|  |  | 

تۇلعالار ادەبي الەم

اقىن عافۋ قايىبەكوۆتىڭ تۋعانىنا 90 جىل

90 جىل

اقىن عافۋ قايىبەكوۆتىڭ تۋعانىنا 90 جىل

“مەن دە قايتا تۋىپ كورەيىنشى

(وتىزجىلبۇرىنعى مەرەي تويدانەستەلىك)004

 

88-جىل بولاتىن. عافاڭنىڭ 60-جىلدىق مەرەي تويىارقالىقتانباستالدى. ارقالىققالاسىنداوبلىستىقپارتيانىڭبىرىنشىحاتشىسىقاتىسقانششىعارماشىلىق كەش گورنياك مادەنيەتۇيىندەوتتى. ودانكەيىن امانتوعايدا، امانكەلدىاۋدانىندااتالدى. جولداعىسوۆحوزدار اباي، الباربوگەتتەندەكۇتىپقوناعاسىبەرۋشىلەربولدى.

تورعايداعافاڭنىڭاتاباباسىنىڭتۋعانجەرىشۇبالاڭ.

شۇبالاڭ مەن اۋدانورتالىعىنىڭاراسىندا “ع.قايىربەكوۆايىنداعىوقۋشىلارلاگەرى بار، عافاڭ، بادەشجەڭگەمىز، جازۋشىساكەنجۇنىسوۆ، ونىڭجۇبايىمىنگەنماشينەلەرسولبالالارلاگەرىنەسوقتى. تۇرعانجەرىكەرەمەت، ءسۋىمولدىر، تاماشادەمالىسورنىەكەن. قوناقتارسوعانتامسانىپبىرازجۇردى. ءسسسىنولاربالالاراسحاناسىنانناناۋىزتيدى.

سودانشىعىپ، مەرەي تويدىتويلاۋشىلارتورعايعاجاقىن، لاگەردەنبىرشاقىرىمدايجەردەتۇرعان

تورعاي وزەننىڭباتپاقسۋات دەپ اتالاتىن جاعاسىناكەلدى. سۋاتدەسەدەگەندەي، سۋعااپاراتىنجالعىزاياقجول بار ەكەن، جانجاعىقوپا. نەگىزىنەنوسىدانالپىسجىلبۇرىنعافاڭنىڭتۋىپ، كىندىگىكەسىلگەنجەرى وسى. سولسۋاتقاكەلىپكوپماشينەلەرۇيىرىلىپتۇراقالدى. عافاڭ ،بادەشماشينەلەرىنەناسىقپايتۇستى. باسقاماشينەلەردەنبىر توپ ايەلدەرتۇسىپ، اقىنعاقارايجامىرايكەلىپ، وزىجەپجەڭىلعافاڭدىقولدارىناكوتەرىپالدى. سويتسە، بۇلارجەڭگەلەرىەكەن، “”قازىرسەنىتۋعانجەرىڭەاۋناتامىز!” دەدى.

عافاڭجەڭگەلەرىنىڭايتقانىناكونگەن

“ال، اۋناتساڭدار، اۋناتىڭدار، مەن دە تاعىبىرتۋىپكورەيىن” دەگەن.

جەڭگەلەرىعافاڭدىسويتىپوزەنجاعاسىنابىربىراۋناتىپالعان. سولجەرگەبادەشجەڭگەمىزبىرۋىسكۇمىستەڭگەشاشقان.

“ونى “عافاڭنىڭجاسىن، ابىرويىنبەرسىن” دەپتەرىپالىپجاتقانداربولدى.

 

 

جۇماتانەسۇلى

عافۋعا (ارناۋ ولەڭ)

باتپاقسۋات وزەننىڭ بەرگى بەتى،

سۋ الۋعا كەلىنشەك بارعان كەزدە،

باتپاعى ءسال توبىقتان اسار ەدى.

كوكتەمدە اسىپ تاسىپ، جارقىراسا،

جاز كەزىندە بالىق شولپىپ جاتار ەدى.

باتپاقسۋات عافۋ اقىننىڭ تۋعان جەرى،

دەمەپتى ەشكىم “زامانىندا بولار سەرى”

جاعاعا كەشە قونعان وشاقتى ۇيدەن،

ەستىىلەدى، جاس كەلىننىڭ “بەسىك جىرى”.

جۇمات انەسۇلى

Related Articles

  • ءامىر تەمىردىڭ قازاق جەرىندە قالدىرعان ءۇش ەسكەرتكىشى

    ورتا عاسىرداعى قازاق تاريحىنان ءامىر تەمىردىڭ قازاق جەرىندە قالدىرعان ءۇش ۇلى ەسكەرتكىشى 1.ءامىر تەمىر 1397-99- جىلدارى ياسساۋي موۆزەلەيىن سالدىرعان. 2 الەمدە تەڭدەسى جوق، سالماعى ەكى توننالىق تايقازاندى (ونەر تۋىندىسى) قۇيدىرعان. 3 . ۇلىتاۋدىڭ التىن شوقى دەگەن توبەسىندە ۇلكەن قارا تاسقا اراب جانە شاعاتاي تىلىندە جازۋ جازىپ قالدىرعان. (بۇل تاس قازىر ەرميتاجدا تۇر) ءامىر تەمىر1370- جىلى ماۋرەنناحر بيلىگىنە كەلدى. اينالدىرعان ون جىلدىڭ ىشىندە ءامىر تەمىر اۋعانستاندى، باتىس ءۇندىستاندى ، باتىس قىتايدى، پارسى ەلىن، اراب ەلدەرىن ، قاپ تاۋى ەلدەرىن باعىندىرىپ، وسمان يمپەرياسىنىڭ پاديشاعى ءبايازيتتى جەڭگەن. ءا،تەمىرگە از ۋاقىتتىڭ ىشىندە جيىرما التى مەملەكەت باعىنىشتى بولعان. 1380-جىلدارى التىن وردا السىرەگەن كەزدە التىن وردا تاعىنا ءا.تەمىر توقتامىستى وتىرعىزعان. توقتامىس ماڭعىستاۋداعى ورىس حان ولتىرگەن ءتۇي

  • بالالار الەمىنىڭ ەلشىسى…

                                    كەمەل وي مەن كەلىستى سىر توعىسقان، سۇلۋ سەزىم مەن مۇڭلى شەر شارپىسقان كورىكتى دە كوركەم شىعارمالاردىڭ شەبەرى – ساپارعالي بەگالين. بيىل، 2020 جىلى قازاق پروزاسىنا وزگەشە ورنەك، جاڭا لەپ، عاجايىپ سىر-سيپات اكەلگەن كورنەكتى قازاق جازۋشىسى، بالالار ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى، ادەبيەتىمىزدىڭ پوەزيا، پروزا جانرلارىندا تارتىمدى، تولىمدى شىعارمالار بەرگەن كورنەكتى سۋرەتكەر ساپارعالي بەگالينگە 125 جىل تولىپ وتىر.         ساپارعالي بەگالين 1895 جىلى قاراشا ايىنىڭ 24 جۇلدىزىندا شىعىس قازاقستان وبلىسى، اباي اۋدانى، دەگەلەڭ اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. تابيعاتىنان زەرەك، ۇعىمتال بالاعا وقۋ وقىعان، ءبىلىم العان وتە ۇنايدى. سودان ول اۋىل مولداسىنان ءدارىس الىپ، ەسكىشە حات تانيدى. 1915 جىلى سەمەي قالاسىنداعى ورىس-قىرعىز (قازاق) ۋچيليششەسىن بىتىرگەن. 1929-1935

  • گەولوگ عالىم س.كامالوۆقا 85 جىل

    قازاقستان ەكونوميكاسى ءۇشىن ۇلكەن ماڭىزعا يە كەن ورىندارىن اشقان عالىم كامالوۆ سۋحان ماقسۇتۇلى ەلىمىزدىڭ تاريحىندا ەلەۋلى ورىن الار تۇلعا. بۇكىل سانالى عۇمىرىن ءوز وتانىنىڭ دامۋى مەن گۇلدەنۋىنە ارناعان بىلىكتى گەولوگ كامالوۆ س.م. كوزى ءتىرى بولعاندا بيىل 85 جاسقا تولار ەدى. كامالوۆ س.م. 1935 جىلى جەلتوقساننىڭ جيىرما ءبىرىنشى جۇلدىزى ورال وبلىسىنىڭ (بۇرىنعى اتاۋى) قازتالوۆ اۋدانىنا قاراستى اسان-قۇدىق اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. بالا كەزىنەن ول ءوز كۇشىنە عانا سەنۋگە بەيىمدەلەدى، وسى كەزدەن ونىڭ بويىندا قايسارلىق مىنەزى مەن تاباندىلىق، ەڭبەكقورلىق قاسيەتتەرى قالىپتاسادى. وتكەن عاسىردىڭ ەلۋىنشى جىلدارى مەكتەپتى بىتىرگەن ول، سول كەزدەگى قول جەتپەيتىن، ارمان ماماندىقتاردىڭ ءبىرى جەر قويناۋىندا قازىنانى زەرتتەيتىن گەولوگ ماماندىعىنا قىزىعادى. وسى ماماندىقتى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە بىتىرگەن ول باسىندا تاجىربيە جيناۋ ءۇشىن

  •        قازاق پوەزياسىنىڭ ءتاڭىرى…

                          بيىل، 2020 جىلدىڭ 10 تامىزىندا ۇلى اقىن، اعارتۋشى، عۇلاما، ۇلتتىڭ جاڭا ادەبيەتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى، قازاق حالقىنىڭ ماقتانىشى، قازاق ادەبيەتىندەگى قايتالانباس زور تۇلعا اباي قۇنانبايۇلىنا 175 جىل تولدى. ورىستار ءۇشىن – پۋشكين، اعىلشىندار ءۇشىن – شەكسپير، گرۋزيندەر ءۇشىن – رۋستاۆەلي قانداي ۇلى قۇبىلىس بولسا، اباي دا قازاقتار ءۇشىن سونداي تەڭدەسسىز قۇبىلىس.                                                    اباي (يبراھيم) قۇنانبايۇلى 1845 جىلى 10 تامىزدا شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى شىڭعىس تاۋىنىڭ باۋىرىندا دۇنيەگە كەلىپ، 1904 جىلى دۇنيەدەن قايتقان. اباي ءوزىنىڭ بالالىق شاعىن اجەسى مەن اناسىنىڭ قاسىندا وتكىزدى. بولاشاق اقىن ەل اناسى اتانعان زەرە اجەسىنىڭ تاۋسىلمايتىن اڭىز-ەرتەگىلەرىن ەستىپ، سوزگە شەبەر ۇلجان اناسىنىڭ تاربيەسىن كورىپ ءوستى. ول اۋىل مولداسىنان ءدارىس

  • قورقىتتىڭ بولىپ قوبىزى (ۇلى جازۋشى،عۇلاما عالىم مۇحتار ماعاۋين اعامىزدىڭ 80جاسقا تولۋىنا ارنايمىن)

    قازاقتىڭ ۇلكەن ابىزى، ۇلىلاردىڭ ناق ءىزى. 80گە كەلدى مۇحا اعام ، ۇلتىمنىڭ ناعىز وعىزى. جىرلاعان بەس عاسىردى، قورقىتتىڭ بولىپ قوبىزى. عالىممىن دەگەن تالايدىڭ، سايدا-سان،قۇمدا جوق ءىزى. تەڭەسە الماس ءبىر سىزگە، سوندايدىڭ توقسان توعىزى. 80 گە كەلدىڭ سەندە اعا، بارىمىزدە پەندە اعا. ەكى اينالىپ بۇل جاسقا ، كەلمەيسىز عوي ەندى اعا. تۋىپ وسكەن تۇعىرىڭ، قازاقستانداعى كەڭ دالا. سىزگە قونىس بولا الماي ، قۇرلىق استىڭ ەن دالا. كەتەسىزبە وسىلاي ، بۇتىندەلمەي جەڭ،جاعا. اتتەڭ ءبىر كەم دۇنيە ، ايتقانداي شەشەن شەر اعا. سىزگە قاستىق قىلعاندار، اياققا تۇساۋ سالعاندار. قىزعانىشتان كورە الماي ، ىشتەرى وت بوپ جانعاندار. جولىڭا قاقپان قۇرعاندار، قادىرىىڭ ءوتىپ ءبىر كۇنى، ارماندار ،سىزدى ارماندار. جازعانىڭ كاۋسار بۇلاقتاي، وقىعان ادام العان ءنار.

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: