|  |  |  | 

Köz qaras Ruhaniyat Sayasat

Qazaq tilin tehnikalıq tilge aynaldıruğa memleket tarapınan qoyılıp jatqan kedergiler jöninde

288852478_1019285865398059_4043605089287450163_nQR Industriya jäne infraqwrılımdıq damu ministrligi – MIIR RK Qwrılıs jäne twrğın üy-kommunaldıq şaruaşılıq isteri komiteti üş jıldan beri qazaq tiline auısa almay keledi. Quanysh Ádilhanuly tarapınan mıñ hat jazılğan. Oğan «qarastıramız, saralaymız, oylastıramız, pilottıq qılıp jasaymız» degen mıñ jauap keldi. Biraq mäsele sonımen şeşilmey qaldı.
Äñgime memleket tarapınan qarjılandıratın qwrılıs jobalarınıñ (PSD) qazaq tilinde jasaluı turalı bolıp otır. Qazir onıñ barlığı tek bir tilde – orısşa jasaladı. Sebep – tapsırıs beruşi tarapınan onday talap joq. Bir qızığı, jobanı jasau üşin qajetti Qazaqstan Respublikasınıñ Qwrılıs normaları, Qwrılıs Erejeleri jäne basqa da memlekettik standarttar men tehnikalıq talaptardıñ, normativti-tehnikalıq qwjattardıñ tolıq qazaqşa nwsqası bar. Qazaq tildi injenerler men basqa da tehnikalıq mamandar jetip artıladı.
Talap bolsa, bizdikiler ağılşınşa da, qıtayşa da dayındap beretinin körip jürmiz. Mısalı, elimizdiñ batıs öñirlerinde mwnay öndiretin TŞO, NCOC, KPO siyaqtı şeteldik kompaniyalardıñ jobaları mindetti türde ağılşın tilinde jasaladı. Sebebi, olar sonday talap qoyadı. Al bizdegi qıtay kompaniyaları qwrılısqa tapsırıs bergende jobanı qıtay tiline audartudı mindetteydi. Ol da op-oñay orındalıp jür. Biraq bizdiñ memleketke nege özi qarjı bölip otırğan jobanıñ qazaqşa nwsqası kerek emes?
Qwrılısşılar tarapınan da, deputattar tarapınan da Qwrılıs jäne twrğın üy-kommunaldıq şaruaşılıq isteri komitetine eki jıldan beri üzdiksiz hattar joldanıp, talap-ötiniş qoyılıp jatsa da, Komitet şın mäninde hattarğa jauap qaytarıp qana, özin-özi aldap kelgeni anıqtaldı. Olar bergen jauabında “jobalauğa qajet otandıq SANA komp'yuterlik bağdarlamasın qazaqşalau üşin onıñ äzirleuşilerimen jwmıs jasap jatırmız” dep jazğan. Al şın mäninde, sol bağdarlama äzirleuşileri bwl swraqpen olarğa Komitetten eşkimniñ habarlaspağanın aytıp, aqırında wyat bolıp qaldı.
Qazaq tilin qwrılıstı jobalauğa kirgizeyik, tildiñ tehnikalıq äleuetin damıtayıq degen azamattar Komitetke hat jazuda, wsınıs bildirude. Komitet oğan «otpiska» jasap qana jauap berude. Solay ömir de, uaqıt ta asıqpay ötip bara jatır.
Bwl jerde bir qızığı – «Estuşi memleket» koncepciyası bwzılmay, orındalıp otır. Sebebi memleket estip otır. Ol osı hattardı oqıp otır. Odan basqa ne kerek?

Related Articles

  • Üş anıq

    Üş anıq: Birinşi, äleumettik jelide post jazu bireu üşin ermek nemese uaqıt ötkizu qwralı boluı mümkin. Olardıñ ortası, şaqıratın qonağı, äñgimesi de bölek degendey. Adamdar äleumettik jelini mädeni ortağa aynaldıruı mindetti emes. Keybir azamattar üşin äleumettik jeli pikir almasu ortası, bilim oşağı, aqparat alu almasu orını. Äleumettik jelide sapalı kontent wsınu, mädeni orta qalıptastıru, ädepti pikir-talas ötkizu twlğalıq damuıña qosımşa äser etedi. Keyde türli ortanıñ adamdarı sapırılısıp aralasıp jatadı. Seniñ wltqa, memleketke degen şınayı küyinişiñnen tuğan dünieñdi ermekke aynaldırğısı keledi. Olarğa da eşkim qoy demeydi, sonday erkin. Bir qarasañ jaqsı, bir qarasañ şınımen ıñğaysız. Öz basım köbiniñ öz oyın aytuına erik beruge tırısamın, auzın qaqpaymın. Öytkeni ol da osı eldiñ

  • “Qazaqstan dwrıs bağıtta”. Dekolonizaciya, Ukrainadağı soğıs jäne Qañtar. Baltıq elşilerimen swhbat

    Darhan ÖMİRBEK Baltıq memleketteriniñ Qazaqstandağı elşileri (soldan oñğa qaray): Irina Mangule (Latviya), Egidiyus Navikas (Litva ) jäne Toomas Tirs. Sovet odağı ıdıray bastağanda onıñ qwramınan birinşi bolıp Baltıq elderi şıqqan edi. Özara erekşelikteri bar bolğanımen, sırtqı sayasatta birligi mıqtı Latviya, Litva jäne Estoniya memleketteri NATO-ğa da, Euroodaqqa da müşe bolıp, qazir köptegen ölşem boyınşa älemniñ eñ damığan elderiniñ qatarında twr. Resey Ukrainağa basıp kirgende Kievti bar küşimen qoldap, tabandılıq tanıtqan da osı üş el. Soğıs bastalğanına eki jıl tolar qarsañda Azattıq Baltıq elderiniñ Qazaqstandağı elşilerimen söylesip, ekijaqtı sauda, ortaq tarih, Resey sayasatı jäne adam qwqığı taqırıbın talqıladı. Swhbat 8 aqpan küni alındı. “BİZDE QAZAQSTANDI DWRIS BİLMEYDİ” Azattıq: Swhbatımızdı Baltıq elderi men Qazaqstan arasındağı sauda qatınası

  • Baqsılar institutı

    Saraptama (oqısañız ökinbeysiz) Birinşi, ilkide Türki balasında arnayı qağan qwzireti üşin jwmıs isteytin köripkel baqsılar institutı bolğan. Atı baqsı bolğanımen hannıñ qırıq kisilik aqılşısı edi. Köripkel baqsılar han keñesi kezinde aldağı qandayda bir sayasi oqiğa men situaciyanı küni bwrtın boljap, döp basıp taldap häm saraptap bere alatın sonı qabilettiñ iesi-tin. Olardı sayasi köripkelder dep atasa da boladı. Han ekinşi bir eldi jeñu üşin bilek küşinen bölek köripkel baqsılardıñ strategiyalıq boljauına da jüginetin. Qarsılas eldiñ köripkel baqsıları da oñay emes ärine. Ekinşi, uaqıt öte kele sayasi köripkel baqsılar türkilik bolmıstağı strategiyalıq mektep qalıptastırdı. Türki baqsıları qıtay, ündi, parsı, wrım elderin jaulap aluda mañızdı röl atqardı. Ol kezdegi jahandıq jaulasular jer, su,

  • Almatıda zilzala bolsa, eñ aldımen qanday üyler qirauı mümkin? Säuletşi Aydar Erğalimen swhbat

    Petr TROCENKO Almatınıñ joğarğı jağındağı köpqabattı ğimarattar. 18 şilde, 2022 jıl Qazaqstandıq säuletşi Aydar Erğali eger küşti jer silkinisi bolsa, seysmikalıq qauipti aymaqta ornalasqan Almatı qalası qanday qiındıqpen betpe-bet keletinin, sovet kezinde salınğan üyler qazirgi zamanğı köpqabattı ğimarattarmen salıstırğanda jer silkinisine tötep beruge nelikten älsiz ekenin ayttı. 23 qañtar küni Almatıda jer ädettegiden qattıraq silkinip, eldi dürliktirdi. Bwl oqiğa keñ auqımdağı tabiği apatqa qala biligi men twrğındar qanşalıqtı dayın degen äñgimeni qayta qozdırdı. Jwrt äsirese tötenşe jağdaylar jönindegi departamenttiñ erte habarlau jüyesi dwrıs jwmıs istemegenin, SMS-habarlamalar der kezinde tüspegenin de sınğa aldı. Jer birinşi ret silkingen sätte Almatı twrğındarı japa-tarmağay üyden sırtqa qaray jügirdi, keybiri tipti sırt kiimin de kimegen

  • Şağın saraptama:Şıñjañ ölkelik ükimeti, şetelge oquşı jiberu jwmısı

    Şağın saraptama 1934-35 jılı jaña Şıñjañ ölkelik ükimeti qwrılğan soñ şetelden oqu, şetelge oquşı jiberu jwmısı keşendi jüzege astı. Sonıñ negizinde ölkelik ükimet Sovet Odağınan oqitın jas talapkerlerge konkurs jariyalap arnayı ükimettiñ oqu stipendiyasın böldi, nätijesinde 1935-39 jıldarı wzın sanı 300-ge tarta student Sovet Odağında bilim aldı. 1935 jıldarı Şığıs Türkistandıq studentterdiñ eñ köp oquğa tüsken bilim ordası- Taşkendegi SAGU edi, atap aytqanda Ortalıq Aziya Memlekettik Universiteti. Taşkennen oqığan Şıñjañdıq studentter Şığıs Türkistannıñ barlıq aymaqtarında türli qızmette jwmıs istedi, olardı keyin “Taşkentşilder” dep te atadı. 1939 jıldan keyin Mäskeu men Şıñjañ ölkelik ükimettiñ arası diplomatiyalıq dağdarısqa wşıradı, sonıñ kesirinen resmi Ürimji Sovet Odağı qwramındağı student azamattardı elge şaqırtıp aldı. Bilim

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: