9 ay boyı qarjı policiyası, prokuratura jäne sottar Mataevtardıñ jurna­listik otbasına bwrın-soñdı bolmağan qısım jasap keledi.

2016 jıldıñ 13 qañtarında bir mezette bilik orındarı tarapınan quğındau bastaldı. Aldımen biz­di 300 million teñge köle­minde byudjet qarjısın jımqırdıñdar dep ayıptadı. Keyin bwl san 450 mln teñgege jetti. Sosın 1,5 mlrd teñge şamasında tabıs taptı-mıs degen jeleumen 680 million teñgege ösirdi.

1996 jıldan 2016 jılğa deyin Wlttıq baspasöz klubı bir tiın da almadı. Sizder qarjınıñ bäri qazınaşılıq komiteti arqılı audarılatının jaqsı bilesizder. Bwl turalı bäri bilse de, ünde­meydi.

Osı somanı bükil elge jariya etken Almatı qalalıq sıbaylas jemqorlıqqa qar­sı qızmettiñ basşısı Öte­ev pen wlttıq byuro törağasınıñ orınbasarı Tatubaevtar bizdiñ otbasımızdı asa auır qılmıs jasadı dep ayıptadı.

Sotsız jäne tergeusiz.

Qañtar men aqpan aylarında olar bir ğana närseni – tergeumen kelisimge ke­luim­di talap etti, sonda ğana qılmıs­tıq jauapkerşilik­ten bosatatındarın ayttı. Biraq meniñ otbasım bwl wsı­nıs­tarın qabıldamadı, sebebi ter­geu­men kelisimge kelu – arıñnan attağanmen birdey.

Qarjı policiyası meniñ isimdi parlament saylauına deyin ayaqtauğa asıqtı. Biz bas tarttıq, sol kezde prezident äkimşiligi tarapınan qısım jasau bastaldı.

 Men bas qarjı policeyi Q.Qojamjarovtıñ qatısuımen N.Nığmatulinmen bir­neşe ret kezdestim. Nığmatulin mağan üzildi-kesildi talap qoydı: ayıptarmen keli­sip, tergeumen kelisim jasauım, 65-bap boyınşa ötiniş­ke qol qoyuım kerek boldı; memleketke keltirgen-mıs 600 mln teñge şığındı öteudi jäne baspasöz üşin brifing ötkizip, öz kinämdi tolıq moyındauğa tiis boldım. Men ul'timatumnan bas tarttım, sebebi ol özime ğana emes, bükil qazaqstandıq jurnalistikağa şığarılğan ükim, barlıq jurna­listik qoğamğa jasalğan soqqı jäne täuelsiz jurnalistikağa balta şabumen birdey bolar edi.

Sol kezde meni qudalaudı bastağandar aqırğı qadamğa bardı, meni wstap, uaqıtşa oqşaulau abaqtısına qamadı. Osıdan bastap künine 17 sağat boyına tergedi. Meni qorğağan baspa­sözge, negizinen, şeteldik aqparat qw­raldarına alğısımdı bildiremin.

Şwğıl türde Almatığa byuro törağasınıñ orınbasarı T.Tatubaev wşıp keldi. Olar mwnı kütpegen edi, jariyalanımdardı doğarudı swrap jılarman boldı. Men bwdan bas tarttım, sebebi bwl äriptesterimniñ käsibi isine aralasudı bildiredi jäne ol Konstituciyada tıyım salınğan nağız cenzuranıñ özi boladı.

Jaqındarımmen aralasuımdı şekteu üşin meni, keyin wlımdı qamauğa aldı. Gipertoniyalıq sırqatım asqınsa da, bilikti däriger­ler kömegine zäru etti. Prokuratura men sot meniñ den­sau­lığımdı ädeyi naşarlattı. Tipti tergeuşi Taubaldı üyime basıp kirip, meni şwğıl türde kardiologiyalıq ortalıqqa alıp ketpek bolğan “jedel järdem” därigerlerine tıyım salğan da jağdaylar boldı. Al men soñğı 9 ayda bwl auruhanağa birneşe ret jatıp şıqtım, onda da mağan em aluğa mümkindik bermey, şwğıl türde auruhanadan şığarudı talap etip, däriger­lerge qısım körsetti. Mağan 2 kürdeli ota jasau kerek edi. Onı qarjı policiyası jasatqan sot-medicina saraptaması da rastadı. Biraq sıbaylas jemqorlıqqa qarsı is-qimıl wlttıq byurosı emdeluime tıyım saldı.

Mağan emdeluime mümkin­dik bermedi, meni tezirek şığarudı talap etip, däri­gerlerge qısım körsetti. Därigerlik kömek aluıma sot törağası, sud'ya Aqbolat Qwr­mantaev ta negiz joq degen sıltaumen rwqsat ber­medi.

EQIW ökilderi bwl şeşim­di azaptau dep atadı. Al oğan Qazaqstan qosılğan BWW konvenciyası tıyım salğan.

Qılmıstıq is boyınşa 300-dey kuädan jauap alındı, solardıñ işinde tek şeneunikter ğana tergeu qısımımen kereğar jauaptarın berdi. Olar Aqparat komitetiniñ bwrınğı basşıları Bersebaev, Qaliyanbekov, Arpabaev, Qazanğap pen Baybosınov, sonday-aq “Qazaqtelekom” menedjeri Mahambetäjiev boldı.

Qaliyanbekovtı auru degen jeleumen oyınnan şığarıp tastadı.

Biz keyin bilgendey, ol bwrın­ğıday jwmısın istep jür jäne mwndağı mäsele basqada. Qazir ol Joğarğı sottıñ aqparattıq qamtamasız etu departamentiniñ jetekşisi bolıp tabıladı.

Bizge tağılıp otırğan barlıq ayıptar solardıñ körsetu­lerine negizdelgen, olar osı mäselede tergeumen ımıralastı, biraq men olardı arların sattı dep sanaymın. Olar mağan jäne wlıma küye jaqtı, jeke bastarınıñ qamın oylap, ärip­testerin qaraladı. Olar – sat­qındar, özderiniñ abıroy-bedel­derin jwrday etti.

Osını bükil Qazaqstan bilsin.

Endi meni jäne wlımdı qudalauğa kelsek.

Olardıñ işinde (quğındauşılardıñ) qarjı policiyasınıñ, salıq departamentiniñ qızmetkerleri, tergeuşi prokurorlar men tergeuşi sottar bar. Äsirese, qarjı policeyi Taubaldı, prokuror Bataşbaev, Şeraliev, Qwraqpaev jäne Abaev, sud'ya Kunçaev pen sud'ya Qwrmantaevtar erekşe qwlşınıs tanıttı. Barlığı 120 şeneuniktiñ esimin qamtitın tizimdi Mataevtar tizimi dep atauğa boladı.

Olardıñ arasında jurnalist otbasın qudalaudıñ bastamaşıları bar. Olar prezident äkimşiliginiñ bwrınğı basşısı Nığmatulin, sıbaylas jemqorlıqqa qarsı is-qimıl wlttıq byurosı basşılarınıñ biri Tatubaev, jartılay oligarh jäne jartılay media-magnat Klebanov, soñğısı kezinde Izrail' azamattığın alğan.

Biz bwl turalı birneşe ret aşıq jazdıq.

Solardıñ nwsqauımen meniñ otbasımdı qılmıstıq qudalau bastaldı, solardıñ aytuımen Almatıdağı baspasöz klubınıñ ğimaratı bwzıldı, solardıñ nwsqauımen Qazaqstan Jurnalis­ter odağınıñ jwmısı toqtadı, solardıñ aytuımen mülkimiz twtqındaldı, solardıñ aytuımen wlımız ekeumiz wzaq uaqıt boyı üyqamağında otırmız.

Mataevtar otbasın qılmıstıq qudalaudıñ astarında ne jatır?

Ol käsibi qızmetimizdi şekteu, Qazaqstandağı söz bostandığı men jurnalisterdiñ azamattıq belsendiligin qorğauğa qarsı äreket etu. Qudalaudı bastağandar bwl turalı tikeley ayta almadı, sondıqtan basqa joldı tañdadı. Ekonomikalıq zañ bwzuşılıqtardı tauıp, ayıptardı moyınğa ilu arqılı, reyderlik jolmen Wlttıq baspasöz klubınıñ aktivteri men mülkin basıp aludı közdedi.

Prezident äkimşiligindegi kez­desudiñ birinde Nığmatulin mağan: “KazTAG-tı” berseñ bärin toqtatamız. Qılmıstıq jauap­kerşilikten bosatamız” dedi. Biraq Almatıdağı ğimarat pen Astanadağı “Jurnalister üyin” tärkileytinderin eskertti. Ol mağan: “Balalarıñdı, nemere­leriñdi oyla. Birbetkeyligiñmen olarğa ne qaldırasıñ?” dedi.

Endi prokuratura men sot ayıptau ükimi arqılı osı mülik­terdi tartıp aluğa tırısuda. Meniñ memlekettik marapattarım joq, biraq jurnalistik otbasım maqtan twtatın jetis­tikterim bar. Men keñes uaqı­tın­da müldem jabıq bolğan Nevada ştatındağı yadrolıq sınaq alañına barğan twñğış keñes jurnalisi boldım. Men kezinde “Izvestiya” sekildi tanımal basılımğa jwmısqa alınğan twñğış qazaq jurnalisimin. Men Saud Arabiyası koroliniñ şaqıruımen keñes kezinde-aq Mekke men Mädinağa qajılıqqa barğan birinşi qazaqpın. Men prezi­denttiñ jäne prem'er-minis­trdiñ alğaşqı baspasöz hatşısı boldım, memlekettik bilik­tegi osı qwrılımdardıñ irgeta­sın alğaş özim qaladım.

Meniñ otbasım barlıq aqparattıq qızmet türlerin körse­tetin, biregey pikirtalas alañına aynalğan Wlttıq baspasöz klubın qwrdı. Meniñ otbasım bir kezderi tirkeuden şığıp qalğan Qazaqstan Jurnalister odağın qayta jañğırtıp, eldegi iri şığarmaşılıq birlestikke aynaldırdı.

Meniñ otbasım bwrınğı keñes uaqıtında tanımal bolğan, büginde älemge belgili agenttik – QazTAG-tıñ atın qalpına keltir­di. Meniñ otbasım Astanada jüzdegen jurnaliske, meniñ äriptesterime pana bolğan Qazaq­stan jurnalisteriniñ Üyin saldı.

Meniñ otbasım Qırğızstanda, Täjikstanda, Özbekstanda, Auğanstanda, Iran men Qıtayda aymaqtağı aqparattıq jelige aynalğan jäne älemde balaması joq aqparat agenttikteriniñ jelisin qwrdı.

Bwl aqparattıq aktivterdiñ bäri Qazaqstannıñ müddesine jwmıs isteydi, älemge elimizdi tanıstıradı jäne respublikanıñ jağımdı imidjin taratadı. Mwnı men bireudiñ keşirimi­ne ie bolu nemese ayanışın tuğızu üşin aytıp twrğan joqpın.

Mwnıñ bärin derek esebinde keltirdim.

Öytkeni kez kelgen jurnalis­tiñ jazğan düniesi solarğa negizdelui kerek. Al tergeu, prokuratura jäne sottağı däleldemeler o bastan-aq naqtı derekterge süyenui kerek. Mwnıñ biri de istelmedi.

Mwnıñ bäri tapsırıs turalı oyğa jeteleydi. Al onıñ bastamaşıları – sayasi memlekettik qızmetkerler. Demek, bwl meniñ jäne wlımnıñ auzın jabu üşin, käsibi qızmet pen azamattıq belsendilikti şekteu maqsatında jasalğan sayasi tapsırıs deu­ge tolıq qwqığım bar. Bwl meniñ jäne wlımnıñ üstinen ğana ötip jatqan sot emes. Bwl – qazaqstandıq jurnalistikağa qarsı sot. Qazaqstandağı söz bostandığına qarsı sot. Öz oyın bil­diru erkindiginiñ üstinen ötken sot.

Men jäne wlım Äset eşkimge eşteñe qarız emespiz. Biz eşkimniñ aldında mindetti emespiz. Biz bireuden keşirim swraytınday zañ bwzğan joqpız. Biz özimizdi kinäsizbiz dep sanadıq jäne sanaymız da. Bizdi jeñe almadı jäne tizerlete almadı. Biz tergeumen kelisimge barmadıq, Mataevtar jurna­listik otbasınıñ bastı kapitalı – jaqsı atımız ben bede­limizdi saqtap qaldıq.

Nazar audarğandarıñızğa raqmet.