|  | 

Саясат

Биліктегі бизнесмен Әділбек Жақсыбеков


Әділбек Жақсыбековтің қорғаныс министрі кезінде ЕҚЫҰ форумында сөйлеп отырған сәті. Вена, 7 қыркүйек 2011 жыл.

Әділбек Жақсыбековтің қорғаныс министрі кезінде ЕҚЫҰ форумында сөйлеп отырған сәті. Вена, 7 қыркүйек 2011 жыл.

Әділбек Жақсыбековті «президенттің көлеңкесі» деп сынаушылар да, «жемқорлықпен танылмаған, саяси жүйеге ішкі наразылығы бар, қазіргі саяси ойынға бейімделген адам» деп мақтаушылар да бар.

Қазақстан президенті әкімшілігінің жетекшісі Әділбек Жақсыбеков бүгін – шілденің 26-сы күні зейнет жасына жетіп, 63-ке толды. Бұдан бір апта бұрын президент Нұрсұлтан Назарбаев оған тағы да бес жыл мемлекеттік қызмет атқаруға рұқсат беріп, өкілетін 2022 жылдың 26 шілдесіне дейін ұзартқан.

«ЕСКІ ГВАРДИЯ ӨКІЛІ»

Бұрынғы кинематограф әрі бизнесмен Жақсыбековтің Назарбаевтың айналасында жүргеніне 20 жылдан асты. Саяси сарапшылар оны президент айналасындағы «ескі гвардия» қатарына қосады.

1995 жылы Әбіш Кекілбаев жетекшілік ететін Жоғарғы кеңес тарап, жаңа супер президенттік басқару жүйесін енгізген жаңа конституция қабылдағаннан кейін парламент депутаттығын иеленген Әділбек Жақсыбеков көп ұзамай-ақ жоғары билікке тез жетуін Ақмола қаласының Астана қаласына айналуымен байланыстырған. Мемлекеттік басқару орындарына бизнес өкілдері жаппай келе бастаған кезде Ақмола өңірінің өкілі, бизнесмен Әдібек Жақсыбековтің Астанаға әкім болуы таңданыс туғызбаған.

Бірер жыл сауда және индустрия министрі болған ол 2004 жылы қазір атқарып отырған қызметі – президент әкімшілігінің жетекшілігіне тағайындалып, Қазақстандағы саяси қызметтің бір биігіне шықты. Барша саяси оқиғаларды ұйымдастырушы ретінде оппозицияның ұдайы сынына ұшырайтын президент әкімшілігінің жетекшісі қызметінде жүріп Жақсыбеков те бірнеше сайлау науқанын өткізген. Қазақстан оппозициясы Жақсыбеков кезіндегі сайлауларды да «әділетсіз өтті» деп бағалаған.

Оның «Нұр Отан» партиясы төрағасының орынбасары, Қазақстанның Ресейдегі елшісі, қорғаныс министрі қызметін атқарып, 2016 жылы қазіргі қызметіне оралуын саясаттанушылар «Назарбаевтың сенімді кадрларының азая бастағаны» деп жорамалдаған. Сонымен қатар саясаттанушылар «постназарбаев кезеңі жақындағанда президент әкімшілігінің басшылығына өз бетімен саяси ойын ұйымдастыра алмайтын адам қажет болды» деп сипаттаған.

БИЛІК ПЕН БИЗНЕС

Жоғары билікте ұзақ жүрсе де, Әділбек Жақсыбековтің көпшілік алдында көзге түсіп, қоғамдық-саяси оқиғаларға өз бетінше жария баға беретін белсенділігі байқалған жоқ. Бірақ ол «өнер мен бизнес саласын қатар алып жүретін» тұлға ретінде танылған.

Жақсыбеков 2008 жылы Ресейде елші болып жүріп бір топ архитекторлармен бірге әдебиет пен өнер саласына берілетін мемлекеттік сыйлықты иеленді. Ол 2009 жылы қорғаныс министрі қызметін атқарып жүріп детектив жанрындағы фильм сценарийінің авторы болды.

Президент әкімшілігінің басшысы Әділбек Жақсыбековтің Солтүстік Қазақстан облысының жаңа әкімі Құмар Ақсақаловты қызметкерлерге таныстырған сәті. Оның оң жағында бұрынғы әкім Ерік Сұлтанов отыр. Петропавл, 14 мамыр 2017 жыл.

Президент әкімшілігінің басшысы Әділбек Жақсыбековтің Солтүстік Қазақстан облысының жаңа әкімі Құмар Ақсақаловты қызметкерлерге таныстырған сәті. Оның оң жағында бұрынғы әкім Ерік Сұлтанов отыр. Петропавл, 14 мамыр 2017 жыл.

Әділбек Жақсыбеков мемлекеттік қызметке ауысқаннан кейін «Цесна» компаниясы ірі корпорациялардың біріне айналды. Қазақстандық Forbes журналы оны мемлекеттік қызметте жүргеніне қарамастан ең ықпалды 50 бизнесменнің ішінде 11-орынға қойған. Оның ұлы, 38 жастағы Дәурен Жақсыбек 2017 жылы Қазақстандағы ең бай 50 адамның ішінде 498 миллион доллар қаржысымен 8-орынды иеленген.

Қазақстандағы Жақсыбековтерге тиесілі саналатын ірі банктердің бірі «Цесна банк» былтыр Ресейдің ірі банктерінің бірі – омбылық «Плюс банктің» 83 пайыз акциясын сатып алғаны жарияланған.

Оқи отырыңыз: Жақсыбеков отбасының банк саласындағы бизнесі

 

Қазақстан заңы бойынша мемлекеттік қызмет атқаратын адамның бизнеспен шұғылдануға құқығы жоқ. Егер ол бұрын бизнеспен айналысса, мемлекеттік қызметке барарда өзге біреуге тапсыруына болады. Алайда Азаттық тілшісімен сөйлескен сарапшылар «бұл ереже сөз жүзінде ғана» деп санайды.

Қазақстан парламентінің бұрынғы депутаттары Серікбай Әлібаев пен Уәлихан Қайсар «Әділбек Жақсыбековтің өнер мен бизнестегі қазіргі табыстары жоғары қызметіне байланысты» деп тұспалдайды.

«Президент әкімшілігінің жетекшісі – бейресми түрде Қазақстан президенті лауазымынан кейінгі қызмет» деп санайтын Серікбай Әлібаев «оның бизнесін тексеруге дәті жететін орган жоқ» екенін айтады.

Премьер-министрдің өзі әкімшілік басшысының нұсқауына алаңдайды. Сондықтан Әділбек Жақсыбековті қазір президенттің оң қолы деуге болады.

- Президент әкімшілігінің жетекшісі президенттің атымен жұмыс істейді, президенттің атынан телефон соғады. Оны билік тармақтарының басшыларының бәрі тыңдайды. Премьер-министрдің өзі әкімшілік басшысының нұсқауына алаңдайды. Сондықтан Әділбек Жақсыбековті қазір президенттің оң қолы деуге болады, – дейді ол.

Серікбай Әлібаев интернетте бірнеше жылдан бері тарап жүрген, Нұрсұлтан Назарбаевтың бұрынғы күйеу баласы Рахат Әлиев жариялады деп есептелетін «Қазақстанның жоғарғы лауазымды адамдарының диалогы» тексерілмей қалғанын айтады. Оның айтуынша, «Әділбек Жақсыбековтің дауысы» деп көрсетілген диалогтарға қарағанда жоғары билікте күмән тудыратын жайттар көп».

Әділбек Жақсыбековтің қорғаныс министрі кезінде Ұлттық қауіпсіздік төрағасы Нұртай Әбіқаевпен сөйлесіп отырған суреті. Астана, 1 желтоқсан 2010 жыл.

Әділбек Жақсыбековтің қорғаныс министрі кезінде Ұлттық қауіпсіздік төрағасы Нұртай Әбіқаевпен сөйлесіп отырған суреті. Астана, 1 желтоқсан 2010 жыл.

Парламент сенатының депутаты болған Уәлихан Қайсар да бұл диалогтарды тыңдағанын айтады. Оның сөзіне қарағанда, «Әділбек Жақсыбеков – қандай да бір жемқорлық дауына қалмаған адам».

- «Әділбек Жақсыбековке пара бердім» дегенді ешкімнен естімедім. «Біреудің бизнесіне қысым жасады» дегенді естімедім. Қазіргі саяси жүйеде жүргендіктен соған бейімделуге тырысады. Бірақ жеке ойы бар екенін, қазіргі саяси жүйеге көңілі толмайтынын байқағанмын, – дейді ол.

Уәлихан Қайсар Әділбек Жақсыбековті «өнер саласын оқығанымен, саяси өмірде режиссерлік ете алмайтын тұлға» деп санайды.

- Нұртай Әбіқаев, Иманғали Тасмағамбетов, Марат Тәжиндер секілді саяси ойындар жасай алмайды. Ол тек тапсырманы тап-тұйнақтай орындай алады. Сөзге де шешендігі жоқ. Мүмкін, көзге түскісі келмейтін шығар. Өйткені қазіргідей кезеңде тек тапсырманы орындап, тыныш жүрген адам ғана билікте ұзақ жүре алады, – деп сипаттайды Уәлихан Қайсар.

Әділбек Жақсыбековтің Астана әкімі болған кезінде (сол жақта) Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаев (ортада) және қорғаныс министрі болған Иманғали Тасмағамбетовпен түскен суреті. Астана, 22 қазан 2014 жыл.

Әділбек Жақсыбековтің Астана әкімі болған кезінде (сол жақта) Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаев (ортада) және қорғаныс министрі болған Иманғали Тасмағамбетовпен түскен суреті. Астана, 22 қазан 2014 жыл.

АЙСҰЛТАННЫҢ «СЫНЫ»

Ұзақ жылдар Нұрсұлтан Назарбаевтың серігі болып жүрген Әділбек Жақсыбековті ашық сынаушылар көп емес. Бірақ 2016 жылы күзде Нұрсұлтан Назарбаевтың жиені Айсұлтан Назарбаевтың әлеуметтік желідегі парақшасындағы сыны көпшілікті таңдандырған.

Қазақстан футбол федерациясының басшылығын бірнеше рет сынаған Айсұлтан Назарбаев футбол федерациясындағы кемшіліктерге президент айналасында жүрген, арасында Әділбек Жақсыбеков те бар бірнеше жоғары лауазымды тұлғаны айыптап, оларға «ойлау жүйесі орта ғасырда қалған адамдар» деп баға берген. «Президент айналасында осындай адамдардың жүргені және олардың елді жаппай бақылауға алғысы келетіні жиіркенішті. Шексіз билігі бар мұндайлар елдің болашағына қауіпті» деп жазған Айсұлтан Назарбаев.

Президент жиенінің бұл сыны әлеуметтік желіде жиі талқыланғанымен, жоғары билікте реакция байқалған жоқ. Нұрсұлтан Назарбаевтың ұзақ жылдардағы кадрлық саясатын бақылап жүрген саясаттанушылар бұл сынды «жоғары билікке талаптанушы президент туыстарының кезекті ойыны», «Жақсыбековті зейнетке шығармай тағы да жанында қалдыруы – ескі команда мүшелерін шетке қақпайтындығының белгісі» деп бағалаған.                                                                                                                                                                  Азат Еуропа / Азаттық радиосы

Related Articles

  • Әскери доктринаға күрестің «гибрид» тәсілдері ұғымы енгізілді

    Қазис ТОҒЫЗБАЕВ Қазақстанда өткен халықаралық жаттығулар кезінде қойылған тарихи перформанстың жанында тұрған қазақстандық полицей. Отар, 2 тамыз 2016 жыл. Жаңа әскери доктринада Қазақстанға қарсы қолданылуы мүмкін «күрестің гибрид тәсілдері» туралы ұғым енгізілді. Бұл өзгеріс Ресей Қырымды аннексияланнан үш жылдан кейін пайда болды, бірақ ол оқиға жайлы қазақстандық доктринада бір сөз жазылмаған. Қыркүйектің 29-ы күні Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаев жаңа әскери доктринаны бекіту туралы жарлыққа қол қойды. Алдыңғы әскери доктрина 2011 жылы қазанның 11-і қабылданған болатын. Сарапшылар «гибрид» күрес тәсілдері туралы ережені жаңа доктринадағы өзгерістердің ішіндегі ең маңыздысы санайды. “ГИБРИД” КҮРЕС ТӘСІЛДЕРІ” Ауқымды операциялар жүргізілетін дәстүрлі майдандарға мүлде ұқсамайтын соғыс қимылдарының жаңа түрі ретінде «гибрид соғыс» жайлы үш жыл бұрын, яғни

  • «Олар дайындалуда». Саясаттанушы Ресейдің арам пиғылын әшкере етті

    Камшат Сатиева Ресей Қазақстандағы билік алмасқан жағдайда не істеу керек екендерін алдын ала ойластырып, оның сценарилерін әзірлеуде. Бұған Қазақстан территориясын Ресейге қосып алғысы келетін кейбір орыс саясаткерлерінің мәлімдемесі айғақ-деп жазды 365info.kz. Өткен аптада жарық көрген ресейлік тарих ғылымдарының кандидаты Григорий Мироновтың «Егер Қазақстан біздің бір федерация болмаса, оны Украинаның тағдыры күтіп тұр» атты мақаласына қатысты Forbes.kz-да жарияланған мақаласында саясаттанушы Досым Сәтпаев осылай деді. Бірінші — Грузия, одан соң — Украина… Оның пікірінше, бар шындықты, Қазақстан тарихын қасақана бұрмалауда автор өзінің тек ақымақтығын паш етті. Алайда мұндай мақалаға мән бермеу — күнә. Өйткені Ресей тарапынан күйе жағылып, ел қауіпсіздігіне тікелей қауіп төндіретін, күш көрсететін бұл мақала біріншісі емес. — Бірінші рет болса,

  • Жаңа әліпбиге көшу қазақ тілін меңгеруді жеңілдетеді, – деді Елбасы.

    Елбасы мемлекеттік тілді латын қарпіне көшіру жөніндегі жобаны іске асыру үшін құрылған жұмыс тобының мүшелерімен кездесті-деп хабарлайды Ақорда баспасөз қызметі. Жиында Мемлекет басшысына қоғамдық талқылаулар барысында келіп түскен ұсыныстарды ескере отырып әзірленген қазақ тілінің латын қарпіне негізделген бірыңғай стандартының жобасы ұсынылды. Қазақстан Президенті мемлекеттік тілді реформалау рухани жаңғыру бағдарламасы аясындағы маңызды мәселелердің бірі екенін атап өтті. – Бұл күндері қазақ тілінің жаңа әліпбиіне байланысты мәселе қоғамда қызу талқылануда. Оған көптеген адам қатысты. Латын қарпіне көшу туралы идея біз тәуелсіздік алған кезден туындаған болатын. Қазақ жазуының латын қарпіне көшуі әрдайым менің айрықша бақылауымда болды, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Осы ретте, Елбасы латын қарпіне көшу үдерісінің тарихи мәні бар екеніне тоқталып, бұл мәселені бірлесе

  • “Шәуешек келісімі” қазақ-қытай шекарасының негізі болды”

    Асылхан МАМАШҰЛЫ Қазақстан мен Қытай шекарасындағы бекет. Қорғас, 13 мамыр 2003 жыл. (Көрнекі сурет.) Осыдан 153 жыл бұрын, яғни 1864 жылы қазан айының 7-сі күні Ресей мен Қытай арасында “Шәуешек келісіміне” қол қойылды. Тарихшы Нәбижан Мұқаметханұлы 153 жыл бұрын қол қойылған осы “Шәуешек келісімі” қазіргі қазақ-қытай шекарасының негізі болғанын” айтады. Азаттық тілшісі Ресей және қазақ зерттеушілерінің ғылыми деректері мен пікірлеріне сүйеніп, Қазақстанның шығыс шекарасының шежіресін сүзіп шыққан еді. Қазақ-қытай шекарасының қалай тартылғанын зерттеуге тырысқан тілшіге әуелі ресейлік профессор, тарих ғылымдарының докторы Владимир Моисеевтің “Орталық Азиядағы Ресей мен Қытай (19-ғасырдың екінші жартысы – 1917 жыл)” зерттеуі ұшырасты. Бір жарым ғасырдан астам уақыт бұрын, қазан айының 7-сі күні Ресей мен Қытай арасында Шәуешек келісіміне

  • Атамбаев көлік апатынан көз жұмған вице-премьердің өліміне күдікпен қарады

    Қырғызстан президенті Алмазбек Атамбаев көлік апатынан көз жұмған вице-премьердің өліміне күдікпен қарады. Бұл туралы NUR.KZ порталы kaktus.media сайтына сілтеме жасап хабарлайды. АЛМАЗБЕК АТАМБАЕВ. ФОТО: AZATTYQ Атамбаев мемлекеттік марапаттарды табыстау рәсімінде вице-премьер-министр Темір Жұмақадыровтың қазасына қатысты пікір білдіріп, оның жақындарына көңіл айтты. “Темір Жұмақадыров – менің сүйікті шәкірттерімнің бірі, ол небәрі 38 жаста еді. Мен бұл адамды еліміздің басшыларының бірі ретінде көретінмін. КамАЗ неліктен қарсы бетке шықты? Сайлауға бар-жоғы бір апта қалды. Мен бұл жайтқа қатысты үнсіз қала алмаймын. Билік сайлауды лас жүргізуде деген сыбыс тарап жатыр. Менің жолдастарымның дені сайлау әділ өтуі үшін күресте зардап шекті. Кейбірі қаза болды. Мен де Темір Құрманғазұлы секілді өліп кетпесем, әркімнің сазайын тарттырамын. Алайда сайлау әділ өтеді”, – дейді

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: