قارۋلى كۇشتەرى ءدال بۇگىنگى ۋاقىتتا اۋعانىستان ايماعىنا توپتالىپ بولىپ قالدى دەسەك تە بولادى. سيرياداعى داەش كۇشى سوڭعى كەزدەرى السىرەدى دە، نەگىزگى قارۋلى توپتار ورتالىق ازيانى بەتكە الىپ اۋعان توپىراعىنا اعىلىپ كەتە باردى. داەش-ءتىڭ سيريا اۋماعىنداعى وسى ءبىر ءولارا ءالسىز تۇسىن ءجىتى باقىلاپ وتىرعان قازاقستان “جۋسان” جوباسىن ۇيىمداستىرا قويدى دا وڭىردەگى قانداستارىمىزدى ەلگە اكەلىپ الدى. بىراق، مىنانى انىق ءبىلۋىمىز كەرەك، وڭىردەگى ساياسي ويىن بۇنىمەن بىتكەن جوق، وڭىردەگى ساياسي ويىن ەندى باستالۋى بەك مۇمكىن… 2017′دەن بەرى سيريا اۋماعىنان جانە

  • اكەجان قاجىگەلدين: “نازارباەۆ مەنەن كەشىرىم سۇرادى

    قاسىم امانجول قازاقستاننىڭ بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيسترى اكەجان قاجىگەلدين (وڭ جاقتا) جانە جۋرناليست قاسىم امانجول. سكايپ-سۇحبات. 6 قىركۇيەك 2019 جىل. 1994-1997 جىلدارى قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترى بولىپ، 1998 جىلى ەلدەن كەتكەن اكەجان قاجىگەلدين ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا شەتەلدە بىرنەشە رەت قازاقستاننىڭ ەكس-پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن كەزدەسكەنىن ايتتى. 6 قىركۇيەكتە الماتىدا «اقيقات» جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ 15-سەزىندە پارتيا باسشىcى ەرمۇرات باپيعا جسدپ مۇشەلەرى سەنىمسىزدىك ءبىلدىرىپ، اقىرىندا باپي توراعالىقتان كەتىپ، پارتيادان دا شىعارىلدى. جيىندا كەيبىر پارتيا مۇشەلەرى باپيدىڭ بيىل كوكتەمدە ءبىر توپ بەلسەندىمەن پاريجگە بارىپ، قازاقستاننىڭ بۇرىنعى پرەمەرى اكەجان قاجىگەلدينمەن پارتيا رۇقساتىنسىز كەزدەسكەنىن ايىپتادى. باپيدىڭ ورنىنا اسحات راقىمجانوۆ پارتيا جەتەكشىسى بولىپ سايلاندى. ءدال وسى كۇنى نۇر-سۇلتاندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ۇلتتىق سەنىم كەڭەسىنىڭ العاشقى جيىنى ءوتتى. بۇل كەڭەستى توقاەۆ حالىق پەن

  • قىتاي ەكسپانسياسىنىڭ قاتەرى

    جازۋشى-پۋبليتسيست مارات ءبايدىلداۇلى (توقاشباەۆ): قىتايلىق 51 (55) زاۋىتتى قازاقستانعا كوشىرۋ جوباسى حالقىمىزعا ماڭگى قۇتىلمايتىن بوداندىق قامىتىن كيگىزۋى ىقتيمال. قىتاي بەرەدى دەپ ۇمىتتەنىپ وتىرعان 26,5 ملرد دوللار قازاقستان تاعدىرىن تالكەككە سالاتىن قاقپان تىلشىگىندەگى «ءدامدى سىرعا» ۇقسايدى. قازاقستانعا كوشىرىلەتىن 51 زاۋىتپەن كەلەتىن قىتايلار قازاقتاردى بايىتادى دەۋ اقىلعا سىيمايدى! ءىس جۇزىندە 51 قىتاي زاۋىتىن كوشىرىپ كەلۋ قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ ەل ەكونوميكاسىن باسقارۋعا مۇلدە قابىلەتسىز ەكەندىگىن كورسەتەتىن دارمەنسىز ارەكەت. مەملەكەت رەيدەرلىك باسقىنشىلىقسىز، كوررۋپتسياسىز جاعداي تۋعىزىپ بەرسە ءوز بيزنەسمەندەرىمىز-اق 50 ەمەس 500 زاۋىت سالىپ بەرۋگە قۇمىل. قازاقستاندا جالپى ىشكى ءونىم نەگە جىلدان جىلعا ورلەمەيدى؟ بۇعان وسى كەزگە دەيىن بىردە ءبىر ۇكىمەت جاۋاپ بەرگەن ەمەس. بۇرىن ەشقانداي ۇكىمەتتىك باعدارلامالاردا كوزدەلمەگەن، ەشقاشان تالقىلانباعان «51 قىتاي كومپانياسىن قازاقستانعا كوشىرۋ

  • اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى دەۆيد حەيل نۇر-سۇلتانداعى سامميتكە قاتىسادى

    اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى دەۆيد حەيل. اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ساياسي ماسەلەلەر جونىندەگى ورىنباسارى دەۆيد حەيل 20-23 تامىز ارالىعىندا ورتالىق ازيا ەلدەرىنە رەسمي ساپارمەن كەلەدى. ساپاردىڭ نەگىزگى ماقساتى – 21 تامىزدا نۇر-سۇلتاندا وتەتىن ورتالىق ازياداعى بەس ەلدىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى جيىنىنا قاتىسۋ. س5+1 دەگەن اتاۋمەن بەلگىلى جيىن بارىسىندا حەيل قازاقستان، قىرعىزستان، وزبەكستان، تاجىكستان مەن تۇركىمەنستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىكتەرى وكىلدەرىمەن كەلىسسوزدەر وتكىزەدى. “ولار ورتالىق ازياداعى قاۋىپسىزدىك، دامۋ جانە قارىم-قاتىناستى بىرلەسىپ نىعايتۋ جايىن تالقىلايدى” دەپ حابارلادى اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى 19 تامىزدا. س5+1 فورماتى 2015 جىلى قاراشادا اقش پەن ورتالىق ازيانىڭ بەس ەلى اراسىندا ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانى دامىتۋ، قورشاعان ورتانى قورعاۋ مەن قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن بىرلەسىپ شەشۋ ماقساتىندا قۇرىلعان. بۇعان قوسا حەيل قازاقستاننىڭ جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنىكتەرىمەن “ەكىجاقتى كەڭەيتىلگەن

  • شارقي تۇركىستانشىل مەن چين تۇركىستانشىل اراسىنداعى قاقتىعىس

    1947-1948 جىلدىڭ ءورارا كەزەڭىندە ۇرىمجىدەگى قازاق يگى-جاقسىلارى مەن زيالىلارى، ساياساتكەرلەرى ولكەلىك ۇكىمەتتىڭ توراعا، حاتشىلارىمەن بىرلەسىپ ءۇرىمجى قالاسىنا قاراستى قاراتاۋ (قىتايشا 南山) باۋرايىندا ناۋرىز مەرەكەسىن تويلاپ شاعىن قۇرىلتاي جينالىسىن وتكىزەدى. ناۋرىز مەرەكەسىنە تىگىلگەن ونشاقتى كيگىز ءۇيدىڭ جانە ولكەلىك ۇكىمەت توراعالارى مەن اسكەري ادامداردىڭ (قازاق اسكەرى دە بار) سۋرەتىن انىق كورە الاسىز. 1947-1948 جىلدارى شارقي تۇركىستانشىل كۇشتەر مەن چين تۇركىستانشىل كۇشتەر اراسىنداعى قىرعيقاباق قاقتىعىس قاتتى ۋشىعىپ تۇرعان كەز ەدى. 1946-1947-1948 جىلدارى ماناس، قۇتىبي، بوكەن (فۋكاڭ), جەمسارى، شونجى، موري اۋداندارىنان قازاق اسكەرى جاساقتالىپ ماناس وزەنىنىڭ كۇنباتىس بەتىندەگى شارقي تۇركىستان اسكەرىنە ارنايى قارۋلى قورعانىسقا وتكەن كەزەڭ ەدى. سونىمەن ماناستى شەكارا ەتكەن شارقي تۇركىستانشىل كۇشتەر مەن چين تۇركىستانشىل كۇشتەر بولىپ ەكى جاققا بولىنگەن قازاقتاردىڭ ساياسي

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: