|  |  | 

Көз қарас Саясат

ЭКС-ЕЛБАСЫНЫҢ ТАҒЫ БІР ӨТІРІГІ

Жазушы-публицист
Марат Бәйділдаұлы (Тоқашбаев):
немесе бюджет емшегін сору қашан доғарылады?
Үстіміздегі жылғы 20-маусымда саясаткер Данияр Әшімбаевтың Telegram-каналында Нұрсұлтан Назарбаевпен жарияланған сұқбатта экс-елбасы Назарбаев университетінің жетістіктері туралы мақтана айтқаны бар. Ол: «университет қазір тек елімізде ғана емес бүкіл Азияда көш бастап келе жатыр, оның түлектерінің 92 пайызы Қазақстанда жұмыс істейді» деді.
Factcheck.kz порталы бұл ақпаратты тексергенді жөн көріпті. Нәтижесінде Н.Назарбаевтың бұл айтқандары жалған болып шықты!
Әдетте жетекші ЖОО туралы әңгіме қозғалса әлбетте жоғары оқу орындарының түрлі рейтингілері еске түседі. Әр рейтингінің бағалау методологиясы әртүрлі. Әлемге әйгілі халықаралық сондай рейтингілердің бірде бірінде Назарбаев университеті Азияның нөмірі бірінші жоғары оқу орны деп аталмайды. Тіпті Қазақстанның жоғары оқу орындарының арасындағы көшбасшылығының өзі күмәнді. Сол халықаралық рейтингтерде Қазақстаннан әл-Фараби атындағы ҚазҰУ, Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ, Сәтбаев атындағы ҚазҒЗТУ сияқты үш ЖОО аталады, олардың алатын орындарының өзі 1201+ ден әрі қарай.
Назарбаев университеті жергілікті деңгейде өзін өзі бірінші орынға қойып алған сияқты. Әйтпесе басқа рейтингтерде оның өзі тұрмақ иісі де жоқ. Мысалы, QS World University Rankings рейтингісінде Назарбаев университетінің аты мүлде ұшыраспайды. Онда Азиялық аумақта бірінші орында Сингапурдың ұлттық университеті тұр.
Еуропа мен Азияның дамушы елдерінің рейтингісінде бірінші орында – МГУ. Қазақстандық ЖОО арасында әлемдік рейтингте ең тәуір көрсеткішке ие – әл-Фараби атындағы ҚазҰУ. Ол 150-ші орында.
Әлемдік US News & World Report рейтингісінде Назарбаев университеті 1344-ші орыннан әзер көрінген. Азия университеттерінің рейтингісінде бірінші орында Қытайдағы Синхуа университеті тұр. Назарбаев университеті болса кейінгі рейтингте 402-ші орында.
Университеттердің әлемдік рейтингтер орталығының Center for World University Rankings (CWUR) деректерінде «нұр-көсемнің» университеті 1765-ші орында! Онда азиялық аймақта – Токио университеті көшбасшы.
Жоғары білім берудің халықаралық каталогы бойынша 200 университеттен түзілген uniRank рейтингінде қазақстандық бірде бір университет жоқ!
Испандық Cybermetrics Lab зерттеушілер тобының жарияланымдар көлемі мен оның ықпалдылығын анықтайтын
Ranking web of universities рейтингісінде
Назарбаев университеті сонау 233-ші орында, азиялық өңір бойынша 983-ші орында.
Яғни Н.Назарбаевтың өзінің атындағы жекеменшік университетін мақтаған деректерінің бәрі өтірік болып шықты!
Зерттеуді жариялаған журналист Жансерік Тілеуханның айтуынша НУ түлектерінің 92 пайызы елде жұмыс істейді дегені де ақиқатқа үйлеспейді екен. 2015-2021 жылдарда университетті 6 мыңдай студент бітірсе оның 57,2 пайызы ғана елден жұмыс тапқан.
Назарбаев университетін «Назарбаев Қорына» бағынатын Назарбаев Интеллектуальдық мектептері» ашық акционерлік қоғамы басқарады. Университет білім министрлігіне бағынбайды, жылдық есептерін тапсырмайды. Оның бәрі құпия.
Назарбаевтың білім қорлары бірігіп, PioneerCapitalInvest инвестициялық холдингін құрып алған. Бүгінде PioneerCapital холдингі бақылау пакетінің 67,53 пайызы – «Назарбаев қорына», 19,62 пайызы – Назарбаев университетінің «Әлеуметтік даму қорына», 12,93 пайызы – Назарбаев интеллектуалдық мектептерінің «Даму қорына» тиесілі. Көріп отырғаныңыздай Назарбаев университеті толықтай жекеменшік оқу орны.
Университет 2020 жылы 500 млн доллар пайда тапқанымен оның бүкіл шығындары бюджет мойнында. Әлемдік рейтингте болса ешқандай орны жоқ. Сонда Назарбаевтың жекеменшік оқу орнын мемлекет мәңгі-бақи сүйрей беруге міндетті ме? Еліміздің 2020-2022 жылдарға арналған бюджетінде Назарбаев университетіне 184,2 млрд теңге, Назарбаев интеллектуалдық мектептеріне 66,3 млрд теңге қаражат бөлінген. «Тепличный» жағдай туғызылған жекеменшік университеттің Қазақстанға не керегі бар?
Шындығына келгенде қызметінен кетсе де экс-елбасы бюджет емшегін қаңсытып сора бергенін қашан қояды?

Related Articles

  • Америка генералы Бен Ходжес: Ресей Ираннан дрон алады, ал Украинаға 50 ел көмектесіп жатыр

    Важа ТАВБЕРИДЗЕ Ресей ракетасы түскен Днепрдегі көпқабатты тұрғын үй. 14 қаңтар 2023 жыл. АҚШ армиясының отставкадағы генералы Бен Ходжес Азаттыққа берген сұхбатында Ресей әскерінің жүйесіз қимылдап жатқанын атап өтіп, Батыстың жаңа қару-жарағы Украинаға соғысты қалай өзгертуге мүмкіндік беретінін айтты. Отставкадағы генерал Бен Ходжес 2014-2017 жылдары АҚШ-тың Еуропадағы құрлық әскерін басқарған. Қазір Вашингтондағы Еуропа саясатын талдау орталығының стратегиялық зерттеулер кафедрасына жетекшілік етеді. Генерал Азаттықтың Грузин қызметіне сұхбатында Украинаға жаңа әскери техника жеткізу соғыс барысын өзгертуге қалай көмектесетінін айтып, Ресей операциясында жүйе жоғын түсіндірді. Азаттық: Украинаның Бахмут және Соледар қалалары “Вагнер” жалдамалы әскерінің үздіксіз шабуылына ұшырап отыр. Елдің шығысындағы Бахмутты алу неге сонша маңызды? «Вагнер» тобының басшысы Евгений Пригожин Бахмутта қандай нәтижеге

  • ХАЙУАНАТТАР ҚАҒАНАТЫ. 1. ПОЛИЦЕЙ

    Діндарлар да, адам жанының қараңғы түкпірлеріне шырақпен үңілмекші жазушылар да, кісінің бойындағы зұлымдық пен мейірім тепе тең дейді. Содан, өмір дегеніміз бір бүтін осы екі жартының итжығысы-мыс. Елге мейірім жағы басым болғаны керек. Құдыққа құлағанда көміп кетпесін деген пиғыл сол. Шөлдегенде су берсе, шау тартқанда сүйеу болса деген дәме сол. Кейде бар ғой, мейірімнің өзі де сонда – қулықтан туған ба деп, көңілім түсіп кетеді. Былайғы адамның өзі де сезеді, мейірім жағы көптеу болу керегін. Ең болмаса, әке-шешесі өзінің жемі үшін күндіз-түні шапқылағанын көзі көрді ғой. Ер жеткенше, бізде әдетте – он бірінші сыныпқа дейін мейірімге деген ықыластың қаймағы бұзылмайды екен. Сосын басталады екен қиямпұрыс таңдау. Басқа жұртты білмеймін, мен

  • Бүгін дипломатиялық марафонымыздың жаңа кезеңі.

    Бүгін дипломатиялық марафонымыздың жаңа кезеңі. Еуропа мемлекеттерінің басшыларына соғыс алаңындағы жағдай туралы айттым: Донецк облысындағы қиын жағдай туралы, Ресейдің үнемі шабуылдары туралы және Ресейдің өз халқымен санаспайтыны, жергілікті тұрғындарды аямайтыны туралы және ешқандай қылмыстық әрекет алдында тоқтамайды. Бұған рұқсат етіледі – және керек! – Украинаны серіктестерден ала алатын заманауи әскери техниканың жаңа деңгейіне ғана қарсы шығыңыз. Бізге көмектесетін барлық көшбасшыларға алғыс айтамын, қазір жаңа қуатты шешімдердің, жаңа қуатты қолдаудың уақыты екенін түсінгендері үшін. Еркін әлемде Ресейдің агрессиясын тоқтату және террористік мемлекетті тарихи жеңіліске апару үшін барлық нәрсе бар. Және бұл тек біз үшін ғана емес маңызды. Бұл жаһандық демократия үшін – бостандықты бағалайтындардың барлығына өте маңызды. Ресей агрессиясының жеңілуі безальтернативно

  • Қазақстан СІМ: Бучадағы киіз үйден ешқандай мәселе көріп тұрған жоқпыз. Ресейге ресми жауап берілмейді

    Әсемгүл МҰХИТҚЫЗЫ Айбек Смадияров. Қазақстан Украинаның Буча қаласына орнатылған киіз үйден ешқандай мәселе көріп тұрған жоқ және Ресей билігіне оған қатысты ресми түсініктеме бермейді. 11 қаңтарда Азаттық тілшісінің сұрағына жауап берген Қазақстан сыртқы істер министрлігінің ресми өкілі Айбек Смадияров осылай деп мәлімдеді. “Киіз үй қойылды. Бұдан қандай проблема туындады? Қойылды. Көмек көрсетілді. Бұл жеке қазақстандық компаниялардың бастамасы. Өздері жинап, өздері апарып, өздері көмектесіп жатыр” деді Айбек Смадияров. Оның айтуынша, Қазақстан жағы киіз үйге қатысты арнайы комментарий беруді хош көрмейді. Қазақстанда 300 мыңға жуық украин барын, Украинада да қазақ диаспорасы барын еске салған министрліктің ресми өкілі “әрине, Украинада жағдай қиын. Сондықтан бұл ақпарат мүмкін басқаша көрініп жатқан шығар. Бірақ біз одан

  • “НАМ ГОРЬКО-2″

    Сонымен, қаңтар оқиғасының жылдығындағы “арнайы парламенттік тыңдау” аяқталды. Бұл – әлбетте, елеулі оқиға. Жылнамаға жазылатын, ертең таңбаланып қалатын, сен өлген соң да ізденгіш ұрпағың ашатын жайт. Яғни, бүгін – қаңтардың біржылдығында парламентте қандай мәлімдеме жасағаның түгел сақталды, құжатталып қатталды деген сөз. 1986 жылы желтоқсан оқиғасынан соң біраз қазақ зиялысы “Нам горько” деген мақалаға қол қойып, желтоқсаншыларды “ұлтшыл, наркоман” деп қаралаған. Бекхожин, Қайырбеков, Серкебаев, Асанәлілер қол қойған ол хатқа. Мынау да соның бір түрі. Баспрокуратура мен Ішкісіминнің баяндамасы түсінікті – әдеттегідей айыптау сарынында. “Бүлікшілер мен арандатушылар бәрін қиратты” деген сыңайда. Бірақ, прокурорлардың алдына түсіп емпеңдеп, билікті ақтап, “арандатушылар мен бүлікшілер” туралы сайрап кеткен депутаттарға не жорық? Депутат Ж.Әшімжан: “қаңтарда синтетикалық есірткі

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: