|  |  |  | 

Мәдениет Суреттер сөйлейді Шоу-бизнис

Қазақ патриот құрылысшысы

kulybayev rysmendiev

11 тамыз күні, бұрынғы Кеңес Одағының аумағында
құрылысшылардың кәсіби мерекесі атап өтілді. Еріксіз, менің досым
Александр Владимирович Рязановты (1958-2009) еске алдым. Иә, биылғы
тамыздың басында Одесса қаласына қысқа сапар шектім. Осы аймақта өмір
сүретін Алекеңнің туысқандарымен қауыштым: бөле ағасы Александр
Браилов, бөле қарындасы Оксана Позняк, бөле інісі Андрей Барбакар. Одесса
аймағының құрамасындағы Измаил қаласында тұратын оның досы, журналис
Александр Ободовскиймен сөйлестім. Зымырап өтетін уақыттың қарқыны
соншама: биыл А.В. Рязановтың мезгілсіз қазасына дардай он жыл толды.
Қайран Александр Владимирович әйгілі американдық эстрадалық әнші
Майкл Джексондей (1958-2009) жарқыраған жұлдыздай өтті. Еліміздің
құрылыс саласында Алекең де біртуар жұлдыз емей немене?
Алайда, кең-байтақ мемлекетімізде күні бүгінгі дейін оның құрметіне
бірде-бір көше, алаң, даңғыл аталмады. Ешқандай ескерткіш тұрғызылмады.
Құрылыс мамандығын жетік меңгеретін оқушыларға Рязановтың сыйлығы
әлде стипендиясы берілмейді. Әрине, оның дос-жарандары мүмкіндігінше
Алекеңнің жетістіктерін құрметтейді. Мысалы, оның атындағы «Нөмір 25-ші
көпір салатын жасағы» ашылған. Бірақ, бұндай тұлғаның Қазақстан үшін
жасалған еңбегі мемлекеттік деңгейде танылуы керек. Ол басқарған
Қапшағайдағы «Трансстроймост» компаниясы бұрынғы Кеңес Одағының
аумағында ең ірі көпір салатын фирмаларының бірі болды.
«Трансстроймост» компаниясында алты мың астам жұмысшылар мен
инженерлер істеді. Қазақстан түгіл, Ресейдің өзінде осы фирма бірнеше ірі
жоспарларын орындады. Өздеріңіз білесіздер, солтүстік көршіміздің
құрылыс нарығында қандай қатаң бәсекелестік баршылық! Соның өзінде,
Саша ағай мұнай немесе бидай секілді тез өтетін шикізат бұйымымен емес,
құрылыстың ең күрделі саласы – көпір салу өнеркәсібі – арқылы Ресейдің
нарығында нық орның басты. Оның батыл өмір ұстанымы күрделі саяси
мәселелерді де қамтитын. Теле сұхбаттарының бірінде Александр
Владимирович былай деді: «Қазақстан әлемдегі ең дамыған мемлекеттердің
алғашқы бестігіне кіруі тиіс!» Не деген асыл, жұлдыздарға қарай жетелейтін
мұрат!
Алекең ауылшаруашылық батыры Нұрмолда Алдабергеновтей
еліміздің нағыз еңбек ері болған еді. Бәлкім, марксизм-ленинизм іліміндегі
«тарихтағы тұлға маңыздылығы» («роль личности в истории») ұғымынан
хабардарсыз. А.В. Рязановтың мезгілсіз ажалынан кейін көп ұзамай табысты
«Трансстроймост» қирап, банкроттыққа ұшырады. Нұрекеңнің де дүниеден

2
өткенінен соң, оның ұйымдастырушылық дарынының арқасында гүлденген
Мұқыры ауылы екі-үш жылдан кейін қайтадан артта қалды. Айтпақшы,
Алекеңнің мезгілсіз ажалы оның аса қарқынды еңбекқорлығының салдары
болса керек. Ірі бастық бола тұра, пәлен құрылыс орнында шұңқырдың
қазылуын да кейде бақылады еңбек батырымыз! Соншама мұқиятты жетекші
болған Александр Владимирович! Чернобыль апатының құтқару-қалпына
келтіру жұмыстарына қатысты жігерлі Алекең, алпауыт елдің алдында
азаматтық борышын орындап.
Сонымен қатар, Александр Владимирович керемет достық қасиеттерін
иесі болған. Мысалы, 2009 жылдың қаңтар айында өткен оның 50-жылдық
мерейтойының құрметті қонақтарының арасында Қазақстан
Республикасының бұрынғы құрылыс министрі Асқар Алтынбекұлы
Құлыбаев пен Жамбыл аймағы Мерке ауданының сол кездегі әкімі Болат
Қанатбайұлы Рысмендиев көзге түсті. Мерейтойлық фотосуретімде қос
бірдей мемлекеттік қайраткерлер қатарласып тұр. Артқы қабырғада
бейнеленген көпір – «Трансстроймост»-тың белгісі. Гүлшоқтың тасасында
тұрған мұртты ер азамат – осетин халқының баласы, А.В. Рязановтың
орынбасары Тимур Вильгельмович Накусов. Алекеңнің басқа досы, Астана
қаласының сол кездегі әкімі Асқар Ұзақбайұлы Мамин, мерейтойдың өзіне
қатыспаса да, мерекелік шара өткізілетін алматылық «Анкара» қонақ үйіне
келіп, А.В. Рязановты жеке түрде құттықтады. Алекеңнің мерейтойында
асаба ретінде белгілі теле жүргізушісі Валдис Пельш болса, оның мәдени
бағдарламасына Нұрлан Абдуллин, «Дос Мұқасан» тобы, Жәмила
Серкебаева, Юрий Лоза, «Верасы» тобы және басқа өнер қайраткерлері
қатысқан.
Үлкен капиталист болса да, Александр Владимирович туған еліне
қолынан келгенше көмектесті: Мерке елді мекенінде оқыған мектебін күрделі
жөндеуден өткізіп, көпір салды. Жасыратыны жоқ, өзге ұлттың
жетекшілерінің көбісі қазекеңдерді техникалық мамандықтарға жолатпауға
тырысады. Өз кезегінде, Алекең көптеген қазақтарды тиімді жұмыс
орындарымен қамтамасыз етті. «Трансстроймост» кеңсесінде кабинет
есіктері атауларының бәрі дерлік қазақша жазылған еді. А.В. Рязановтың
үлкен баласы Валентин де (1981-2008) отан сүйгіш азамат болды. Ұлттық
қауіпсіздік комитетінің Академиясына түскенде, Вакең бүкіл талапкерлердің
арасында ең жоғары ұпай жинады! Алекең отанымыздың баспагер мен
баспасөз саласына елеулі үлес қосқан жан еді. Оның «Мы соединяем
берега…» кітабы ағылшын мен қазақ тілдеріне аударылған, тұсаукесері ҚР
Ұлттық кітапханасында өтті. Жетісу өңірінің тілшілеріне бірнеше сүбелі
тапсырыстарын берді қайран көпір салушысы. Қапшағайдағы баскетбол
құрама командасына демеушілік жасады.

3

Данияр НАУРЫЗ

Украина

Related Articles

  • Талдықорған-Өскемен тас жолы «тасбақаға» арналған ба?

    Республикалық маңызы бар автомобиль жолының  313,5 шақырымы  Алматы облысына тиесілі. «Қазавтожол» ҰК» АҚ» облыстық филиалы басшылығы жол үстінде жылдамдықты сағатына 40 километрден асырмау керек деп отыр. Талдықорған-Өскемен тас жолы шығыста Алакөлмен шектеседі. Осы бағытта  «Қазавтожол» ҰК» АҚ» Алматы облыстық филиалының тапсырысымен  уақытша жол салынған. Уақытша деген аты болмаса, ойдым-ойдым жолмен жолаушылар бес жыл жүре тұруы тиіс. Былтыр төселген жаңа жол арқылы күніне орташа есеппен 3 жарым мың көлік өтеді екен. Сапарға шыққандар діттеген жеріне діңкесі құрып әрең жетеді. Көпшілігі Алакөлдің шипалы суына шомылуға асыққан туристер. «Қазавтожол» ҰК» АҚ» Алматы облыстық филиалының директоры Жанабай Қобыландиннің сөзіне сенсек, көлік жүргізушілері жол бойына қойылған белгілерді ескеруі тиіс. «Сіздер біріншіден журналист болсаңыз өзіңіздің машинаңызға отырыңыз

  • Оспан батырдың ертоқымы елге жетпей жатыр

    Осыдан 63 жыл бұрын, Оспан батырды соңғы оғы таусылғанша  осы ертоқымға жастанып өз қызы қорғады, батыр апамыздан мұра боп қалған ертоқымды ұрпақтары елге оралтуды ойлайды.     Ерлік рухтың , батырлықтың куәсі болған мұраны орталық мұражайға аман жетуіне тілектес Алаш жұрты осы іске қол үшін беруді сұрайды! kerey.kz

  • “Жаңа Өмір” газеті… Қазақ тарихына қатысты деректер

    Eldes Orda “Жаңа Өмір” (Yiñi Hayat) деген атпен Қашқар қаласында шығып тұрған бұл газетте Шыңжаңдағы Қазақ тарихына қатысты деректер кездеседі. Бұның бір нұсқасын сіздерге ұсынбақшымын. Мингоның 25-жылы 14-қыркүйектегі яғни 1936-жылдың 14-қыркүйектегі (184) 8-санында Шыңжаң Қазақтары туралы мынадай хабар басылған: “Үрімжіде Қазақ-Қырғыз Құрылтай Мәжілісі Ашылып 16 Күнде Тамам Болды” Мақалада осы оқиғалар өрбиді. Тарихи деректерде бұл құрылтай 1935-жылы тұңғыш мәжілісін ашқан. Мәжіліске Алтай, Тарбағатай, Іле және бұрынғы Үрімжі аймағына қарасты 12 ауданнан сосын Қашқар уалаятындағы Қырғыздармен қосылып ұзын ырғасы 300 дей делегат қатысқан. Құрлытай қарары өлкелік үкімет губернаторы Шың Шысайдың саясаты бойынша Қазақ-Қарғыз Мәдени, Ағарту Ұйшымасын жариялайды. Ұйшымаға Сейітқазы Нұртаев төраға болады. Сол жылдың күзінде Әбеу Құддыш бастатқан делегация Сейітқазы Нұртаевпен

  • Жанашыр азамат Молдияр Нұрбаев Мамания мектебін қайта жаңалады

      Еліміздің әр аймағындағы ауылдарда тозығы жетіп қаңырап қалған нысандар жетерлік. Содан ба кезінде тіршіліктің қыз-қыз қайнаған ордасына айналған өлкелер бұл күнде сұрқай тартып, суықтанып бара жатыр. Әрине, оны қайта тірілту, өңі қашқан өлкенің шырайын кіргізу – біз бен сіздің, ел азаматтарының міндеті. «Елім маған не береді емес, мен еліме не беремін» де­­ген ұстаным, осы жолы да ал­дан шығады. Мемлекет қам­­қорлығы жетпей жатқан шал­ғай ауылдарға сол жерден шық­қан, бүгінде кәсібі мен нәсібі тасыған азаматтар кө­мек қолын созып жатса, бұл әл­бетте, құптарлық іс. Елбасы «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасында «қазақ «Туған жерге туыңды тік» деп бекер айтпаған. Пат­рио­тизм кіндік қаның тамған жеріңе, өскен ауылыңа, қалаң мен өңіріңе, яғни туған жеріңе деген

  • ҚАЗАҚТЫҢ АДАМТАНУ ІЛІМІ

    Әрбір халықтың табиғи жаратылысында өзін басқалардан ерекшелеп тұратын кемел қасиеті болады. Айталық, ағартушы Ыбырай Алтынсарин 1879 жылы Орынборда жарық көрген «Қазақ хрестоматиясы» атты еңбегінде, қазақ жаратылысы өте таза халық, оның сана-сезімі мен сұңғылалығы біреу салып берген тар шеңберге сыймайды десе, ХІХ ғасырда өмір сүрген поляк зерттеушісі А.Янушкеевич күнделігінде, «қазақтардың ақыл-ой қабілеті мен сұңғылалығына еріксіз таңырқай, таңданбасқа басқа амал жоқ» деп халқымыздың басқалардан артық кемел қасиеті жайлы тамсана жазады. Демек, халықтың басқа жұрттан ерекшелігі – оның сұңғылалығы екен. Бірде атақты Қаз дауысты Қазыбек би таң бозымен жылқы үйірін шолып келе жатып, беткейде ерін жастанып ұйықтап жатқан жиені Жәнібек батырды көріп: «Еліңді ел етерсің, Ежелгі жерге жетерсің, Екі бөрің тұрғанда, Екеленбей не

1 пікір

  1. Автор ззззз

    Автордың қатесі, Алекеңнің мерейтойы 2008 жылы өтті.

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: