Jibek jolı bes mıñ jıldan köp bwrın malına jaña jayılım izdegen köşpendilerdiñ izimen payda bolğan
kerey.kz
Batıs baspasözi Jibek jolınıñ payda boluı turalı jaña teoriya jäne Moñğoliyada twratın Ayşolpan jöninde tüsirilgen «Bürkitşi» fil'mi jaylı kommentariyler jazğan-dep habarlaydı azattyq.org.
JAÑA JİBEK JOLI
Wlıbritaniyanıñ Daily Mail gazetindegi «Jibek jolı bes mıñ jıldan köp bwrın malına jaña jayılım izdegen köşpendilerdiñ izimen payda bolğan» degen maqalada Wlı Jibek jolınıñ payda boluına qatıstı jaña gipotezanı sipattağan.
Sent-Luistegi Vaşington universiteti ğalımdarı Wlı Jibek jolın geografiyalıq twrğıdan sipattau üşin matematikalıq model'deu ädisin paydalanu arqılı jayılım izdep malın öristen öriske aydağan köşpendilerdiñ jürgen jolın kartağa tüsirgen. Ğalımdardıñ sözinşe, osınday ädispen qwrastırılğan kartalar Jibek jolı boyındağı tau joldarı köşpendiler marşruttarı boyındağı qısqa distanciyalarda tauar almasu orındarı retinde payda bolğan, al sayahatşılar şalğay jerlerge sirek attanğan degen twjırımdı negizdeydi.
Europadan Aziyağa teñiz arqılı jüzu qarıştı damığannan keyin qazirgi Ortalıq Aziya territoriyası arqılı ötken Jibek jolı da transporttıq mäninen ayırılğan bolatın.
JAS QIZ AYŞOLPAN
Avstraliyanıñ Sydney Morning Herald gazetindegi «Bwl tamaşa boyjetken jaylı tamaşa hikaya, biraq «Bürkitşi» şınımen ömirden alınğan ekenine keybireuler senbeydi» degen maqalada britandıq rejisser Otto Belldiñ «Bürkitşi» (Eagle Huntress) derekti fil'mine kommentariy jazğan. Fil'mde Moñğoliyada twratın qazaq qızı Ayşolpannıñ ömiri sipattalğan, ol turalı Azattıq ta talay jazğan. Ol bürkitpen añ aulaudıñ ejelgi dästürin däripteytin özindik simvolğa aynaldı.
https://youtu.be/Vfi5JS6HTH0
Ayşolpan «Altın qıran» aymaqtıq jarıstarında täjiribeli 70-ten asa jigitpen talasıp, bas jüldeni jeñip alğan eñ jas bürkitşi retinde tanıldı. Ayşolpannıñ äkesi Nwrğayıp – Moñğoliyadağı belgili bürkitşilerdiñ biri, ol er adamdar ğana bürkitşi bola aladı degen dästürge qaramastan, qızınıñ bürkitşi bolsam degen qwlşınısın qoldağan. «Bürkitşi» Batısta keñ tanılğan fil'm. Fil'm jaylı köbinese jağımdı pikirler jazıldı, biraq key sınşılar derekti fil'mnen göri «qoyılımğa köbirek wqsaydı» dep jazğan.
Älgi sınğa Otto Bell fil'mde sahnalıq körinister mülde joq dep mälimdeydi.
«[Bürkitşi] disneylik mul'tfil'mge wqsaytın şığar, biraq «Bürkitşi» – 2014 jılğı şildeden bastap 2015 jılğı aqpanğa deyin batıs Moñğoliyağa üş märte barıp tüsirilgen derekti fil'm» dep jazadı Sydney Morning Herald. Maqalada «Bwl – otbası qoldağan jigerli äri ıjdahattı qız balanıñ nege jete alatının körsetetin şattandıratın, jasampaz ertegi» delingen.
Gazette fil'm jarnamasında Ayşolpan – älemdegi twñğış äyel bürkitşi degen oydı tura bolmasa da meñzeytini aytılğan. «Olay emes, bwl ataqqa 26 jastağı qazaqstandıq zañger layıqtı, mwnı Otto Bell de moyındaydı. Biraq onday qızdar sirek kezdesedi, ol äsirese teledidarda sımbattı körinedi» dep jazadı Sydney Morning Herald.
Maqala soñında Otto Bell «bwl, şındığında, äkesi men qızı jaylı hikaya. Ayşolpannıñ jwrtqa tanılayın degen oyı bolğan joq. Şın mäninde, ol äkesimen birge añ aulauğa ğana barğısı kelgenin men bilemin» deydi.
Azat Europa / Azattıq radiosı
Pikir qaldıru