|  | 

Көз қарас

Шабдарбаевтың ҰҚК-ні мен басқарғанда бәрі тамаша болса әлгі жиһадшылар мен дағуатшылардың бәрі аспаннан түсті ме?

Әріптесім Манас Қайыртайұлына Амангелді Шабдарбаев қысқа сұқбат беріпті. Көп нәрсе айтыпты,
Көңіліме дық еткен тұсын жазайын.
Ұлттық қауіпсіздік комитетін мен басқарғанда (2005-2010 ж) көшеде сақалдылар, анау-мынау исламистер ашық жүрген жоқ, бәрін қадағалап отырдық депті.
2013 жылдың күзі еді. Таңертең жұмысқа келсек, шамамен онның кезінде, қару асынған 30-ға жуық сақалды жігіттің Сириядан Қазақстанға үндеу жолдап тұрғанын көрдік. Қырамыз-жоямыз деген әңгіме.
Бұлар кім деп дереу әлеужеліден іздеп, Жезқазған мен Сәтбаевтан Сирияға “жиһадшылап” кеткендер екенін жобаладық.
- Барасың ба,- деді редакция. Өмірі көрмеген, ешкімді танымайтын жерім.
-Барамын,-дедім. Сол күні түстен кейін Жезқазғанға ұшып кеттім. Ертеңіне Жезқазған базарына барып, біреуді көке, бәреуді жәке деп жүріп, жіптің ұшығын таптым. Біраз тарқаттым.
Сонда байқағаным, Жезқазғанда жалғыз мешіт бар екен. Жұма күні қаладағы “салафиті” бар, басқасы бар, сонда жиналады.
Қалада апта жүріп кәдімгідей көзге түсіп қалдым. Әкімдік “келгеніңізді біліп отырмыз” деді. Үш әріпті айтқаны. Сақалдылардың реакциясы байқала бастады.
Жұма күні мешітке бардым. Қолымда шолақ камера. Мешіт алдынан сақалы беліне түскен еңгезердей 7-8 жігіт шығып, ортаға алды. Түрлері сұсты. Сақалдың да сес беретіні бар дегендей. Біраз тергеп, доқ көрсетуге айналғанда бір жас жігіт ортаға кіріп келді де:
- Бұл кісіде шаруаларың болмасын, өздерің адасып жүре беріңдер,-деп ұрсып тастады. Әлгілер сәл тартынып қалды.
Былай шыққан соң, бұларың кім дедім.
- Әкем ғой,-деп маңдайын тыржитты.
Бұл жас жігітпен алдында танысқанмын. Мешітке жаңадан келіп жатқан имамның айналасында жүреді екен. Өзі құралпы тағы бес-алты бала бар. Жаңа имамды мүфтият жіберді, салафиттермен күреседі, біз соны қолдаймыз дейді. Әкесі “салафит”, өзі дәстүрлі жолдағы мүмін.
-Аға, Қазақстанда Жезқазған деген жер бар екенін, онда да мешіт бар екенін, оған да жөні түзу имам керек екенін өкімет ұмытқалы он шақты жыл болды. Жалғыз мешітіміз “салафиттердің” орталығына айналып кеткен,-деді.
Сонда бір апта жүріп, көп “салафит” көрдім. Кәдімгі жүйелі жолға түскен жәмиғатқа айналыпты. Бірнеше күн қиылып жүріп, басшысымен кездестім. Ақыры түн ішінде, қай жерде екенімді түсінбейтіндей жағдайда ресторанның подвалында, оңаша жерде жолықтырды. Тарихты, мәдениетті жақсы білетін, кезінде тәуір қызметте істеген орта жастағы адам екен. Онша жақтырмады, сіздердің де сөздеріңізді жазамын деген соң ептеп ашылды.
- Жастарды Сирияға жіберіп жатқандарыңыз қалай?
- Барамын дегендерге көмектесеміз, бірақ зорлық жоқ.
- Сіздерге не керек?
- Өкімет бізге жеке мүфтият ашып берсін, тиіспесін, бар болғаны сол,- деді. Біраз уәждестік.
Бұл кезде “салафизмді” Қазақстаннан шыққан танымал дағуатшылар күндіз-түні насихаттап, аттары жер жарып тұрған еді. Кімдер екенін көпшілік өзі де білсе керек.
Сол кеткен жастардың дені өліп қалды. Жүздеген шиеттей бала-шағасы сонда тентіреп кетті. Қалған-құтқанын АҚШ-тың айтуымен өкіметіміз “Жусан” деген операция жасап әкелген болды.
Сыдыртып айта салған оңай, басыңнан өткізбеген соң сезбейсің. Жүздеген үйелмен ойран болып, шаңырағы ортасына түсті.
Сирияға кеткен жалғыз ұлын кімнен сұрарын білмей, Жезқазған мешітіне апта сайын келіп, садақа беріп, дұға оқытатын әйелдің жалғыз аяқ жолмен жалғыз өзі ботадай боздап, жаулығы сүйретіліп, еңіреп бара жатқаны есімнен кетпейді.
Оны ешкім жұбата алмайтын, жұбатуға тырыспайтын да. “Әр келген сайын еңіреп кетеді, баласы өліп қалған, сенбей жүр” дейтін имам.
Амангелді Шабдарбаевтың ҰҚК-ні мен басқарғанда бәрі тамаша болды деген сөзінен кейін есіме түскені. Тамаша болса әлгі жиһадшылар мен дағуатшылардың бәрі аспаннан түсті ме?

Related Articles

  • Диктаторлық режимдердің өтірік референдумдары мен сайлауларына жанды мысал

    Диктаторлық режимдердің өтірік референдумдары мен сайлауларына бір жанды мысал: Іргелес ауылдарымен қоса есептегенде, Херсонда шамамен 600 мыңдай адам Ресейге қосылу бойынша референдумға қатысып, олардың 500 мыңы Ресейге қосылуды таңдаған. Бұл 87%! Ал, таяуда жағдай күрт нашарлап, ресейшілдердің Ресейге қарай қашуы басталғанда, тек 100 мыңдай адам ғана Ресей жаққа қашқан. Қалған 400 мың адам қайда кетті? Олар неге Ресейге қашпады? Иә, бұл жерде қорқып, амал жоқ, қараға ілесіп дауыс бергендер болғаны анық. Бірақ бәрібір 87% емес, 50 пайыз қолдау деген де сандырақ болып шығады. Демек, ары болғанда Ресейге қосылуды қолдаған Херсондықтар көп болғанда 20 пайыз ғана, бәлкім тіпті оған да жетпеуі мүмкін. Бұл дегеніңіз, басқа өңірдегі референдумдар да өтірік деген сөз!

  • ЧЕХ ЖҰРТЫНЫҢ ЧЕХ ТІЛІН ҚОРҒАУЫ ЖАЙЛЫ

    Ruslan Medelbek  Чех жұрты мына жаһандану заманында, Еуропа халқы арасында шекара жойылғанда бізді чех қылып тұрған чех тілі деп біледі. Елде қызметтің бәрі чех тілінде жүреді, шетелдіктерге арналған полиция бөлімшесінде “мұнда тек чех тілінде қызмет көрсетіледі” деп жазылған тақтайша тұрады. Шетелдіктерге арналған полиция бөлімшесінде Чехияға енді келгенімде осы бөлімшеге чех тілін білетін қазақ танысымды апарған едім. Полицияда сен Чехияға кеше көшіп келгеніңе мән бермейді де. Чехша сөйлейді. Ағылшынша сөйлесең қызмет көрсеткісі келмей, чехша жауап береді. Үш жылдан кейін осы полиция бөлімшесіне барып, Қазақстаннан келетін қонақтарыма визаға шақырту жасатпақ болғанымда сондағы бір полицей үш жыл тұрып жатырсыз, қалай чехша білмейсіз деп қабақ шытқаны әлі есте. Кейін чех танысымның бірінен “неге чех

  • Досым Сәтпаев Мухоряповқа “бесінші колоннаның” мүшесі болмауға кеңес берді

    Бүгін ChocoFamily брендінің негізін қалаған кәсіпкер Рамиль Мухоряповтың қазақ тіліне қатысты мәлімдемесі қоғамда үлкен резонанс туғызғаны белгілі. Дәл осы мәселе белгілі саясаткер Досым Сәтпаевты араласып, Рамиль Мухоряповтың таңдау жасайтын сәті туындағанын алға тартты, – деп хабарлайды Dalanews.kz. Ішінен шіріген жаңғақты кез келген адам оп-оңай шаға салады. Егер өз ішіңде жау жүрсе, ол күндердің күні түн жамылып, қақпаңды жауға ашып бере салады. Егер Казақстанда тұратын біреу біздің мемлекеттілігімізге, тәуелсіздігімізге, тархиымызға, әсіресе, тарихымыздағы зұлматтарға күмән келтірсе – елді іштен шірітетін, қақпамызды жауға ашып беретін «бесінші колонна» сол болмақ. Кәсіпкер Рамиль Мухоряповқа бүгінгі әңгімесінен кейін бір шешім қабылдау керек. Ол Қазақстанда кіммен бірге болғысы, тұрғысы келетінін айқындауы тиіс. Қазақстанды күшейтіп, жасампаздық мақсатында маңайына адам топтастыратындармен бірге

  • ҮМІТКЕРГЕ ҚОЙЫЛҒАН ЗАҢСЫЗ ТАЛАПТАР

    Жазушы-публицист Марат Бәйділдаұлы (Тоқашбаев): ҚР Президенттігіне кандидат ретінде ұсынылған Хайрулла Ғабжалиловты ОСК сайлау туралы заңға сәйкес келмейді-мыс деген желеумен тізімнен сызып тастағаны мәлім. 11- қазанда «Оралмандардың «Асар» бірлестігі» республикалық қоғамдық бірлестігі ұсынған Хайрулла Ғабжалилов ҚР Президенттігіне кандидат ретінде тіркелу үшін тиісті барлық құжаттарын тапсырған. Бірақ ОСК түрлі айла-шарғылар арқылы өз дегендеріне жетті. Айтар уәждері: «Хайрулла Ғабжалилов ҚР азаматы емес және Қазақстанда соңғы 24 жыл тұрмаған». Хайрулланың тек Алматыда 46 жылдан бері тұратыны құжат бойынша дәлелденді. ОСК-ның тағы бір шарты мүлде қисынсыз екендігі байқалады. ҚР президенттігіне үміткерге «Сайлау туралы» заңға сәйкес қойылатын талаптардың ішінде «кандидаттың мемлекеттік қызметте не болмаса сайланбалы мемлекеттік лауазымда кемінде 5 жыл еңбек өтілі болуға тиіс» деген ереже

  • ЭКС-ЕЛБАСЫНЫҢ ТАҒЫ БІР ӨТІРІГІ

    Жазушы-публицист Марат Бәйділдаұлы (Тоқашбаев): немесе бюджет емшегін сору қашан доғарылады? Үстіміздегі жылғы 20-маусымда саясаткер Данияр Әшімбаевтың Telegram-каналында Нұрсұлтан Назарбаевпен жарияланған сұқбатта экс-елбасы Назарбаев университетінің жетістіктері туралы мақтана айтқаны бар. Ол: «университет қазір тек елімізде ғана емес бүкіл Азияда көш бастап келе жатыр, оның түлектерінің 92 пайызы Қазақстанда жұмыс істейді» деді. Factcheck.kz порталы бұл ақпаратты тексергенді жөн көріпті. Нәтижесінде Н.Назарбаевтың бұл айтқандары жалған болып шықты! Әдетте жетекші ЖОО туралы әңгіме қозғалса әлбетте жоғары оқу орындарының түрлі рейтингілері еске түседі. Әр рейтингінің бағалау методологиясы әртүрлі. Әлемге әйгілі халықаралық сондай рейтингілердің бірде бірінде Назарбаев университеті Азияның нөмірі бірінші жоғары оқу орны деп аталмайды. Тіпті Қазақстанның жоғары оқу орындарының арасындағы көшбасшылығының өзі күмәнді. Сол

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: