|  |  | 

Köz qaras Mädeniet

KELESİ AYDI «KÖKEK» DEYİK

Qazaqşa ay attarında «aprel'» ayın «Kökek» deydi. Al «säuir» qaydan payda boldı? Onıñ tarihı mınanday: 1990 jılı 24 «aprel'de» arnayı zañmen Qazaqstanda prezidenttik bilik engizildi. Tura sol künge Qazaq KSR Joğarğı Keñesiniñ organı «Halıq Keñesi» gazetiniñ alğaşqı sanı jarıq kördi. Bwrın «aprel'» sözi qoldanıla beretin.
Kompartiyanıñ qılışınan qam tamıp twrsa da jaña basılımda ay attarınıñ qazaqşa berilgenin köñilimiz qalap twr. Alayda bir aptaday ğana bwrın Ortalıq Komitettiñ aprel' Plenumı ötken. Onı qalay jazamız? «KPSS Ortalıq Komitetiniñ Kökek Plenumı» deseñ bas ketedi. Sodan gazettiñ bas redaktorı SarbasAqtaev jol taptı: «Säuir Plenumı» deyik dep.
Osı tirkestegi «säuir» sözi birtindep barşa basılımdarğa auıstı. Odan keyin «Ortalıq Komitet» te, «Plenum» da joyıldı. Biraq qazaqşa ay attarınıñ işinde közge şıqqan süyeldey bop arabşa «säuir» sözi qalıp qoydı. Endi sonı nege tüzetpeske?!

Sondıqtan elimizdegi 2018 jılğı törtinşi aydı «säuir» dep emes, «KÖKEK» dep jazayıq! Külli qazaq tildi basılımdardı osığan şaqıramın.

Marat Baidildauly nıñ facebook paraqşasınan alındı

Related Articles

  • Berdibek Saparbaev: Qızmetten ketsem, jastarğa sabaq beremin

    “Auıldağı jastar jalqau bop ketti”, al “şetel körgen jastar tek äkim bolğısı keledi” deydi…     Aqtöbe oblısınıñ äkimi Berdibek Saparbaev zeynetkerlikke şıqqanda  jastarğa sabaq bersem deydi.  Alpıs bes jastağı B.Saparbaevtı «auıldağı jastardıñ jalqau bop ketkeni», al «şetel körgen jastardıñ tek äkim bolğısı keletini» qınjıltadı eken.  – Berdibek Mäşbekwlı, siz oblıs äkimi, ministr, prem'er-ministrdiñ orınbasarı siyaqtı qızmetterdi atqardıñız. Bir kezderi aqparat qwraldarı sizdi «specnaz Saparbaev» dep bağalağan edi. Bwl sizdiñ ünemi qiın salalarğa, tüyini köp aymaqtarğa basşılıqqa baratınıñızdı aytsa kerek. Degenmen de sizdiñ jwmıs isteu principiñiz qanday? Aşıq äñgimemizdi osıdan bastasaq. – Jwmıs isteu täsilim öte qarapayım, halıqpen jaqın aralasıp, barlıq mäseleni öz közimmen körip, jwrttıñ arızın öz qwlağımmen estip, mäseleni tez

  • ZAÑSIZ ALINĞAN ĞILIMI ATAQ-DÄREJELERDİ QAYTARIP ALU KEREK – TINISBEK KÄLMENOV

    Siz Qazaqstandağı ğılımi zertteumen aynalısatın beldi instituttıñ basşısısız. Äñgimemizdi instituttıñ twrmıs-tirşiliginen bastasaq… Matematika jäne matematikalıq model'deu institutı – bükil Qazaqstandağı matematikterdi biriktiretin birden-bir ğılımi orta. Barlıq filialdardı eseptegende ştatta 195 adam jwmıs isteydi. Onıñ 150 şaqtısı Almatıda, qalğanı Şımkent, Qarağandı, Türkistan, Taraz, Astana qalalarında. Biz bükil matematikterdiñ wjımı siyaqtımız. Olardıñ ğılımın tıñdap, älemde qanday ğılımi jañalıqtar aşılıp, qanday mäseleler şeşilip jatqanın – barlığın institutta aytıp otıramız. Kez kelgen ğılımğa bükil jer jüzinde ne bolıp jatqanın bilip otıratın, bäriniñ bağdarlamasın qarap, bekitip otıratın wjım kerek. Bizdiñ institut – sonday wjım. Matematika – jastardıñ ğılımı. Öytkeni gumanitarlıq ğılımdarda jalpılama analiz jasau bolsa, matematika tereñge baratın ğılım. Tereñde jatqan närseni jiñişke qılıp qazu kerek. Jalpı

  • VENGRIYA – QAZAQSTAN 2:3

    Ğalım BOQAŞ Budapeşte Qazaqstan wlttıq qwramasınıñ eñ jaqsı oyındarınıñ birin kördik. Erkebwlan (Seydahmet) men Baqtior komandanıñ boyına on şaqtı jıl boyı körinbey ketken batıldıq pen şeberlik bitirdi. Bolaşağı zor jas futbolşılar. Stoilov “Astananı” jattıqtırıp jürip, jergilikti oyınşılardı äbden zerttegenin, özderine şaq tehnikası men quatın sarqa jwmsatudı üyrengenin körsetti. Qazaqstandıqtar doptı wzaq wstaudı, däl äri alısqa pas berudi meñgeripti. Nenad täjiribesin tanıttı. Roman jeñis üşin köp eñbek siñirdi. Bauırjan nağız dispetçer retinde körindi. Dmitriy men Evgeniy birneşe märte joq jerden doptan ayırılıp jattı. Soñğı jiırma şaqtı jıl işinde Europada ortadan tömen qwramağa aynalğan vengriyalıqtar köp qatelesti, öte sapasız, sılbır oynadı. “Grupama Arenağa” jinalğan az sandı jergilikti janküyerler ızağa bulığıp, ısqırıp jattı.

  • QITAYDAĞI MWSILMAN ELITASINIÑ KÜRDELİ TARIHI JÄNE ONIÑ ŞIĞIS TÜRKSTANĞA IQPALI

    Şığıs Türkistandağı (新疆) Qazaqtar men Wyğırlardıñ sayasi, mädeni, äleumettik-ekonomika tarixın köbinde ortalıq aziyanıñ sayasi auanımen tığız baylanıstırıp jatamız. Bälkim, dwrıs da şığar. Biraq, men onıñ işki qıtaydağı MWSILMAN ELITASImen de tığız qatısı barın basa aytqım keledi. Qıtaylar jalpı mwsılmandardı HUIY (回) dep ieroglif tañbamen tañbalağan. Jalpı mwsılman jwrtın HUIY MIN' (回民) deydi. Mısalı Şıñjañnıñ bwrınğı gubernatorı YAñ Zıñşin (杨增新) 1918-1922 jıldarı ortalıq Pekin ükimetine Alaşorda men Türkistan avtonomiyası turalı jedelxat joldağanda “ortalıq aziyadağı huiy min'dar (yağni mwsılmandar) birigip respubilika qwrıp jatır” degen sitat keltiredi. Sosın Tibet mwsılmandarın- 藏回 (Zañ Huiy), Qaşqariyadağı Wyğırlardı- 缠回 (Çan Huiy), Mongol mwsılmandarın- 蒙回 (Mıñ Huiy) dep atağan.  Osı Huiylardıñ (yağni mwsılmandar) işinde sanı men sapası,

  • ÜŞ “MÄÑGİ”

    Qıtay özgerdi. Kommunistik partiya diktaturasınan göri avtoritarlıq prezident biligin jön kördi. Jeksenbi küni Si Czin'pin “mäñgi basşı” bolıp bekitildi. Endi naurızdıñ 18-inde Resey beyresmi “mäñgi prezidentin” qayta “saylap” almaqşı. Söytip, “Mäñgi eldiñ” qos körşisi “Mäñgi avtoritarizm” rejimderin zañdastırıp jatır. “Mäñgi” dep aytqan sayın Tarih Ata mırs ete qalatın bolar. Biraq ğwmırı şekteuli, arı ketse bir ğasırday uaqıt işinde, osı şaqta arqandaulı küyi aynalıp jürgen köptegen zamandastarımnıñ küluge zauqı joq. P.S. Euraziya Odağı men Şanhay wyımın qoyıp, “Üş Mäñgi” degen jaña sayasi birlestik qwrıp aludı wsınam    Galym BokashTIÑ paraqşasınan alındı

1 pikir

  1. Ansardın maması

    ne keregi bar qayta-qayta birese sözderdi, birese alfavitti, köşe attarın, birese qala ne ay attarın özgertip? Säuir köpşilikke kökekten de jaqınıraq, aytuğa da jeñil, resmi türde de äldeqaşan qabıldanıp ketken. REsmi qwjattarda eşkim kökek dep jazbaydı, äri bwl qws atauı. artıq ret adamdı şatastırıp qajeti joq. onday logikamen onda eski qala attarın da qaytarayıq, esimderdi de, t.b. Biz, qazaq, osılay bolmaytın närselerdi söz qılıp kötere beremiz, odan da tehnologiyalardı damıtu kerek, eskilikke bwrıla bermey. qaydağı bir sözderge jabıspay. til degen ol özgermeli dünie, bir söz keledi, ekinşisi ketedi, jañadan payda boladı. adamına, uaqıtına qaray tolısıp ne azayıp otıradı. oğan sırttan küştep eşnärse istey almaysıñ. adamnıñ eseygeni siyaqtı. odan da bilim men ğılımdı damıtu kerek, özimiz paydalanatın, wrpaqqa qaldıratın, tarihta atıñdı jazdıratın wltıñdı tanıtıp. al qazaq tili qazaqtan basqa eşkimge kerek emes älemde. qazaqtıñ işinde tipti keybir qazaqtarğa qajeti joq.

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: