الجاس اماروۆيچكە العىس
kerey.kz
ۋنيۆەرسياداعا دايىندىق ماسەلەلەرى جونىندەگى الماتىدا 16-اقپاندا وتكەن جيىن بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى «ەگەر ازامات ورىس تىلىندە سۇراعان بولسا، وعان ورىسشا جاۋاپ بەرۋ كەرەك. ورىسشا ءوتىنىش جاساعان ادامعا قازاق تىلىندە جاۋاپ بەرگەن ادامدى جاريالى تۇردە جۇمىستى قۋ كەرەك» دەگەنى ءبارىمىزدىڭ ەسىمىزدە. وسىنداي مالىمدەمەگە نە سەبەپ بولدى ەكەن دەپ ءبىراز جۇرت باس قاتىرعان.
كەشە «كازاچي كۋرەر» دەگەن گازەتسىماققا كوزىم ءتۇسىپ، قاراپ وتىرسام، وندا اقپان ايىنىڭ باسىندا وتكەن قازاقستاننىڭ ورىس، كازاك جانە سلاۆيان ۇيىمدارى ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ ءىىى ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ سەزىندە ءسوز سويلەگەن ولجاس وماروۆيچ سۇلەيمەنوۆ بىلاي دەپتى: «تاكجە يا وچەن ۆنيماتەلنو سلۋشال ۆسەح ۆستۋپايۋششيح. ي منوگومۋ پورازالسيا، پوتومۋ چتو منوگوە، چتو كاساەتسيا وتنوشەنيا مەجدۋ يازىكامي، منە بىلو نە تاك حوروشو يزۆەستنو. ي يا سوگلاسەن س تەمي كتو سكازال، چتو پرەنەبرەجيتەلنوە وتنوشەنيە ك رۋسسكومۋ يازىكۋ رابوتاەت پروتيۆ ەدينەنيا كازاحستانسكوگو نارودا. تاكوە وتنوشەنيە نارۋشاەت دۆيجەنيە ك تەم سامىم تسەليام، ك كوتورىم مى كاجدىي دەن سەبيا پريزىۆاەم: مير، ستابيلنوست، مەجناتسيونالنوە سوگلاسيە. پو سۋتي دەلا، تە «مەلكيە» چينوۆنيكي، نە زاۆيسيمو وت رانگوۆ، «مەلكيە» پوليتيكي، كوتورىە نارۋشاەت زاكون و يازىكاح، ۆىستۋپاەت پروتيۆ كازاحستانا، پروتيۆ ناشەي نەزاۆيسيموستي، پروتيۆ ناشەگو بۋدۋششەگو. ا ەتو زناچيت، چتو بولشايا مينا زالوجەنا پود كازاحستانوم ي چاسى تيكايۋت. ەتو يا پوچۋستۆوۆال ي ەتو نە موجەت وستانوۆيت ناس راۆنودۋشنىمي.
…يا دوۆەدۋ دو گلاۆى گوسۋدارستۆا ۆسە ۆوپروسى، كوتورىە ۆى سپراۆەدليۆو زدەس پودنيماەتە». («كازاچي كۋرەر»، №2 (130) فەۆرال 2016 گ، 13-ستر)
ەلباسى ونى 12-اقپاندا قابىلدادى. 16-اقپاندا ەلباسى «ورىسشا ءوتىنىش جاساعان ادامعا قازاق تىلىندە جاۋاپ بەرگەن ادامدى جاريالى تۇردە جۇمىستان قۋ» تۋرالى تاپسىرما بەردى.
ءوزىنىڭ اتا ءتىلىن قورعاعان الجاس اماروۆيچكە ءبىز شەكسىز العىسىمىزدى بىلدىرەمىز!
تۇيتكۇلدى ءتۇيىن قالاي شەشىلەدى؟
دۇنيەجۇزىلىك 28-قىسقى ۋنيۆەرسياداعا دايىندىق ماسەلەلەرى جونىندەگى الماتىدا 16-اقپاندا وتكەن جيىن بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى «ەگەر ازامات ورىس تىلىندە سۇراعان بولسا، وعان ورىسشا جاۋاپ بەرۋ كەرەك. ورىسشا ءوتىنىش جاساعان ادامعا قازاق تىلىندە جاۋاپ بەرگەن ادامدى جاريالى تۇردە جۇمىستى قۋ كەرەك» دەدى. بالكىم بۇل دۇرىس تا شىعار. بىراق بۇل كوپ تۇيتكىل تۋعىزىپ تۇر. سول ورىس ءوزى ۇيرەنۋىم ءۇشىن ماعان كەزدەسكەن سايىن قازاقشا سويلە دەسە قالاي بولادى؟ باستىعى ەستىپ قالىپ جۇمىستان قۋىپ جىبەرسە ادىلەتتىلىك بولا ما؟ بۇعان قاتىستى «ەڭبەك كودەكسىنە» ارنايى باپ ەنگىزىلە مە؟
اتا زاڭىمىز بويىنشا ورىس تىلىنەن گورى بىزدە قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسى جوعارى عوي. سوندا قازاق تىلىندە ءوتىنىش جاساعان ادامعا ورىس تىلىندە جاۋاپ بەرگەن كىسىگە قانداي جازا قولدانىلادى؟
قازاقستاندا ورىستان باسقا دا دياسپورالار بار عوي. وزبەك وزبەك تىلىندە سۇراسا وعان قاي تىلدە جاۋاپ بەرۋ كەرەك؟ جاۋاپ بەرۋشى ورىس ءتىلىن بىلمەسە قايتەدى؟ ۇيعىر ۇيعىر تىلىندە سۇراسا قاي ءتىل قولدانىلادى؟ اقش-تىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى قازاق تىلىندە سۇراق قويسا ورىستار وعان قاي تىلدە جاۋاپ بەرۋ كەرەك؟ ەڭ باستىسى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ كوسەگەسىن قالاي كوگەرتەمىز؟
ال قالىڭ قازاق جۇرتى مەملەكەت باسشىسىنان مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ تاعدىرىنا قاتىستى جىلى پىكىر ەستۋگە اسا مۇقتاج. تەك جىلى پىكىر عانا ەمەس مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مەملەكەتتىك قولدانىستا بولۋىنا مۇقتاج. بۇل قالاي شەشىلەدى؟
پىكىر قالدىرۋ