«TİLEP ALINĞAN» TÖÑKERİS?!
kerey.kz
Şildeniñ 15-nen 16-sına qarağan tüni Türkiyada bir top äskeriler Ankara men Istambwlda birqatar strategiyalıq mañızdı nısandardı basıp alıp, memlekettik töñkeris jasauğa wmtılğanın estidik. Alayda halıqtıñ kömegimen birneşe sağat işinde köterilis twmşalandı. Töñkeris jasauğa wmtıldı, bülikşilerdi bastadı degen ayıppen Türkiya Äskeri Äue Küşteriniñ bastığı, general Akın Öztürikke qarsı qılmıstıq is qozğaldı.
Türkiyada 1960 jıldan bastağanda bwl osı künge deyingi besinşi äskeri töñkeris! Bastapqısı Jemal Gursel bastağan äskeriler töñkerisi 1960 jılı 27-mamırda orın alğan. Onda Türik prezidenti Jälel Bayar qamauğa alınıp, ötken ğasırdıñ eluinşi jıldarında türik jerine qonıs audarğan qazaqtarğa köp jaqsılıq jasağan Ükimet basşısı Adnan Menderes ölim jazasına kesildi. Olardıñ demokratiyalıq partiyası taratıldı.
Bwdan keyin 1971 jılı 12-naurızda Mamdug Tagmaç bastağan tağı bir äskeri töñkeris Prem'er-ministr Süleymen Demireldi bilikten taydırdı. On jılday uaqıttan keyin 1980 jılı 12-qırküyekte Türkiya Qarulı Küşteri Bas ştabınıñ bastığı Kenan Evren bastağan kezekti äskeri töñkeris arada bilikke qaytıp oralğan Süleymen Demireldi tağı da taqtan mwrttay wşırdı. Äskeriler Wlttıq Qauipsizdik Keñesin qwrdı. Partiyalarğa, käsipodaqtarğa tıyım salındı. Biraq Türik eli birtindep demokratiyalıq bastaularğa qaytıp oralıp otırdı.
1997 jılı 28-aqpanda beybit sipatta tağı bir äskeri töñkeris jasaldı. Äskeriler Atatürik ösiet etkendey memlekettiñ zayırlı sipatın saqtap qalu turalı Memorandum jariyaladı. Osı ärekettiñ saldarınan Ükimet basşısı Nejmetdin Erbakan doğarısqa ketti. Onıñ niettesi, ol kezde Stambwl qalasınıñ meri bolğan Redjep Taiip Erdogan quğınğa wşıratıldı. Sayasi özgerister ıqpalımen küresti arı qaray jalğastıru maqsatında ol Ädilettilik pen damu partiyasın qwrdı.
2002 jılı qiın jolmen Ükimet basına äzer kelgen Erdogan elge investiciya tartudıñ mümkindikterin jaqsarttı. Deval'vaciya toqtadı. Ekonomika kürt alğa bastı. Erdogan basqarğan 2012 jılğa deyingi on jıldıñ işinde eldegi şınayı JİÖ 64 payızğa, jan basına şaqqandağı JİÖ 43 payızğa östi. Sonımen birge Erdogannnıñ bedeli de örledi. Halıq onı jaqsı köretin.
Jalpı Türkiyada 2000 jıldarğa deyin wzaq merzim äskerilerdiñ ıqpalı asa ülken edi. Äskeriler el damuında dini bağıtqa betbwrıstıñ tosqauılı, partiyalıq egeste taraptardı tejeuşi-teñgeruşi küş, kölegeyli qwdiretti bilik bollatın.
Erdogan özi bilik etken jıldarda Türkiyanıñ işindegi äskerilerdiñ ıqpalın tömendetuge, azamattıq bilikti küşeytuge wmtıldı. Sondıqtan äskerilerge qarsı jazalau şaraların qatañ jürgizdi. Äsirese 2011 jılı «Ergenekon» isi boyınşa korrupciyamen ayıptalğan üş jüzden astam general men oficer jazağa tartılğanı este. Bwl qadamdardı da halıq tüsinistikpen qabıldadı.
Biraq soñğı jıldarda Erdogannıñ wstanğan bağıtınan avtoritarlıq, diktatorlıq belgiler biline bastadı. Konstituciyanı öz ıñğayına qaray özgertu, söytip biligin saqtap qaluğa wmtılu, äleumettik şaralar (üyde otırğan äyelderge ay sayın 400 dollar şamasında qarajat töleuge wmtılu) t.b. arqılı elektorattı özine bwru siyaqtı sayasi qadamdarğa bardı. Halıqaralıq qatınastarda da keybir ağattıqtarğa (Reseymen jağdaydı uşıqtıru) jol berildi. Birqatar sarapşılar Erdogandı tirandar qatarına qosıp jür.
2014 jılı 25-aqpanda Türkiyada sıbaylas jemqorlıq isi boyınşa tergeu kezinde Prem'er-ministr Redjep Taiip Erdogannıñ wlı Bilalmen telefon arqılı söylesken sözderi jariya bolıp ketti. Äñgime 2013 jılğı 17-18 jeltoqsanda ötken. Onda üylerinde saqtalğan korrupciyalıq orasan mol naqtı aqşanı (keybir derekterde 1 mlrd AQŞ dollarınday) jedel türde jasıru mäselesi söz etilgen. Ertesine qalğan 30 millionday dollardı ne isteu kerektigi jöninde söylesedi. Ministrler Kabinetiniñ saytında bwl turalı dereu «amoraldıq montaj» yağni jala jabu ekendigi turalı jazba payda boladı. Biraq köp adamdar bwğan sene qoyğan joq.
Erdogan bolsa «sasqan üyrek artımen wşadı» degendey mwnday äreketti jalaqorlıq dep atap, onı körnekti mwsılman oyşılı, büginde AQŞ-ta twratın Fetkullah Gulenniñ isi etip körsetkisi keldi. Osı twstan Erdogannıñ halıq aldındağı bedeli pışıray bastadı. Bülikşil äskerilerdiñ biri keşe moyındağanınday olar «korrupciyağa batqan Erdogan biligin qwlatpaq bolğan». YAğni bwl Türik rejimi tarapınan «tilep alınğan» töñkeris siyaqtı. Öytkeni Türik qarulı küşteri özderiniñ mälimdemesinde “bwzılğan konstituciyalıq tärtipti qalpına keltiru, adam qwqığı men bostandığın, zañ biligi men jalpı qauipsizdikti saqtau üşin el biligin tolıqtay qolına almaq bolğandığın” aytıptı. Qızıq bolğanda keybir derekterge qarağanda töñkeristiñ alğaşqı sağattarında Erdoğan AQŞ-tan sayasi baspana swrağan. Olar bas tartqan soñ ğana Erdogan skayp arqılı halıqqa ündeu tastaptı. Türik jwrtı qazir bwrınğı simpatiyalıq inerciyasımen Erdogandı qoldap twr. Erteñgi kün qalay boların bir Alla biledi.
Erdogan keşe kütpegen jerden Türkiya äskerilerine dem bergen Fetkullah Gulen dep Barak Obamadan onı Türkiyağa wstap berudi talap etti. Endi Erdogan bülik bastağan äskerilerge qatıstı qatañ şaralar qoldanatını anıq. Tipti moratoriy jariyalanğan ölim jazasın qoldanısqa qayta engizbek.
Keşegi äskerilerdiñ memlekettik töñkeriske wmtıluı kezinde barlığı 265 adam qaza bolıptı. Bärinen osı ökinişti. Biz qazaq jwrtınıñ atınan qaza bolğandardıñ otbasına köñil aytamız! Başıñız sağ olsun, Türkie!
Türkiya büginde halıqaralıq türli sayasi oyındar toğısqan torap. Bir jağınan kürdter probleması. Bir jağınan IGIL-men küres, Siriyadağı twraqsızdıq, dini-sayasi «Alavitter» ağımı, Batıs pen Izrail'diñ müddesi, Reseymen qırği-qabaq jağday, ekonomikalıq qiınşılıqtar, öristey tüsken işki korrupciya bäri qabattasıp twr. Osınday sın sätte sabır tiley otırıp, Türik halqına qalıptasqan jağdaydan demokratiyalıq qwndılıqtardı joğaltpay, özine tän danalıqpen tura jol tabatındığına ümit bildiremiz!
Pikir qaldıru