|  |  | 

كوز قاراس ساياسات

قىتاي ەكسپانسياسىنىڭ قاتەرى

جازۋشى-پۋبليتسيست مارات ءبايدىلداۇلى (توقاشباەۆ):
72c42dcbff72cde5a46255e269d53899

قىتايلىق 51 (55) زاۋىتتى قازاقستانعا كوشىرۋ جوباسى حالقىمىزعا ماڭگى قۇتىلمايتىن بوداندىق قامىتىن كيگىزۋى ىقتيمال. قىتاي بەرەدى دەپ ۇمىتتەنىپ وتىرعان 26,5 ملرد دوللار قازاقستان تاعدىرىن تالكەككە سالاتىن قاقپان تىلشىگىندەگى «ءدامدى سىرعا» ۇقسايدى.
قازاقستانعا كوشىرىلەتىن 51 زاۋىتپەن كەلەتىن قىتايلار قازاقتاردى بايىتادى دەۋ اقىلعا سىيمايدى! ءىس جۇزىندە 51 قىتاي زاۋىتىن كوشىرىپ كەلۋ قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ ەل ەكونوميكاسىن باسقارۋعا مۇلدە قابىلەتسىز ەكەندىگىن كورسەتەتىن دارمەنسىز ارەكەت. مەملەكەت رەيدەرلىك باسقىنشىلىقسىز، كوررۋپتسياسىز جاعداي تۋعىزىپ بەرسە ءوز بيزنەسمەندەرىمىز-اق 50 ەمەس 500 زاۋىت سالىپ بەرۋگە قۇمىل.
قازاقستاندا جالپى ىشكى ءونىم نەگە جىلدان جىلعا ورلەمەيدى؟ بۇعان وسى كەزگە دەيىن بىردە ءبىر ۇكىمەت جاۋاپ بەرگەن ەمەس. بۇرىن ەشقانداي ۇكىمەتتىك باعدارلامالاردا كوزدەلمەگەن، ەشقاشان تالقىلانباعان «51 قىتاي كومپانياسىن قازاقستانعا كوشىرۋ تۋرالى» كەلىسىم وقىستان نەگە پايدا بولدى؟
ۇكىمەت باسىندا ونشاقتى جىل وتىرعان كارىم ءماسىموۆ، ودان كەيىنگىلەر قازاقستان ەكونوميكاسىن تىعىرىققا تىرەگەنى ءۇشىن حالىق الدىندا نەگە جاۋاپ بەرمەيدى؟ ايتپەسە ەلىمىزدە سوڭعى 20 جىل ىشىندە قانشاما باعدارلامالار، كلاستەرلەر، باعىتتار، ءوندىرىس وشاقتارى تۋرالى جوسپارلار قابىلداندى دەسەڭىزشى. سونىڭ كوپشىلدىگى جۇزەگە اسپادى. ەڭ باستىسى ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ تۋرالى جوسپارلار مۇلدە ورىندالمادى. ەندى كەلىپ قىتاي زاۋىتتارىن قازاقستانعا كوشىرمەكشىمىز؟
قىتاي ەش نارسەنى جايدان جاي جاساي سالمايدى. بۇل ارەكەتتەردىڭ نەگىزىندە ءۇش سەبەپ جاتىر. بىرىنشىدەن، الىستى كوزدەيتىن ساياسي سەبەپ – بۇل قىتايدىڭ بەيبىت ەكسپانسياسى. جەر كولەمى وراسان قازاقستان قىتايدى اۋماقتىق جاعىنان قىزىقتىرماۋى مۇمكىن ەمەس. قىتايعا قانداي سەبەپپەن بولسا دا ءوزىنىڭ قازاقستانعا جاپپاي ەنۋىن قامتاماسىز ەتەتىن جوبالار اۋاداي قاجەت. «51 كاسىپورىن» سونىڭ تاپتىرماس جولى. ال قىتاي ءبىر كىرگەن جەرىنەن شىقپايدى. رەسەيدىڭ قىتايعا جالعا بەرگەن جەرى سونىڭ دالەلى. بەيبىت ەكسپانسيا – قىتايدىڭ رەسمي ساياساتى ەمەس، ول قىتايدىڭ عاسىرلاردان قالىپتاسقان ءۇردىسى، قىتايلىق مەنتاليتەتى.
ەكىنشىدەن، بىزگە كوشىرىلەتىن زاۋىتتار قىتايدىڭ ەكولوگيالىق پروبلەمالارىن قازاقستانعا كوشىرەدى. ويتكەنى ءدال بۇگىندە قىتاي ەكولوگيالىق قيىندىقتاردىڭ اۋىر زارداپتارىن باستان كەشىرۋدە. قىتاي كومپانيالارى مەن قىتاي كولىكتەرى نەگىزىنەن ارزان وتىنمەن، ديزەلمەن جۇمىس ىستەيدى. New York Times گازەتى اتاپ وتكەنىندەي، قىتايدىڭ مەملەكەتتىك كاسىپورىندارى، اسىرەسە قىتايدىڭ مۇناي، حيميا كورپوراتسيالارى مەن ەنەرگەتيكالىق كومپانيالارى حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنان گورى تاباتىن ەكونوميكالىق پايداسىن جوعارى قويادى. سوندىقتان شەنەۋنىكتەر ەكولوگيالىق جاڭا نورماتيۆتەردىڭ قابىلدانۋىنا جول بەرمەي وتىر. ماسقاراسى، قىتايدا ەكولوگيالىق ستاندارت جوق! «ءوزىنىڭ بەتىن اياماعان كىسىنىڭ بەتىن شيەدەي قىلادى» دەمەكشى، ءوز ەلىن اياماعان قىتاي كاسىپورىندارى قازاقستان حالقىن اياۋى مۇمكىن ەمەس.
51 زاۋىت قازاقستان ءۇشىن ەكولوگيالىق، الەۋمەتتىك وراسان پروبلەمالار تۋعىزارى انىق. ەرتەڭ كىرگىزىپ العان سوڭ ول زاۋىتتاردىڭ جۇمىسىن نە توقتاتا الماي، نە ەلدەن قايتا شىعارا الماي وزىمىزگە ءوزىمىز پروبلەمالار تاۋىپ الارىمىز ءسوزسىز. قازاقستاننىڭ ءوز ەكولوگياسىنىڭ دا جاعدايى جەتىسىپ تۇرعان جوق.
ۇشىنشىدەن، قىتاي جاعى «مىنە، سىزدەرگە 51 زاۋىتىمىزدى بەردىك، ەندى وزدەرىڭىز ىستەي بەرىڭىزدەر» دەپ قاراپ وتىرمايدى. 51 زاۋىت ورتاشا ەسەپپەن ارقايسىسى مىڭ ادامنان جۇمىسشى، مامان كىرگىزەتىن بولسا 51 مىڭ قىتاي كىرەدى دەگەن ءسوز. ولارعا قىتاي مۇعالىمدەرى، قىتاي دارىگەرلەرى، قىتاي اسپازدارى كەرەك بولادى. ارى قاراي وتباسىلارى، تۋىستارى، ءتۇرلى قىزمەت سالالارى قاپتايدى. «جەردى ساتپايمىز!» دەگەن ايقايىمىزدى جىلاعان بالانىڭ داۋىسى سياقتى ەشكىم قۇلاعىنا ىلمەيتىن بولادى. قىسقا مەرزىمدە ەكونوميكا ارقىلى ەلىمىزدەگى ساياسي، الەۋمەتتىك احۋال قىتاي پايداسىنا قاراي بەت بۇرادى. شىن مانىندە قازاقستانعا كوشىرىلمەك قىتاي زاۋىتتارى تاۋەلسىزدىگىمىزگە تونگەن قاۋىپ!
ءيا، بۇگىنگى تاڭدا قازاقستان مەن رەسەي عانا ەمەس بۇكىل الەم قىتاي ەكسپانسياسى تۋرالى اتتان سالىپ جاتىر. بۇل سونشالىق ۇرەيلى مە؟ ويتكەنى قىتايدىڭ الەمدىك ەكونوميكاعا ءالى دە ىقپالى ارتا تۇسەتىنى راس. قىتاي شىنىندا وراسان الىپ نارىق.
قحر، گونكونگ، تايۆان، سينگاپۋردى، سونداي-اق باسقا ءتۇرلى ەلدەردەگى ەتنيكالىق قىتايلاردىڭ جەكە كومپانيالارىن قوسىپ العاندا كۇللى قىتاي دياسپوراسىنىڭ جيىنتىق جالپى ىشكى ءونىمى 2 تريلليون دوللاردان اسىپ كەتەدى. بۇل سومانىڭ تەڭ جارتىسى قىتايدان تىسقارى، الەمنىڭ 140 ەلىندە تۇراتىن 80 ميلليون قىتايعا تيەسىلى.
ۋ گوگۋان مەن ۆان چجاوتسزيۋن سياقتى كورنەكتى سينولوگتار ايتپاقشى، قىتاي «دەموگرافيالىق ەكسپانسيانى» شەبەر پايدالانادى. «دەموگرافيالىق ەكسپانسيا قىتايدىڭ كۇللى پروبلەماسىن وڭاي شەشەدى، قىتاي ەلىندەگى حالىقتىڭ 10 پايىزى ءوز ەلىنەن سىرتقا ۇمتىلاتىن بولسا ول الەمنىڭ كەز كەلگەن ەلىنە تىپ تىيپىل بولۋ قاۋپىن توندىرەدى»، – دەيدى ولار.
بۇعان قاراپايىم دالەلدەردىڭ ءبىرى مىناۋ: ءۇندى مۇحيتىنداعى رەيۋنون ارالىندا 1861 جىلى العاشقى قىتاي دۇڭگىرشەگى پايدا بولسا، 1897 جىلى دۇڭگىرشەكتەردىڭ سانى 547-گە جەتكەن. تاعى ءبىر 20 جىلدان كەيىن تەك ساۋدا عانا ەمەس ارالداعى بۇكىل ەكونوميكا قىتاي دياسپوراسىنىڭ قولىنا كوشىپ كەتكەن.
قىتايدان سىرتقارى تۇراتىن قىتايلاردىڭ (حۋاتسياو) باقىلاۋىنداعى اكتيۆتەر 1,5-نان 2 تريلليون دوللارعا دەيىن دەپ باعالانادى. ماسەلەن، مالايزيادا حالىقتىڭ ۇشتەن ءبىرى قىتايلار، ولار ەلدىڭ ۇلتتىق بايلىعىنىڭ 70 پايىزىن باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر. تايلاندتا قىتايلار نەبارى 15-اق پايىز، الايدا ولار ەل ەكونوميكاسىنىڭ 80 پايىزىنا يەمدەنگەن. ۇندەنەزيادا نەبارى 4 پايىز حۋاتسياو ەكونوميكانىڭ 73 پايىزىن تىرپ ەتكىزبەي قولىنا شوعىرلاندىرعان. فيليپپين ەلىندەگى نەبارى 1 پايىز عانا قىتاي ۇلتتىق بايلىقتىڭ 60 پايىزىن ۋىسىندا ۇستاپ وتىر. سينگاپۋرىڭىزدىڭ ەكونوميكاسى 100 پايىز قىتاي دياسپوراسىنىڭ بيلىگىندە. ازياداعى ەڭ باي 100 ميللياردەردىڭ 39-ى – قىتاي. اقش-تاعى نوبەل سىيلىعى لاۋرەاتتارى اراسىندا جەتەۋى – قىتايلىق.
قىتاي كاسىپورىندارى سالىنعان رەسەي مەن افريكا ەلدەرى ەكولوگيالىق احۋالدىڭ ناشارلاۋىنان زار قاعىپ وتىر. قىتايدىڭ ءوزى ەۋروپانىڭ وزىق تەحنولوگياسىنا مۇقتاج. ولار وزىق تەحنولوگياسىن قىتايدىڭ تۇمسىعىنا يىسكەتپەيدى دە. وزىندەگى ءىلدالاپ وتىرعان ورتان قول تەحنولوگياسىن قىتاي بەرە قويماسى انىق. قىتاي قازاقستانعا وزدەرى قۇتىلا الماي وتىرعان كاسىپورىندارىن تىقپالايدى. ەڭ سۇمدىعى قىتايدا ءالى كۇنگە ەكولوگيالىق مەملەكەتتىك ستاندارتتار قابىلدانعان ەمەس. مونوپوليستەر ۇنەمى توسقاۋىل قويىپ كەلەدى. ءبىز «كەدەرگى قويادى» دەپ ۇمىتتەنگەن قازاقستاننىڭ ەكولوگيالىق ستاندارتتارىنا ولار پىسقىرمايدى دا. قىتاي – ءپىل بولسا، قازاقستان – قۇمىرسقا. قىتايدىڭ سىرتقى بيزنەسىندە پاراعا بەرىلەتىن قاراجات الدىن الا بيۋدجەتكە ەنگىزىلىپ قويادى. وعان ءبىزدىڭ شەنەۋنىكتەرىمىزدىڭ كوك قاعازعا دەگەن «سۇيىسپەنشىلىگىن» قوسىڭىز. قىتاي تاراپىنىڭ كەز كەلگەن قۇجاتىن قۇلدىق ۇرىپ جوندەپ بەرەتىنىنە كۇمان جوق.
ال 51 زاۋىت – وراسان ەكولوگيالىق پروبلەما، ول از دەسەڭىز 51 زاۋىت – 51 «چاينا تاۋن». ابىلاي اتامىز كەزىندە «قىتايعا تۇسسەڭ قىل بۇراۋ» دەگەن، سول قىل تۇزاققا باسىمىزدى ءوز ەركىمىزبەن نەگە تىعامىز؟ تاۋەلسىزدىككە تونەر قاۋىپ رەتىندە «51 زاۋىت» باعدارلاماسىن دەرەۋ توقتاتۋ كەرەك!
سوندىقتان، مەملەكەت باسشىسى بۇل جوباعا موراتوري جاريالاپ، تۇبەگەيلى توسقاۋىل قويۋدىڭ جولدارىن قاراستىرعانى ءجون دەپ ەسەپتەيمىن. ايتەۋىر بارماعىمىزدى تىستەپ قالمايىق. قىتايمەن ويناۋعا بولمايدى!
مارات توقاشباەۆ. «پرەزيدەنت جانە حالىق» گازەتى. 18 قاڭتار 2017 ج

Related Articles

  • داۋدىڭ باسى داەش-تەن 2

    Eldes Orda ەستەرىڭىزدە بولسا وتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا اتالمىش تاقىرىپ اياسىندا العاشقى پوستىمدى جاريالاعان ەدىم. ودان بەرى ءبىر جىلدىڭ كولەمىندە ايماقتىق ستراتەگيالىق ساياساتتا كوپ وزگەرىستەر تۇبەگەيلى ورىن الىپ جاتىر… سيريا اۋماعىنداعى داەش-ءتىڭ نەگىزگى قارۋلى كۇشتەرى ءدال بۇگىنگى ۋاقىتتا اۋعانىستان ايماعىنا توپتالىپ بولىپ قالدى دەسەك تە بولادى. سيرياداعى داەش كۇشى سوڭعى كەزدەرى السىرەدى دە، نەگىزگى قارۋلى توپتار ورتالىق ازيانى بەتكە الىپ اۋعان توپىراعىنا اعىلىپ كەتە باردى. داەش-ءتىڭ سيريا اۋماعىنداعى وسى ءبىر ءولارا ءالسىز تۇسىن ءجىتى باقىلاپ وتىرعان قازاقستان “جۋسان” جوباسىن ۇيىمداستىرا قويدى دا وڭىردەگى قانداستارىمىزدى ەلگە اكەلىپ الدى. بىراق، مىنانى انىق ءبىلۋىمىز كەرەك، وڭىردەگى ساياسي ويىن بۇنىمەن بىتكەن جوق، وڭىردەگى ساياسي ويىن ەندى باستالۋى بەك مۇمكىن… 2017′دەن بەرى سيريا اۋماعىنان جانە

  • اكەجان قاجىگەلدين: “نازارباەۆ مەنەن كەشىرىم سۇرادى

    قاسىم امانجول قازاقستاننىڭ بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيسترى اكەجان قاجىگەلدين (وڭ جاقتا) جانە جۋرناليست قاسىم امانجول. سكايپ-سۇحبات. 6 قىركۇيەك 2019 جىل. 1994-1997 جىلدارى قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترى بولىپ، 1998 جىلى ەلدەن كەتكەن اكەجان قاجىگەلدين ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا شەتەلدە بىرنەشە رەت قازاقستاننىڭ ەكس-پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن كەزدەسكەنىن ايتتى. 6 قىركۇيەكتە الماتىدا «اقيقات» جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ 15-سەزىندە پارتيا باسشىcى ەرمۇرات باپيعا جسدپ مۇشەلەرى سەنىمسىزدىك ءبىلدىرىپ، اقىرىندا باپي توراعالىقتان كەتىپ، پارتيادان دا شىعارىلدى. جيىندا كەيبىر پارتيا مۇشەلەرى باپيدىڭ بيىل كوكتەمدە ءبىر توپ بەلسەندىمەن پاريجگە بارىپ، قازاقستاننىڭ بۇرىنعى پرەمەرى اكەجان قاجىگەلدينمەن پارتيا رۇقساتىنسىز كەزدەسكەنىن ايىپتادى. باپيدىڭ ورنىنا اسحات راقىمجانوۆ پارتيا جەتەكشىسى بولىپ سايلاندى. ءدال وسى كۇنى نۇر-سۇلتاندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ۇلتتىق سەنىم كەڭەسىنىڭ العاشقى جيىنى ءوتتى. بۇل كەڭەستى توقاەۆ حالىق پەن

  • اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى دەۆيد حەيل نۇر-سۇلتانداعى سامميتكە قاتىسادى

    اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى دەۆيد حەيل. اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ساياسي ماسەلەلەر جونىندەگى ورىنباسارى دەۆيد حەيل 20-23 تامىز ارالىعىندا ورتالىق ازيا ەلدەرىنە رەسمي ساپارمەن كەلەدى. ساپاردىڭ نەگىزگى ماقساتى – 21 تامىزدا نۇر-سۇلتاندا وتەتىن ورتالىق ازياداعى بەس ەلدىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى جيىنىنا قاتىسۋ. س5+1 دەگەن اتاۋمەن بەلگىلى جيىن بارىسىندا حەيل قازاقستان، قىرعىزستان، وزبەكستان، تاجىكستان مەن تۇركىمەنستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىكتەرى وكىلدەرىمەن كەلىسسوزدەر وتكىزەدى. “ولار ورتالىق ازياداعى قاۋىپسىزدىك، دامۋ جانە قارىم-قاتىناستى بىرلەسىپ نىعايتۋ جايىن تالقىلايدى” دەپ حابارلادى اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى 19 تامىزدا. س5+1 فورماتى 2015 جىلى قاراشادا اقش پەن ورتالىق ازيانىڭ بەس ەلى اراسىندا ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانى دامىتۋ، قورشاعان ورتانى قورعاۋ مەن قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن بىرلەسىپ شەشۋ ماقساتىندا قۇرىلعان. بۇعان قوسا حەيل قازاقستاننىڭ جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنىكتەرىمەن “ەكىجاقتى كەڭەيتىلگەن

  • شارقي تۇركىستانشىل مەن چين تۇركىستانشىل اراسىنداعى قاقتىعىس

    1947-1948 جىلدىڭ ءورارا كەزەڭىندە ۇرىمجىدەگى قازاق يگى-جاقسىلارى مەن زيالىلارى، ساياساتكەرلەرى ولكەلىك ۇكىمەتتىڭ توراعا، حاتشىلارىمەن بىرلەسىپ ءۇرىمجى قالاسىنا قاراستى قاراتاۋ (قىتايشا 南山) باۋرايىندا ناۋرىز مەرەكەسىن تويلاپ شاعىن قۇرىلتاي جينالىسىن وتكىزەدى. ناۋرىز مەرەكەسىنە تىگىلگەن ونشاقتى كيگىز ءۇيدىڭ جانە ولكەلىك ۇكىمەت توراعالارى مەن اسكەري ادامداردىڭ (قازاق اسكەرى دە بار) سۋرەتىن انىق كورە الاسىز. 1947-1948 جىلدارى شارقي تۇركىستانشىل كۇشتەر مەن چين تۇركىستانشىل كۇشتەر اراسىنداعى قىرعيقاباق قاقتىعىس قاتتى ۋشىعىپ تۇرعان كەز ەدى. 1946-1947-1948 جىلدارى ماناس، قۇتىبي، بوكەن (فۋكاڭ), جەمسارى، شونجى، موري اۋداندارىنان قازاق اسكەرى جاساقتالىپ ماناس وزەنىنىڭ كۇنباتىس بەتىندەگى شارقي تۇركىستان اسكەرىنە ارنايى قارۋلى قورعانىسقا وتكەن كەزەڭ ەدى. سونىمەن ماناستى شەكارا ەتكەن شارقي تۇركىستانشىل كۇشتەر مەن چين تۇركىستانشىل كۇشتەر بولىپ ەكى جاققا بولىنگەن قازاقتاردىڭ ساياسي

  • قاراقالپاقتار جاپپاي قازاق بوپ جازىلىپ جاتىر

    وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرامىنا كىرەتىن قاراقالپاقستان ازاماتتارى جاپپاي قازاق بولىپ جازىلىپ جاتىر. بۇل تۋرالى  IWPR باسىلىمىنىڭ تىلشىسى ولگا بوريسوۆا حابارلايدى.. جۋىردا قاراقالپاقستان استاناسى نۇكىس قالاسىندا ءبىزدىڭ تىلمەن ايتقاندا حقو سياقتى مەكەمەنىڭ باسشىسى تۇتقىندالعان. ول پارا الىپ ادامداردىڭ ۇلتىن وزگەرتىپ وتىرىپتى. ياعني قاراقالپاقتاردى قازاققا اينالدىرعان. جەرگىلىكتى پوليتسيانىڭ ايتۋىنشا، سوڭعى كەزدەرى وسىنداي قىلمىستار كوپتەن تىركەلۋدە. دەموگرافيا جانە ميگراتسيا اگەنتتىگىنىڭ اقپاراتىنا سۇيەنسەك 1991 جىلدان بەرى قاراقالپاقستاننان قازاقستانعا 100 مىڭ ادام كوشىپ كەتكەن. حالىقارالىق ارالدى قۇتقارۋ قورىنىڭ مالىمەتىنشە سوڭعى جەتى جىلدىڭ ىشىندە 250 مىڭ ادام قازاقستانعا قونىس اۋدارعان ەكەن. 1 ملن 842 مىڭ حالقى بار قاراقالپاقستان ءۇشىن بۇل ۇلكەن كورسەتكىش. سونداي-اق، قازىر ول جەرگە وزبەكتەر سانىنىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن دا ەسكەرۋ قاجەت. 2018 جىلعى ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: