ءومىر بويى جيعان-تەرگەنىنەن ءبىر-اق ساتتە قازاقستان شەكاراسىنا كەلىپ ايىرىلعان انانىڭ قازىرگى جاعدايى اۋىر.

وقيعانىڭ تولىق ءمان-جايى بىلاي…

ءماۋىتحان گۇلجان اقپان ايىنىڭ 8-ءى كۇنى قىتايدان قازاقستانعا بالالارىمەن جانە ىنىسىمەن بىرگە كوشىپ كەلۋ ءۇشىن شقو زايسان اۋدانىنا قاراستى «مايقاپشاعاي» كەدەندىك بەكەتىنەن وتەدى.

كۇيەۋىنەن جاستاي جەسىر قالىپ، ەكى بالاسىن ءومىردىڭ نەبىر تاۋقىمەتىن تارتا ءجۇرىپ ەر جەتكىزگەن گۇلجان قىتايداعى وزىنە تيەسىلى ءۇيى مەن بار دۇنيە-مۇلكىن ساتىپ، ول اقشاعا استانا قالاسىنان ءۇي الۋدى كوزدەگەن ەكەن.

شەكارادان وتكەن ەكى كىشكەنتاي بالامەن قوسا ەسەپتەگەندە جەتى ادامنىڭ قالتاسىندا جالپى جيىنى 59,900 اقش دوللارى بولعان. ياعني، ءماۋىتحان گۇلجاننىڭ وزىندە – 19,700, بىرگە تۋعان ءىنىسى ءماۋىتحان مۇقياتتىڭ قالتاسىندا – 10,500, ۇلى مۇقتاشۇلى ادىلبەكتىڭ جانىندا – 9,900, جيەنى سايلان مەيرامبەكتىڭ قالتاسىندا – 9,900, جيەن كەلىنى گۇلجانات سولتىكەننىڭ قالتاسىندا 9,900 اقش دولارى بولعان.

گۇلجان ءماۋىتحاننىڭ ايتۋىنشا، ولاردى مايقاپشاعاي كەدەن بەكەتىندەگى شەكارا قىزمەتكەرلەرى باقىلاۋ تەرمينالىنان «قۇجاتتارىڭىز تولىق، ءبارى زاڭدى» دەپ وتكىزگەن.

«شەكارا تورىنان قازاقستانعا قاراي شىعارىپ سالاتىن اۆتوبۋسقا وتىرعان كەزىمىزدە ارتىمىزدان قۋىپ كەلىپ، قايتا تەكسەردى. مەنىڭشە، بۇلاي ىستەۋى زاڭعا قايشى. سوسىن، ءبارىمىزدى باقىلاۋ تەرمينالىنا قايتا ءتىزىپ الىپ كىرىپ، شەشىندىرىپ، قوينى-قونىشىمىزدى اقتاردى. ءتىپتى، جىلاعانىنا قاراماي، 3 جاستاعى جانە 8 جاستاعى ەكى بالانى دا شەشىندىرىپ، تۇلا بويىن ءتىنتىپ شىقتى. جوعارىدا اتالعان بەسەۋمىزدىڭ قالتامىزدان شىققان 59,900 اقش دوللارىن تۇگەلدەي سىپىرىپ الدى. بىزدە جولدا تاماق الىپ ىشەتىن، جولعا تولەيتىن، قوناق ۇيگە جاتاتىن كوك تيىن اقشامىز قالماي، ەكى ورتادا داعدارىپ قالدىق. اقىرى ءبىر تانىس كىسىلەردىڭ كومەگىمەن زايسان قالاسىنا كەلگەن كەزدە مەنىڭ جۇرەك اۋرۋىم ۇستاپ، ەسىمنەن تانىپ، جەدەل جاردەممەن ەمحانادان ءبىر-اق شىقتىم. ول جەردە دە تاعى ءبىر قىرسىق دايىن تۇر ەكەن. كوشى-قون زاڭى بويىنشا، قازاقستان ازاماتتىعىن العانشا وسى ەلدىڭ ازاماتى رەتىندە قارالاتىن «ىقتيارحات» كۋالىگىم بولسا دا ەمحاناداعىلار: «ءسىز شەتەل ازاماتى ەكەنسىز. ەمدەلۋىڭىز دە اقىلى بولادى» دەپ باسىمىزدى قاتىردى. شىرقىراپ جۇگىرگەن ۇلىم الماتىداعى تانىستارىنان اقشا الدىرىپ، ەمحاناعا جاتىپ، زورعا امان قالدىم»، – دەيدى ول.

«اتاجۇرتىم بار» دەپ الىستان ات تەرلەتىپ كەلگەن جەسىر انانىڭ باسىنداعى بۇل اۋىر جاعداي تۋرالى ەندى قۇزىرلى ورىندارعا ارىزدانۋ ءۇمىتى تۇر.

«قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ 1997 جىلعى 18 شىلدە كۇنگى №10 نورماتيۆتىك قاۋلىسىنىڭ 6-2 بولىمىندە «ادام قولما-قول جانە (نەمەسە) ۇلتتىق ۆاليۋتا جانە (نەمەسە) جول شەكتەرى كونترابانداسىن جاساعان جاعدايدا، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس مىندەتتى جازباشا دەكلاراتسيالاۋعا جاتپايتىن، ياعني، بالاماسى 10 مىڭ اقش دوللارىنان اسپايتىن مولشەردەگى ونىڭ بولىگى كونتراباندا مۇلكى رەتىندە تانىلمايدى جانە ادامعا تاعىلعان ايىپ كولەمىنە ەنبەيدى. وسى سوما يەسىنە قايتارىلۋى ءتيىس»، – دەپ انىق كورسەتىلگەن.

ال شەكارادان وتكەن كەزدە دەكلاراتسيا تولتىرماعان جاعدايدا بەلگىلەنگەن كولەمنەن كوپ ەمەس مولشەردە اسىپ كەتكەن اقشاعا زاڭ بويىنشا ايىپپۇل سالىنىپ، يەسىنە قايتارىلۋى ءتيىس دەيدى زاڭگەرلەر.

ولاردىڭ قولىنداعى بۇل اقشانىڭ قايدان الىنعانى جايلى قىتايدىڭ كوكتوعاي اۋداندىق قۇرىلىس باسقارماسىنىڭ انىقتاما قاعازى دا بار.

«ال وقيعا بولعان كەزدە شەكاراشىلار ورىسشا سويلەپ، بىزگە ءتىپتى، نە جاعداي بولعانىن دا اشىق تۇسىندىرمەدى. كەدەن قىزمەتكەرلەرى ارقايسىمىزدى بولەك-بولەك ۇيگە كىرگىزىپ الىپ، قوقان-لوقى جاساپ، سۇراققا الدى. قىسقاسى، ءىنىم مۇقيات پەن ۇلىم ادىلبەككە، جيەنىم سايلان مەن جيەن كەلىنىم گۇلجاناتقا: «بۇل اقشالاردىڭ ءبارى جەكە وزدەرىڭدىكى ەمەس، ءبىر ادامعا تيەسىلى. سونى اشىق مويىنداڭدار، ايتپەسە، ءدال قازىر قاماۋعا الامىز. سوسىن پاسپورتتارىڭا قارا تاڭبا باسىپ، شەكارادان قىتايعا قايتا قۋامىز!»، – دەپ قورقىتقان. قىتاي ەلىندە تۋىپ-وسكەن، ورىسشا بىلمەيتىن، كيريلليتسا جازۋىن تۇسىنبەيتىن، قازاق ەلىنىڭ زاڭدارىمەن تانىس ەمەس ولار، قورىققانىنان شەكاراشىلار نە دەپ ايت دەسە، سولاي ايتىپ، تۇسىنىكتەمە جانە تەرگەۋ قاعازدارىنا قول قويىپ بەرگەن. سۇراق سۇراۋ كەزىندە قاستارىندا نە اۋدارماشى، نە زاڭدىق قورعاۋشى بولماعان. اقىرى ولار بارلىق اقشانى ماعان تيەسىلى ەتىپ كورسەتىپ، قاعازدار تولتىرىپ، مەنىڭ مويىنىما قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتى ارتىپ، ءبىر ءومىر جيعان قارجىمدى تارتىپ الدى. انىعىندا ول اقشانىڭ ءبارى جەكە وزىمە ەمەس، بالالارىما، ىنىمە تيەسىلى بولاتىن»، – دەيدى گۇلجان ءماۋىتحان.

بىرنەشە كۇن وتكەن سوڭ تەرگەۋشىلەر كەلىپ، ءمان-جايدى تۇسىندىرگەن ءارى زايسان اۋدانىنداعى ەكونوميكالىق تەرگەۋ بولىمىنە شاقىرىپ الىپ، گۇلجان ماۋىتحانعا: «زاڭ بويىنشا سىزگە تيەسىلى اقشا وسى» دەپ قولىنا 10 مىڭ اقش دوللارىن قايتارىپ بەرگەن. قالعان 49,900 اقش دوللارى شقو بويىنشا مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپەرتامەنتىنە جىبەرىلگەنى جايلى ايتقان.

سونىمەن، نە قىتايعا قايتا الماي، نە قازاقستاندا تۇراقتاپ تۇرا الماي، اۋىر كۇيگە ءتۇسىپ، جولى كەسىلىپ، بار اقشاسىنان ايىرىلعان كوڭىلى قاپالى، جانى جارالى انانىڭ مۇڭ-زارىن تىڭدار قۇلاق تابىلسا دەپ تىلەيمىز.