|  |  |  | 

Мәдениет Суреттер сөйлейді Шоу-бизнис

Қазақ патриот құрылысшысы

kulybayev rysmendiev

11 тамыз күні, бұрынғы Кеңес Одағының аумағында
құрылысшылардың кәсіби мерекесі атап өтілді. Еріксіз, менің досым
Александр Владимирович Рязановты (1958-2009) еске алдым. Иә, биылғы
тамыздың басында Одесса қаласына қысқа сапар шектім. Осы аймақта өмір
сүретін Алекеңнің туысқандарымен қауыштым: бөле ағасы Александр
Браилов, бөле қарындасы Оксана Позняк, бөле інісі Андрей Барбакар. Одесса
аймағының құрамасындағы Измаил қаласында тұратын оның досы, журналис
Александр Ободовскиймен сөйлестім. Зымырап өтетін уақыттың қарқыны
соншама: биыл А.В. Рязановтың мезгілсіз қазасына дардай он жыл толды.
Қайран Александр Владимирович әйгілі американдық эстрадалық әнші
Майкл Джексондей (1958-2009) жарқыраған жұлдыздай өтті. Еліміздің
құрылыс саласында Алекең де біртуар жұлдыз емей немене?
Алайда, кең-байтақ мемлекетімізде күні бүгінгі дейін оның құрметіне
бірде-бір көше, алаң, даңғыл аталмады. Ешқандай ескерткіш тұрғызылмады.
Құрылыс мамандығын жетік меңгеретін оқушыларға Рязановтың сыйлығы
әлде стипендиясы берілмейді. Әрине, оның дос-жарандары мүмкіндігінше
Алекеңнің жетістіктерін құрметтейді. Мысалы, оның атындағы «Нөмір 25-ші
көпір салатын жасағы» ашылған. Бірақ, бұндай тұлғаның Қазақстан үшін
жасалған еңбегі мемлекеттік деңгейде танылуы керек. Ол басқарған
Қапшағайдағы «Трансстроймост» компаниясы бұрынғы Кеңес Одағының
аумағында ең ірі көпір салатын фирмаларының бірі болды.
«Трансстроймост» компаниясында алты мың астам жұмысшылар мен
инженерлер істеді. Қазақстан түгіл, Ресейдің өзінде осы фирма бірнеше ірі
жоспарларын орындады. Өздеріңіз білесіздер, солтүстік көршіміздің
құрылыс нарығында қандай қатаң бәсекелестік баршылық! Соның өзінде,
Саша ағай мұнай немесе бидай секілді тез өтетін шикізат бұйымымен емес,
құрылыстың ең күрделі саласы – көпір салу өнеркәсібі – арқылы Ресейдің
нарығында нық орның басты. Оның батыл өмір ұстанымы күрделі саяси
мәселелерді де қамтитын. Теле сұхбаттарының бірінде Александр
Владимирович былай деді: «Қазақстан әлемдегі ең дамыған мемлекеттердің
алғашқы бестігіне кіруі тиіс!» Не деген асыл, жұлдыздарға қарай жетелейтін
мұрат!
Алекең ауылшаруашылық батыры Нұрмолда Алдабергеновтей
еліміздің нағыз еңбек ері болған еді. Бәлкім, марксизм-ленинизм іліміндегі
«тарихтағы тұлға маңыздылығы» («роль личности в истории») ұғымынан
хабардарсыз. А.В. Рязановтың мезгілсіз ажалынан кейін көп ұзамай табысты
«Трансстроймост» қирап, банкроттыққа ұшырады. Нұрекеңнің де дүниеден

2
өткенінен соң, оның ұйымдастырушылық дарынының арқасында гүлденген
Мұқыры ауылы екі-үш жылдан кейін қайтадан артта қалды. Айтпақшы,
Алекеңнің мезгілсіз ажалы оның аса қарқынды еңбекқорлығының салдары
болса керек. Ірі бастық бола тұра, пәлен құрылыс орнында шұңқырдың
қазылуын да кейде бақылады еңбек батырымыз! Соншама мұқиятты жетекші
болған Александр Владимирович! Чернобыль апатының құтқару-қалпына
келтіру жұмыстарына қатысты жігерлі Алекең, алпауыт елдің алдында
азаматтық борышын орындап.
Сонымен қатар, Александр Владимирович керемет достық қасиеттерін
иесі болған. Мысалы, 2009 жылдың қаңтар айында өткен оның 50-жылдық
мерейтойының құрметті қонақтарының арасында Қазақстан
Республикасының бұрынғы құрылыс министрі Асқар Алтынбекұлы
Құлыбаев пен Жамбыл аймағы Мерке ауданының сол кездегі әкімі Болат
Қанатбайұлы Рысмендиев көзге түсті. Мерейтойлық фотосуретімде қос
бірдей мемлекеттік қайраткерлер қатарласып тұр. Артқы қабырғада
бейнеленген көпір – «Трансстроймост»-тың белгісі. Гүлшоқтың тасасында
тұрған мұртты ер азамат – осетин халқының баласы, А.В. Рязановтың
орынбасары Тимур Вильгельмович Накусов. Алекеңнің басқа досы, Астана
қаласының сол кездегі әкімі Асқар Ұзақбайұлы Мамин, мерейтойдың өзіне
қатыспаса да, мерекелік шара өткізілетін алматылық «Анкара» қонақ үйіне
келіп, А.В. Рязановты жеке түрде құттықтады. Алекеңнің мерейтойында
асаба ретінде белгілі теле жүргізушісі Валдис Пельш болса, оның мәдени
бағдарламасына Нұрлан Абдуллин, «Дос Мұқасан» тобы, Жәмила
Серкебаева, Юрий Лоза, «Верасы» тобы және басқа өнер қайраткерлері
қатысқан.
Үлкен капиталист болса да, Александр Владимирович туған еліне
қолынан келгенше көмектесті: Мерке елді мекенінде оқыған мектебін күрделі
жөндеуден өткізіп, көпір салды. Жасыратыны жоқ, өзге ұлттың
жетекшілерінің көбісі қазекеңдерді техникалық мамандықтарға жолатпауға
тырысады. Өз кезегінде, Алекең көптеген қазақтарды тиімді жұмыс
орындарымен қамтамасыз етті. «Трансстроймост» кеңсесінде кабинет
есіктері атауларының бәрі дерлік қазақша жазылған еді. А.В. Рязановтың
үлкен баласы Валентин де (1981-2008) отан сүйгіш азамат болды. Ұлттық
қауіпсіздік комитетінің Академиясына түскенде, Вакең бүкіл талапкерлердің
арасында ең жоғары ұпай жинады! Алекең отанымыздың баспагер мен
баспасөз саласына елеулі үлес қосқан жан еді. Оның «Мы соединяем
берега…» кітабы ағылшын мен қазақ тілдеріне аударылған, тұсаукесері ҚР
Ұлттық кітапханасында өтті. Жетісу өңірінің тілшілеріне бірнеше сүбелі
тапсырыстарын берді қайран көпір салушысы. Қапшағайдағы баскетбол
құрама командасына демеушілік жасады.

3

Данияр НАУРЫЗ

Украина

Related Articles

  • “Саяси ұпай жинауға тырысып жатыр”. Сарапшы Тоқаевтың ЕАЭО жиынында айтқаны жайлы

    Аян ҚАЛМҰРАТ Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев видеоконференция арқылы өткен ЕАЭО жиынына қатысып отыр. 19 мамыр 2020 жыл. Мамырдың 19-ында Еуразия экономикалық одағына (ЕАЭО) мүше елдердің президенттері видеоконференция арқылы өткен жиында ұйымның алдағы бес жылға арналған даму стратегиясын қабылдаған жоқ. Жиын кезінде Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың стратегия жобасын «ел үкіметтері мен парламентінің дербестігін шектейді» деп, кейбір тұсын қайта қарау қажет деген ұсыныс айтты. Тәуекелді бағалау тобының директоры, саясаттанушы Досым Сәтпаев Азаттыққа берген сұхбатында экономикалық кеңес отырысындағы Тоқаев сөзінің астары жайлы, Нұрсұлтан Назарбаевтың ақыры таяған дәуірі, Еуразия экономикалық одағы ішіндегі қордаланып қалған қайшылықтар жайлы айтты.  ЕАЭО ішіндегі Жоғарғы Еуразиялық экономикалық кеңестің отырысында Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев жобаның ішінде “Еуразиялық экономикалық интеграцияның 2025

  • ТӘҢІРШІЛДІК — қазақтың көнермейтін көне дүние танымы

    Тәңіршілдік — қазақтың көнермейтін көне дүние танымы. Тәңіршілдік ұғымында көп діндер қатарлы Жаратушыны бар деп есептейді, бірақ Ол адамдарға елші жібермейді, Көктен кітап түсірмейді, жаратылысқа (сіз бен бізге) “сәлем” жолдамайды — деген наным-сенім бар. Жаратушы барлығын жерге қалдырған, бәрі айналып тұратын механизм. Сондықтан жақсылық жасасаң да, жамандық жасасаң да өзіңе айналып келеді. Сол себепті Тәңіршілдік ұғымындағы ең негізгі ғибадат — шын көңілден жақсылық жасау, барыңды бөліп беру. Оны репрессия жылдарында Қазақ даласына айдалып келген өзге ұлттар жақсы біледі. Ал қазақ неге қырғынға ұшырады..? Оған Ислам жауап бере алмайды, оған Тәңіршілдік жауап береді: қазақ қашан да жауынгер халық болған, кеше ғұндар қытайларға қауіп төндірсе, бүгін сол қытайлардың ұрпақтары бізге қауіп төндіріп

  • Шарқи Түркістан Респубиликасының тарқауы туралы

    1944- жылдың қараша айында Құлжа қаласында құрылған Шарқи Түркістан респубиликасы 1946- жылға келгенде үкіметтің ресми түрде тарағанын және бұдан былай Шыңжаң өлкесімен біріккен коалициялы үкімет құрмақ ниетін білдіре отырып, уақытша үкіметтің орган газеті “Азат Шарқи Түркістанда” арнайы мақала жариялаған-ды. Небәрі бір жарым жыл өмір сүрген Құлжадағы Шарқи Түркістан үкіметі, 1946- шы жылға келгенде ресми тоқтады. 1944- жылдың қараша айында уақытша үкімет жария етілген соң, үкіметтің орган газеті “Азат Шарқи Түркістан” деп аталды. Газет ұйғыр, қазақ, орыс, моңғол және қытай тілінде жарық көрді. Газеттің қазақша бөлімінде Бұқара ТЫШҚАНБАЕВ, Құрманалы ОСПАНҰЛЫ басшылық етті және газеттің редакция құрамында Әуесқан НАРЫНБАЙҰЛЫ, Рахметолла ӘПШЕҰЛЫ, Құрманбай ТОЛЫБАЙҰЛЫ, Әбдібек, Аладияр, Асанбай, Сырайыл, Қали қатарлы кісілер редактор, аудармашы,

  • Сардоба, Рогун, АЭС. 

    Алапат апат болып, қалың ел суға кетіп жатқанда билік ойнап жатқандар Өзбекстанға нота жібереміз бе, жоқ па дегенді де ақылдаспапты. Нотамызды дайындап қойдық деген вице-министрдің сөзіне қарағанда, шекарада салынып жатқан су қоймасы жөнінде Қазақстан “бірнеше рет” сұраса да Өзбекстан жөндем жауап бермепті. Бірі келіп, бірі кетіп жатқан шенеуніктер сірә, “біз сұрадық, міндетімізден құтылдық” деп жылы жауып қойса керек. Табандап тұрмаған, жеріне жеткізбеген. Әйтпесе, халықаралық заң нормасын бұзды деп Біріккен ұлттар ұйымына арызданар еді, әлемнен бейтарап сарапшы шақырар еді. Іздедім, ондай жоқ. Сардоба салынса, тым болмағанда Сырдария суалмай ма, Кіші Аралға зар болмаймыз ба деген де есеп-қисап жоқ.  Сардобаның мәселесі екі жемқор жүйенің арасында жалған ағайынгершілікпен, бәлкім, сен іш, мен іш

  • Менің көріксіз қытай әйелім

    Көп адамдар менен шексіз байлық иесі бола тұра неге қытайлық әрі әдемі емес (олардың ойынша) қалыңдық таңдағанымды сұрайды. Мен (олардың ойынша) кәзіргі әйелім Присилла Чаннан да “артық” әйелмен үйлене алады екенмін. Ең алдымен бұл сұраққа жауап бермес бұрын сұлу әйел деген қандай және сұлу емес әйелдің қандай болатынын талқылағым келеді. Шындығында, менің әдемі әйелдермен кездесу мүмкіндігім көп, олардың көбісі менің жарым болғысы келеді. Алайда, “сұлу” әйелдердің көбісінің жүрегі шағылып қалатын әйнек тәрізді. Егер сен ханның қызындай тәкаппар ашушаң болып аурып тұрсаң оның сенімен шаруасы жоқ брақ бай бола тұра неге машинаңды ауыстырмайсың деп сұраумен болады. Олар менің жарым болғылары келуінің мақсаты тік ұшақтарыммен мақтану. Одан кейнгі кезекте олардың байдың әйелі

1 пікір

  1. Автор ззззз

    Автордың қатесі, Алекеңнің мерейтойы 2008 жылы өтті.

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: