|  |  | 

كوز قاراس شوۋ-بيزنيس

بىلق-سىلق جاۋاپ… بىلق-سىلق ىستەر…

5c61203dc9176105551737

بۇدان بۇرىن ماجىلىستەگى «حالىقتىق كوممۋنيستەر» فراكتسياسىنىڭ اتىنان دەپۋتات
ايقىن قوڭىروۆتىڭ ءدارى-دارمەك باعاسىن رەتتەۋ تۋرالى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى
ەلجان بىرتانوۆقا جولداعان ساۋالى تۋرالى جازعان بولاتىنبىز. («ءدارى-دارمەكتىڭ باعاسى
قاشان رەتتەلەدى، ءبىرتانوۆ مىرزا؟».، «كەرەي كز، 18.04.2019 جىل.)
وندا دەپۋتات قولدانىستاعى زاڭناماعا ءدارى-دارمەك باعاسىن مەملەكەتتىك رەتتەۋ
بويىنشا وزگەرىستەر ەنگىزىلگەنىن، وسىعان بايلانىستى مينيسترلىكتىڭ قانداي شارالار
قولداناتىنى سۇرالعان. «وتكەن جىلدىڭ العاشقى توقسانىمەن سالىستىرعاندا، 2019
جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا ءدارى-دارمەكتەر باعاسى 8,4%-عا قىمباتتاعان. بۇل باسقا
باعالاردىڭ وسۋىنەن 1,7 ەسە ارتىق. بۇل جاعداي ءدارى-دارمەكتەر باعاسى قىمباتتاۋىنىڭ
وبەكتيۆتى جانە سۋبەكتيۆتى سەبەپتەرىن شۇعىل تۇردە انىقتاۋدى قاجەت ەتەدى. بۇعان قوسا
بولشەكتىك نارىقتا پايدا ءتۇسىمى از ارزان ءدارى-دارمەكتەردى ىعىستىرىپ، قىمبات ءدارى-
دارمەك ساۋداسىن دامىتۋ قاۋپى دا بار. ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ مالىمەتى بويىنشا، وتكەن
جىلى ورتاشا ەسەپپەن ءبىر وتباسى ءدارى-دارمەكتەرگە 26300 تەڭگە جۇمساعان. جالپى
مەملەكەت بويىنشا بۇل 120 ميلليارد تەڭگە دەگەن ءسوز. الايدا وسىنىڭ ءوزى تومەن دەپ
سانايمىز.
ءدارى-دارمەكتەرمەن قاتار امبۋلاتورلىق قىزمەتتىڭ قىمباتتاۋى دا بايقالىپ وتىر.
حالىقتىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋعا جۇمساپ وتىرعان شىعىنى مەديتسينا سالاسى قىزمەتكەرلەرى
جالاقىلارىنىڭ وسۋىنە اكەلىپ وتىرعان جوق. بۇل جاعدايدا نارىق قاتىسۋشىلارى عانا
پايداعا كەنەلىپ وتىر» دەلىنگەن ەدى ساۋالدا. سونىمەن قاتار دەپۋتات تەڭگە باعامىنىڭ
باسەڭدەۋى جاعدايىندا يمپورتتالاتىن ءدارى-دارمەكتەردىڭ قىمباتتاۋىنا جول بەرمەۋ
بويىنشا قانداي ۇسىنىستار جاسالاتىنىن سۇراعان.
وسى ساۋالعا ءمينيستردىڭ مىندەتىن اتقارۋشى و.ابىشەۆ قول قويعان تومەندەگىدەي
جاۋاپ كەلدى:
«دارىلىك زاتتاردىڭ باعالارىن رەتتەۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» مينيسترلىكتىڭ
2019 جىلعى 19 ساۋىردەگى بۇيرىعى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) قابىلدانعان. وسى
قاعيدالارمەن دارىلىك زاتتاردى كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدادا وتكىزۋ، سونداي-اق تەگىن
مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىنىڭ (بۇدان ءارى – تمككك) جانە مىندەتتى
الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ (بۇدان ءارى – ءمامس) شەڭبەرىندە باعا بەلگىلەۋ
مەحانيزمى بەلگىلەنگەن. باعالاردى رەتتەۋ مەحانيزمى رەفەرەنتتىك ەلدەردە دارىلىك ءتۇرىن،
كونتسەنتراتسياسىن جانە دوزاسىن ەسكەرە وتىرىپ، سونداي-اق اكەلىنەتىن باعالارىن، ىلەسپەلى
شىعىستارىن (كولىك، كەدەندىك، ماركەتينگتىك جانە قاۋىپسىزدىگى مەن ساپاسىن باعالاۋ) جانە
رەگرەسسيالىق شكالا بويىنشا ءتيىستى ۇستەمە باعانى ەسكەرە وتىرىپ، بىردەي بەلسەندى زاتى

2
بار دارىلىك زاتتى ءوندىرۋشىنىڭ باعاسىمەن ءوندىرۋشىنىڭ باعاسىن سالىستىرمالى تالداۋدى
قامتيدى.
جوعارىدا كورسەتىلگەندەي، كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا دا وتكىزۋ ءۇشىن شەكتى باعالار
جىلىنا ەكى رەت، 10 شىلدەگە دەيىن جانە 10 قاڭتارعا دەيىن بەكىتىلەدى. وسىعان بايلانىستى،
قازىرگى ساتتە قابىلدانعان قاعيدالاردىڭ شەڭبەرىندە شەكتى باعالاردى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن
فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتتىڭ سۋبەكتىلەرىنەن باعانى تالداۋ جانە قۇجاتتاردى قابىلداۋ
جۇزەگە اسىرىلادى. ءوندىرۋشىنىڭ نەمەسە تىركەۋ كۋالىگىن ۇستاۋشىنىڭ باعالاردى تىركەۋى
رەفەرەنتتىك ەلدەرمەن سالىستىرعاندا باعالاردى تىركەۋ كەزەڭىندە جاساندى ارتتىرۋعا
مۇمكىندىك بەرمەيدى جانە رەگرەسسيۆتىك شكالاعا سايكەس بەلگىلى ءبىر كوتەرمە جانە بولشەك
ۇستەمە باعالار مەن وتكىزىلەتىن بولادى. بۇل شارا بۇكىل رەسپۋبليكا بويىنشا بىرىڭعاي
باعاعا اكەلەدى، سونداي-اق دارىلىك زاتتىڭ باسەكەلەستىك باعاسى بەكىتىلگەن كوتەرمە جانە
بولشەك ۇستەمەلەردەن تومەن باعادا وتكىزىلۋى مۇمكىن. شەكتى باعالاردى بەكىتكەننەن كەيىن
ولاردى ارتتىرماۋ بويىنشا اكىمشىلىك اسەر ەتۋ شارالارى قابىلداناتىن بولادى.
دارىلىك پرەپاراتتاردىڭ بولشەك باعاسى ءوندىرۋشىنىڭ باعاسىنا، كوتەرمە جانە
بولشەك ۇستەمە باعاسىنا، سۇرانىسىنا، لوگيستيكالىق قىزمەتتەرمەن جانە پرەپاراتتاردى
ءتيىستى ساقتاۋمەن بايلانىستى شىعىندارعا تاۋەلدى بولادى. تمككك شەڭبەرىندە جانە
ءمامس جۇيەسىندە امبۋلاتوريالىق دەڭگەيدە كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەر
امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق كومەكتىڭ بازالىق جان باسىنا شاققانداعى كەشەندى ءنورماتيۆى
بويىنشا قارجىلاندىرىلادى، 2018 جىلى قايتا قارالىپ ول 819,21 تەڭگەگە دەيىن
ۇلعايتىلعان.
تەڭگەنىڭ كۋرسى تومەندەگەن كەزدە يمپورتتالاتىن دارىلەردىڭ قىمباتتاۋىن
بولدىرماۋ ءۇشىن قازاقستاندا بارلىق دارىلىك زاتتارعا باعانى مەملەكەتتىك رەتتەۋ
ءوندىرۋشىنىڭ باعاسىن قالىپتاستىرۋدان، ديستريبيۋتوردىڭ ۇستەمە باعاسىنان جانە
ءدارىحانانىڭ ۇستەمە باعاسىنان باستاپ باعانى بەلگىلەۋدىڭ اشىق جۇيەسىن بەلگىلەۋ
ماقساتىن بەلگىلەيدى. وسى قاعيدالارمەن وتەۋ باعاسىن رەفەراتتاۋ جانە
فارماەكونوميكالىق دەرەكتەردى باعالاۋ، سونداي-اق بارلىق مۇددەلى تۇلعالار ءۇشىن باعالار
تۋرالى اقپاراتتىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن شەكتى باعالاردىڭ ءتىزىلىمىن
جاساۋ ارقىلى دارىلىك پرەپاراتتارعا باعانىڭ نەگىزدىلىگىن ەكونوميكالىق ساراپتاۋ
كۇشەيتىلگەن.».
ءبىز جاۋاپتىڭ باسىنداعى قولدانىستاعى زاڭداردى تىزبەلەگەن جانە ىشىندەگى كەيبىر
كوبىگىن الىپ تاستاپ، ناقتى ايتىلعان تۇستارىن وزگەرتپەي بەرىپ وتىرمىز. سونىڭ وزىنەن
بىلق-سىلق جاۋاپ بىلق-سىلق ءىستىڭ ناتيجەسى ەكەنى كورىنىپ تۇر. ناقتى سۇراققا ناقتى جاۋاپ
بەرە الماۋدىڭ ءوزى ىسكەرلىكتىڭ تومەندىگىن كورسەتىپ تۇر ەمەس پە؟

س.ەلەۋ، ساراپشى

Kerey.kz

Related Articles

  • “ساياسي ۇپاي جيناۋعا تىرىسىپ جاتىر”. ساراپشى توقاەۆتىڭ ەاەو جيىنىندا ايتقانى جايلى

    ايان قالمۇرات قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۆيدەوكونفەرەنتسيا ارقىلى وتكەن ەاەو جيىنىنا قاتىسىپ وتىر. 19 مامىر 2020 جىل. مامىردىڭ 19-ىندا ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداعىنا (ەاەو) مۇشە ەلدەردىڭ پرەزيدەنتتەرى ۆيدەوكونفەرەنتسيا ارقىلى وتكەن جيىندا ۇيىمنىڭ الداعى بەس جىلعا ارنالعان دامۋ ستراتەگياسىن قابىلداعان جوق. جيىن كەزىندە قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ستراتەگيا جوباسىن «ەل ۇكىمەتتەرى مەن پارلامەنتىنىڭ دەربەستىگىن شەكتەيدى» دەپ، كەيبىر تۇسىن قايتا قاراۋ قاجەت دەگەن ۇسىنىس ايتتى. تاۋەكەلدى باعالاۋ توبىنىڭ ديرەكتورى، ساياساتتانۋشى دوسىم ساتپاەۆ ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا ەكونوميكالىق كەڭەس وتىرىسىنداعى توقاەۆ ءسوزىنىڭ استارى جايلى، نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اقىرى تاياعان ءداۋىرى، ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداعى ىشىندەگى قوردالانىپ قالعان قايشىلىقتار جايلى ايتتى.  ەاەو ىشىندەگى جوعارعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ جوبانىڭ ىشىندە “ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانىڭ 2025

  • تاڭىرشىلدىك — قازاقتىڭ كونەرمەيتىن كونە دۇنيە تانىمى

    تاڭىرشىلدىك — قازاقتىڭ كونەرمەيتىن كونە دۇنيە تانىمى. تاڭىرشىلدىك ۇعىمىندا كوپ دىندەر قاتارلى جاراتۋشىنى بار دەپ ەسەپتەيدى، بىراق ول ادامدارعا ەلشى جىبەرمەيدى، كوكتەن كىتاپ تۇسىرمەيدى، جاراتىلىسقا ء(سىز بەن بىزگە) “سالەم” جولدامايدى — دەگەن نانىم-سەنىم بار. جاراتۋشى بارلىعىن جەرگە قالدىرعان، ءبارى اينالىپ تۇراتىن مەحانيزم. سوندىقتان جاقسىلىق جاساساڭ دا، جاماندىق جاساساڭ دا وزىڭە اينالىپ كەلەدى. سول سەبەپتى تاڭىرشىلدىك ۇعىمىنداعى ەڭ نەگىزگى عيبادات — شىن كوڭىلدەن جاقسىلىق جاساۋ، بارىڭدى ءبولىپ بەرۋ. ونى رەپرەسسيا جىلدارىندا قازاق دالاسىنا ايدالىپ كەلگەن وزگە ۇلتتار جاقسى بىلەدى. ال قازاق نەگە قىرعىنعا ۇشىرادى..؟ وعان يسلام جاۋاپ بەرە المايدى، وعان تاڭىرشىلدىك جاۋاپ بەرەدى: قازاق قاشان دا جاۋىنگەر حالىق بولعان، كەشە عۇندار قىتايلارعا قاۋىپ توندىرسە، بۇگىن سول قىتايلاردىڭ ۇرپاقتارى بىزگە قاۋىپ ءتوندىرىپ

  • ساردوبا، روگۋن، اەس. 

    الاپات اپات بولىپ، قالىڭ ەل سۋعا كەتىپ جاتقاندا بيلىك ويناپ جاتقاندار وزبەكستانعا نوتا جىبەرەمىز بە، جوق پا دەگەندى دە اقىلداسپاپتى. نوتامىزدى دايىنداپ قويدىق دەگەن ۆيتسە-ءمينيستردىڭ سوزىنە قاراعاندا، شەكارادا سالىنىپ جاتقان سۋ قويماسى جونىندە قازاقستان “بىرنەشە رەت” سۇراسا دا وزبەكستان جوندەم جاۋاپ بەرمەپتى. ءبىرى كەلىپ، ءبىرى كەتىپ جاتقان شەنەۋنىكتەر ءسىرا، ء“بىز سۇرادىق، مىندەتىمىزدەن قۇتىلدىق” دەپ جىلى جاۋىپ قويسا كەرەك. تابانداپ تۇرماعان، جەرىنە جەتكىزبەگەن. ايتپەسە، حالىقارالىق زاڭ نورماسىن بۇزدى دەپ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنا ارىزدانار ەدى، الەمنەن بەيتاراپ ساراپشى شاقىرار ەدى. ىزدەدىم، ونداي جوق. ساردوبا سالىنسا، تىم بولماعاندا سىرداريا سۋالماي ما، كىشى ارالعا زار بولمايمىز با دەگەن دە ەسەپ-قيساپ جوق.  ساردوبانىڭ ماسەلەسى ەكى جەمقور جۇيەنىڭ اراسىندا جالعان اعايىنگەرشىلىكپەن، بالكىم، سەن ءىش، مەن ءىش

  • داريعا تۋرالى تولعاۋ

    سارا قوناقاەۆا ۇلكەن قىزىنىڭ دا داۋىرلەگەن ساتتەرى جوق ەمەس. 2006 جىلدىڭ جازى. ماسكەۋدىڭ قاق ورتاسىنداعى تۆەرسكايا كوشەسى. كگب-فسب پولكوۆنيگى پيوتر ستەفانوۆيچ پارشيكوۆپەن اڭگىمە-دۇكەن قۇردىم. بۇل كىسى دە ءجاي ادام ەمەس. كۋبا رەۆوليۋتسياسى كوسەمدەرى – فيدەل كاسترو مەن چە گەۆارامەن ارالاسقان راديو، تەلەكوممۋنيكاتسيا تىڭشىسى بولىپ تابىلادى. سونداي بىلىكتى ارداگەر دە اپايىمىزدى سىيلاپ، تامسانا ايتپاي ما: “داريعا، داريعا…” ارينە، جوعارى جاقتا جۇرگەندەردىڭ كوبىسى وڭباي تۇرعان قانىشەر، جەمقورلار ەكەندىگى ايدان انىق. سونىڭ وزىندە دە، ءانشى-بيكەشتىڭ سىڭگەن ەڭبەگىن جوققا شىعارۋعا بولمايدى. ونىڭ سىرلاس دوسى، مايرا مۇحاممەدقىزى، اتاقتى پاريج وپەراسى ساحناسىدان جارقىراپ كورىندى. قازاق-تاتار مۋزىكا مامانى راۆيل گيزاتۋلين ماعان بىلاي دەدى: “مايرانىڭ داۋىسى – سوپرانو. الەم بويىنشا، كۇشتى سوپرانو انشىلەر تولىپ تۇر. داريعانىڭ قولداۋىسىز مايرا

  • مەنىڭ كورىكسىز قىتاي ايەلىم

    كوپ ادامدار مەنەن شەكسىز بايلىق يەسى بولا تۇرا نەگە قىتايلىق ءارى ادەمى ەمەس (ولاردىڭ ويىنشا) قالىڭدىق تاڭداعانىمدى سۇرايدى. مەن (ولاردىڭ ويىنشا) كازىرگى ايەلىم پريسيللا چاننان دا “ارتىق” ايەلمەن ۇيلەنە الادى ەكەنمىن. ەڭ الدىمەن بۇل سۇراققا جاۋاپ بەرمەس بۇرىن سۇلۋ ايەل دەگەن قانداي جانە سۇلۋ ەمەس ايەلدىڭ قانداي بولاتىنىن تالقىلاعىم كەلەدى. شىندىعىندا، مەنىڭ ادەمى ايەلدەرمەن كەزدەسۋ مۇمكىندىگىم كوپ، ولاردىڭ كوبىسى مەنىڭ جارىم بولعىسى كەلەدى. الايدا، “سۇلۋ” ايەلدەردىڭ كوبىسىنىڭ جۇرەگى شاعىلىپ قالاتىن اينەك ءتارىزدى. ەگەر سەن حاننىڭ قىزىنداي تاكاپپار اشۋشاڭ بولىپ اۋرىپ تۇرساڭ ونىڭ سەنىمەن شارۋاسى جوق براق باي بولا تۇرا نەگە ماشيناڭدى اۋىستىرمايسىڭ دەپ سۇراۋمەن بولادى. ولار مەنىڭ جارىم بولعىلارى كەلۋىنىڭ ماقساتى تىك ۇشاقتارىممەن ماقتانۋ. ودان كەينگى كەزەكتە ولاردىڭ بايدىڭ ايەلى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: